Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 26.05.1975 74904 KI. 21c,44 MKP HOlh 43/16 Twórca wynalazku: Jan Wrochna Uprawniony z patentu tymczasowego: Osrodek Badawczo-Rozwojowy Srodków Organizacyjno-Technicznych „PREBOT", Radom (Polska) Uklad samoczynnego wylaczania zwlaszcza do elektrycznych maszyn do pisania Przedmiotem wynalazku jest uklad samoczynne¬ go wylaczania, zwlaszcza do elektrycznych maszyn do pisania lub podobnych urzadzen, wylaczajacy naped maszyny po okreslonym czasie od momen¬ tu zakonczenia na niej pracy.Dotychczas znane uklady wylaczajace stosowa¬ ne do tego celu dzialaja na zasadzie mechanicz¬ nej. Uklady takie maja dwie przekladnie slima¬ kowe, przekladnie zebata jednostopniowa, sprzeg¬ lo, tarcze kontaktowa oraz elektromagnes. Naped z silnika maszyny przenoszony jest na tarcze kon¬ taktowa poprzez wymienione przekladnie, elektro¬ magnes i sprzeglo celem wylaczenia maszyny.Czas wylaczenia maszyny od momentu zakoncze¬ nia na niej pracy jest staly.Wada tego rozwiazania jest skomplikowana kon¬ strukcja wymagajaca duzej ilosci czesci bardzo pracochlonnych, trudnych w wykonaniu oraz czas wylaczania maszyny od momentu przerwania na niej pracy jest dlugi bez mozliwosci jego regulacji.Celem wynalazku jest skonstruowanie niezawod¬ nego w dzialaniu i prostego w konstrukcji samo¬ czynnego ukladu wylaczajacego, nie posiadajace¬ go wad ukladów dotychczas stosowanych.Zgodnie z rozwiazaniem zagadnienia technicz¬ nego, uklad wedlug wynalazku posiada wlaczone w szereg z wylacznikiem glównym maszyny styki przekaznika, który sterowany jest elektronicznym wylacznikiem czasowym zasilanym przez zwarcie styków kontaktu zamykanego klawiszem odstep- 10 15 25 nika lub innym czesto uzywanym klawiszem. Roz¬ wiazanie takie zapewnia niezawodne dzialanie ukladu wylaczajacego, regulacje czasu wylaczania oraz prostote konstrukcji.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku. Uklad wedlug wy¬ nalazku sklada sie z przekaznika P ze stykami S w obwodzie silnika M, elektronicznego wylaczni¬ ka czasowego T oraz kontaktu K, umieszczonego pod klawiszem odstepnika Q.Dzialanie ukladu jest nastepujace: w celu uru¬ chomienia maszyny nalezy wlaczyc glówny wy¬ lacznik W maszyny, a nastepnie nacisnac klawisz odstepnika O, który zamknie kontakt K. Zamknie¬ cie kontaktu K powoduje naladowanie kondensa¬ tora w wylaczniku czasowym T i zadzialanie prze¬ kaznika P, który stykami S zamknie obwód silni¬ ka M. Stan ten trwa dotad, dopóki kondensator wylacznika czasowego nie rozladuje sie. W czasie pracy maszyny kondensator jest stale doladowy¬ wany przez zwieranie kontaktu K powodowane naciskaniem odstepnika O. Po zakonczeniu pracy w wypadku niewylaczenia napedu wylacznikiem W, kondensator wylacznika czasowego T rozladu¬ je sie w okreslonym czasie i przekaznik P rozwie¬ ra styki S przerywajac obwód dla silnika M. Czas rozladowywania kondensatora wyznacza moment samoczynnego wylaczenia maszyny i moze byc ustalony wedlug potrzeb.Stosowanie samoczynnych ukladów wylaczniko- 74 90474 904 3 wych ma na celu zmniejszenie zuzycia energii elektrycznej oraz zabezpieczenie maszyn przed zbyteczna praca. PL PL