Pierwszenstwo Zgloszenie ogloszono: 31.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 07.05.1975 74873 KI. 4d,12/01 MKP F23q3/00 C L Y « l m 1 A Urzedu Patentewgo Twórcy wynalazku: Julian Jazwinski, Eugeniusz Toporowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Ceramiki Radiowej Za¬ klad Doswiadczalno-Badawczy Ceramiki Elektronicz¬ nej, Warszawa (Polska) Zapalacz z przetwornikiem piezoelektrycznym Przedmiotem wynalazku jest zapalacz z prze¬ twornikiem piezoelektrycznym pobudzanym uda¬ rowo, który zasila kilka swiec zaplonowych zwlaszcza wmontowanych w poblizu palników ku¬ chenki gazowej.Obecnie sa stosowane dwa rodzaje rozwiazan polaczenia jednego zapalacza zawierajacego prze¬ twornik piezoelektryczny z kilkoma swiecami za¬ plonowymi.Jedno z tych rozwiazan, znane np. z patentu francuskiego Nr 1585 498, polega na stalym po¬ laczeniu elektrody wysokonapieciowej przetworni¬ ka ze wszystkimi swiecami zaplonowymi. W sy¬ stemie tym przylozenie sily sciskajacej do prze¬ twornika piezoelektrycznego powoduje równoczes¬ ny przeskok iskry elektrycznej miedzy elektroda¬ mi wszystkich swiec zaplonowych, podczas, gdy tylko jedna z nich zapala plomien gazowy.Zapalacz taki moze znalezc zastosowanie jedy¬ nie dla gazów bardzo dobrze zapalnych. A po¬ nadto, ze wzgledów energetycznych, mozna nim zasilac co najwyzej cztery swiece zaplonowe.Inne rozwiazanie, znane np. z patentu radziec- kiego Nr 255 522 oraz z patentu francuskiego Nr 1560 984, polega na polaczeniu elektrody wysoko¬ napieciowej przetwornika piezoelektrycznego z po* szczególnymi swiecami zaplonowymi poprzez wy¬ sokonapieciowe wylaczniki, przy czym ilosc tych wylaczników jest równa ilosci swiec zaplonowych zasilanych przetwornikiem. Wylaczniki wysoko- lt 15 80 napieciowe uruchamiane sa podczas odpowiednie¬ go manipulowania kurkami gazowymi, z którymi sa mechanicznie polaczone.Uzaleznia to zadzialanie zapalacza od wielkosci cisnienia gazu w sieci zasilajacej kuchenke. W roz¬ wiazaniu tym pod wplywem dzialania sily me¬ chanicznej na przetwornik piezoelektryczny na¬ stepuje przeskok iskry elektrycznej miedzy elek¬ trodami tylko jednej swiecy zaplonowej, jednakze ze wzgledu na koniecznosc stosowania przewo¬ dów elektrycznych o znacznej dlugosci, wystepuja znaczne straty energetyczne.Dodatkowa wada wyzej opisanych zapalaczy obu typów jest niemozliwosc zainstalowania ich w istniejacych i powszechnie stosowanych ku¬ chenkach gazowych.Celem wynalazku jest opracowanie prostego konstrukcyjnie zapalacza z przetwornikiem piezo¬ elektrycznym ceramicznym, dzialajacego nieza¬ wodnie i nadajacego sie do zastosowania w róz¬ nego typu urzadzeniach, a zwlaszcza we wszyst¬ kich kuchenkach gazowych.Istota wynalazku polega na polaczeniu elektro¬ dy wysokonapieciowej przetwornika piezoelek¬ trycznego z kilkoma swiecami zaplonowymi po¬ przez jeden wielopozycyjny przelacznik.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat elektryczny zapalacza, a fig. 2 — przekrój osiowy zapalacza. 74 87374873 3 Zapalacz wedlug wynalazku, zasilajacy kilka swiec zaplonowych 6 umieszczonych w poblizu palników kuchenki gazowej, sklada sie z cera¬ micznego przetwornika piezoelektrycznego 1, z któ¬ rym wspólpracuje mechanizm udarowy dzialajacy na przetwornik w kierunku zgodnym z osia po¬ laryzacji tego przetwornika. Przetwornik 1 wraz z mechanizmem udarowym sa umieszczone w ru¬ chomej czesci przelacznika, która ma postac rurki 8 z jednym koncem zamknietym przyciskiem 3.Do przycisku tego jest przykladana sila dzialaja¬ ca wzdluz osi rurki 8 i uruchamiajaca bijak 2 mechanizmu udarowego. Natomiast drugi koniec rurki 8 jest osadzony obrotowo w korpusie 5 przelacznika wielopozycyjnego. W korpusie tym sa zamocowane na stale koncówki 7 wtykowego zlacza polaczonego za pomoca przewodów ze swie¬ cami zaplonowymi 6, przy czym koncówki 7 tego zlacza stanowia stale styki przelacznika wielo¬ pozycyjnego. Styk ruchomy przelacznika stanowi elektroda wysokonapieciowa 4 przetwornika piezo¬ elektrycznego 1, przy czym elektroda ta wygieta jest tak, by po kazdorazowym skokowym obrocie ruchomej czesci przelacznika, kontaktowala elek¬ trycznie z jednym ze stalych styków.Mechanizm udarowy zapalacza sklada sie z bi- jaka $ oraz z wspólpracujacych z nim dwóch sprezyn, to jest sprezyny uderzeniowej 10 i spre¬ zyny powrotnej 9, przy czym usytuowanie bijaka w odpowiedniej odleglosci od przetwornika jest ustalane za pomoca zapadki 11.Przylozenie sily do przycisku powoduje osiowe przesuwanie sie tego przycisku oraz jednoczesne sciskanie sprezyny uderzeniowej 10. Po wcisnieciu przycisku 3 na pewna odleglosc, przesuwa on za¬ mocowana wychylnie zapadke 1^1, a przez to zwal¬ nia ustalany przez ta zapadke bijak 2, który spa¬ dajac z ustalonej wysokosci uderza w przetwor¬ nik piezoelektryczny 1. Po uderzeniu bijaka 2 w przetwornik piezoelektryczny 1, mechanizm uda¬ rowy i przycisk 3 wracaja do polozenia wyjscio¬ wego na skutek dzialania sprezyny powrotnej 9.Przycisk . 3 przelacznika wielopozycyjnego jest 5 ponadto wyposazony we wskaznik do ustawiania go na poszczególne oznaczenia pozycji przelaczni¬ ka, którym odpowiadaja kolejne swiece zaplono¬ we polaczone z przelacznikiem.Sposób poslugiwania sie zapalaczem wedlug wy- 10 nalazku jest bardzo prosty. Chcac zapalic wybra¬ ny palnik gazowy kuchenki, nalezy ustawic prze¬ lacznik w odpowiedniej pozycji odpowiadajacej temu palnikowi, po czym kurkiem gazowym otwo¬ rzyc doplyw gazu i nacisnac przycisk 3 zapalacza. 15 Jak wykazaly badania, zapalacz wedlug wyna¬ lazku znajdzie zastosowanie dla gazów zarówno latwo jak i trudno zapalnych, a jego konstrukcja . zapewnia kilkuletnia bezawaryjna prace. 20 35 PL PL