Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 14.02.1975 74736 KI. 74d1,l/085 MKP G08g 1/085 CZYTELNIA Urzedu Patentewego Pclstiel Bzeczypttpoittg LudmiJ Twórcy wynalazku: Wojciech Grochowski, Aleksander Hrynkiewicz Uprawniony z patentu tymczasowego: Przemyslowy Instytut Elektroniki Zaklad Doswiadczalny nr 2, Torun (Polska) Impulsator elektryczny zwlaszcza do zasilania swiatel sygnalizacyjnych i ostrzegawczych Przedmiotem wynalazku jest impulsator elektry¬ czny zwlaszcza do zasilania swiatel sygnalizacyjnych i ostrzegawczych, dzialajacych w sposób rytmicznie przerywany i majacych zastosowanie w sygnaliza¬ torach ostrzegawczych drogowych, kolejowych, mor¬ skich i lotniczych.Stosowane dotychczas impulsatory do zasilania swiatel ostrzegawczych typu migowego budowane byly jako uklady calkowicie przekaznikowe lub w postaci czlonu impulsujacego elektronicznego i czlo¬ nu wykonawczego przekaznikowego lub styczniko- wego.Wada tych rozwiazan jesit stosunkowo krótka zy¬ wotnosc styków przekaznikowych i stycznikowych, powodujaca duza awaryjnosc urzadzenia. W przy¬ padku sterowania przekaznikowego lub stycznikowe- go czlonu wykonawczego z elektronicznego zródla impulsów, wskutek zapotrzebowania duzej mocy sterujacej, impulsy sterujace musza byc wzmacniane w wielostopniowych wzmacniaczach.Istnienie elektromagnetycznie napedzanych ele¬ mentów ruchomych w urzadzeniu jest przyczyna ,. duzej awaryjnosci oraz wymaga stalej konserwacji przy czym gabaryty tego rodzaju urzadzen sa sto¬ sunkowo duze.Gelem wynalazku jest opracowanie urzadzenia cyklicznie zalaczajacego i wylaczajacego swiatla sy¬ gnalizacyjne o duzej mocy, charakteryzujacego sie duza trwaloscia i pewnoscia dzialania oraz malymi gabarytami, nadajacego sie do stosowania w trudno dostepnych miejscach bez stalej obslugi. 10 15 Zagadnienie techniczne, które nalezalo w tym celu rozwiazac polegalo na zbudowaniu calkowicie elek¬ tronicznego ukladu z wykorzystaniem przyrzadów pólprzewodnikowych, sluzacego do cyklicznego za¬ laczania i wylaczania urzadzen oswietleniowych bez- stykowo przy uzyciu malej mocy sterujacej.Impulsator wedlug wynalazku spelnia to zadanie dzieki temu, ze w obwód swiatel zasilanych z sieci pradu przemiennego wlaczony jest tyrystor, którego bramka jest polaczona poprzez jednostopniowy wzmacniacz z generatorem impulsów prostokatnych.W obwodzie zasilania swiatel przy stanie przewo¬ dzenia tyrystora plynie prad pulsujacy odpowiada¬ jacy pólokresom napiecia o polaryzacji dodatniej.Dla zwiekszenia mocy wydzielanej w urzadzeniach oswietleniowych, w obwodzie pradu przemiennego komutowanego tyrystorem zastosowano uklad dio¬ dowy mostkowy dajacy dwupolówkowe prostowa¬ nie, w którego galaz poprzeczna wlaczony jest ty¬ rystor.W takim ukladzie prad plynacy przez urzadzenia oswietleniowe w stanie przewodzenia tyrystora jest pradem pulsujacym o podwójnej czestotliwosci pul¬ sowania w stosunku do prostowania jednopolówko- wego jakie zachodzi przy bezposrednim wlaczeniu tyrystora. Prad ten po kazdym pólokresie napiecia przemiennego obniza sie do wartosci zerowej.Tyrystor jest wprowadzany w stan przewodzenia przez prad bramki zasilanej ze wzmacniacza stero¬ wanego impulsami z generatora, których szerokosc 747363 74736 4 okresla okres wlaczenia swiatel. Z chwila zaniku pradu bramki przy zmniejszeniu sie pradu anodo¬ wego tyrystora do zera nastepuje jego wygaszenie i przejscie do stanu zaporowego.Komutacja swiatel sygnalizacyjnych lub ostrze¬ gawczych przez impulsator odbywa sie bezstykowo i z uzyciem malej mocy sterujacej. Uklad impulsa- tora zbudowany jest calkowicie na elementach elek- triandicizinych z iwykiorzystianiieni iprzytrizadów pólprze¬ wodnikowych, charakteryzuje sie duza trwaloscia i niezawodnoscia dzialania oraz pozwala na wyko¬ nanie urzadzenia o malych gabarytach nadajacego sie do instalowania w trudno dostepnych warunkach Prziadmiiot wymalaizlkujzaasltal pirzedisitawikmy wprzy¬ kladzie wykonania na rysunku fig. 1 przedstawiaja¬ cym schemat elektryczny impulsatora.W obwód pradu przemiennego zasilajacego swia¬ tla sygnalizacyjne lub ostrzegawcze Rl jest wlaczo¬ ny mostek diodowy zlozony z diod Dlf D^ D3, D4 w przekatnej którego jest umieszczony tyrystor Tyr po¬ sterowany pradem bramki. Tyrystor Tyr komutuje obwód zasilajacy urzadzenia oswietleniowe Rl w takt zmian pradu bramki^ Dla polepszenia wlasnosci komutacyjnych ukla¬ du, równolegle do obciazenia Rl wlaczony jest ob- 25 wód tlumiacy, skladajacy sie z rezystora Ri szere¬ gowo polaczonego z kondensatorem Cv Tyrystor Tyr jest wyzwalany i utrzymywany w 10 15 stanie przewodzenia przy pomocy pradu bramki ste¬ rowanego ze stopnia wzmacniajacego w postaci tranzystora T2. Wartosc pradu wyzwalajacego jest ustalana przy pomocy rezystora nastawnego R2« Tranzystor T\ steruje pradem bramki tyrystora Tyr pod wplywem impulsów napieciowych prostokat¬ nych wytwarzanych w multiwibratorze G, doprowa¬ dzanych do jego bazy poprzez rezystor R3. Szerokosc tych impulsów stanowiaca o dlugosci okresów swie¬ cenia swiatel jest ustalana przy pomocy rezystora nastawnego R4 w ukladzie multiwibratora G.Obwód pradu bramki tyrystora Tyr ze wzmacnia¬ czem T2 oraz multiwibrator G sa zasilane odpowied¬ nim napieciem stalym uzyskanym z transformatora Tr i ukladu prostowniczego w postaci diody D5 i kondensatora elektrolitycznego C^. PL PL