POLSKA RZECZPOSPOLITA LUDOWA IHEUftT: PRL OPIS PATENTOWY PATENTU TYMCZASOWEGO Patent tymczasowy dodatkowy do patentu nr Zgloszono: 12.02.1972 (P. 1534&0) Pierwszenstwa;' ~ " . .7. : ' Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 26.05.1975 74925 KI. 18b,7/02 MKP C21c7/02 CZY i li LWIA Pilskiej Imuzu-ir- ' e| L;; •' ;j Twórcy wynalazku: Piotr Lwowicz, Danuta Biczak Uprawniony z patentu tymczasowego: Sosnowiecka Odlewnia Staliwa „Sostal", Sosnowiec (Polska) Sposób wytwarzania staliwa wzglednie stali umozliwiajacy zmniejszenie ujemnego wplywu siarki na wlasnosci wytrzymalosciowe 1 2 Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia staliwa wzglednie stali umozliwiajacy zmniej¬ szenie negatywnego wplywu siarki na wlasnosci wytrzymalosciowe poprzez nadanie odpowiedniego ksztaltu wtraceniom siarczkowym.Negatywny wplyw wtracen siarczkowych wyni¬ ka z ich dzialania jako karbów wewnetrznych, które powoduja wzrost naprezen lokalnych wy¬ stepujacych w momencie obciazenia, co w kon¬ sekwencji powoduje obnizenie wlasnosci wytrzy¬ malosciowych. Wtracania siarczkowe moga wy¬ stepowac w postaci kulistej, wieloscianowej lub plytkowej, przy czym wielkosc naprezen lokalnych zalezy od wielkosci karbu i osiaga swe maksimum w przypadku wtracen w postaci plytkowej. W obecnie stosowanych sposobach obnizenie nega¬ tywnego wplywu siarki osiaga sie droga zmniej¬ szenia jej ilosci do minimum w staliwie wzglednie stali, co uzyskuje sie poprzez dobór wsadu o nis¬ kiej zawartosci siarki wzglednie przez prowadze¬ nie procesu odsiarczania w czasie trwania wytopu.Obydwa sposoby powoduja jednak wzrost kosz¬ tów wytwarzania, gdyz wymagaja stosowania ko¬ sztownych skladników specjalnie dobieranego wsa¬ du wzglednie prowadzenia drogiego procesu od¬ siarczania.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych nie¬ dogodnosci, a zadaniem technicznym — opracowa¬ nie sposobu poprawiajacego wlasnosci wytrzyma¬ losciowe stali wzglednie staliwa poprzez nadanie 15 20 25 30 wtraceniom siarczkowym ksztaltu kulistego lub wieloscianowego, bez koniecznosci obnizenia za¬ wartosci siarki w kapieli.W trakcie badan stwierdzono — ze ksztalt wtracen siarczkowych uzalezniony jest od zawar¬ tosci w stali wegla i ilosci wprowadzonego w okre¬ sie odtleniania aluminium. Ilosc wprowadzanego aluminium ma dodatkowe zadanie spowodowania wczesniejszego wydzielania sie wtracen siarczko¬ wych przed tworzeniem sie krysztalków austenitu.Ksztalt wtracenia zalezy od zawartosci w stali wegla. Przy niskiej zawartosci wegla i odpowied¬ niej ilosci aluminium powstaja kuliste wtracania w postaci wieloscianów. Stwierdzono, ze dla stali wzgl. staliwa o zawartosci wegla od 0,15 do 0,30% najkorzystniejsza ilosc aluminium wynosi odpo¬ wiednio od 0,6 do 0,3 kg na tone wsadu, natomiast dla staliwa i stali o zawartosci wegla 0,30 do 0,50% — ilosc aluminium wynosi odpowiednio od 0,9 do 0,5 kg na tone wsadu.Sposób w/g wynalazku nie wymaga dodatko¬ wych nakladów, usuwajac ujemny wplyw siarki umozliwia stosowanie do wytopu pieców kwasnych bardziej ekonomicznych od pieców zasadowych, dajacych staliwo wzglednie stal o dobrych wlas¬ nosciach wytrzymalosciowych.Sposób w/g wynalazku zastosowano przy wyta¬ pianiu staliwa w piecu martenowskim kwasnym, przy czym aluminium wprowadzono w kawalkach przed spustem na dno kadzi. W zaleznosci od ilos- 74 92574 925 3 ci wegla oraz aluminium otrzymuje sie wtracenia siarczkowe w postaci sferoidalnej wzglednie wie- loscianowej.Ilosc wegla w staliwie 0,20 0£5 0,35 | 0,45 Ilosc alumi¬ nium na tone wsadu (kg/t. wsadu) 0,55 0,45 0,9 0,68 Ksztalt wtracen siarczkowych sferoidalny | sferoidalny wieloscianowy wieloscianowy W wyniku zmiany struktury np. dla staliwa o za¬ wartosci 0,25°/o wegla przy ilosci siarki okolo 0,05% uzyskano wzrost wytrzymalosci na udar- nosc z 4 ^^ otrzymanej w dotychczasowych spo¬ sobach do 12 ^^. cm2 PL PL