Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano:- 28.04.1975 74587 KI. 21e,27/28 MKP GOlr 27/28 Twórca wynalazku: Alfons Podemski Uprawniony z patentu tymczasowego: Instytut Lacznosci, Warszawa (Polska) Sposób wyznaczania znieksztalcen róznicowych czwórników telewizyjnych oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób wyznaczania znieksztalcen róznicowych czwórników telewizyj¬ nych oraz urzadzenie do stosowania tego sposobu, przeznaczony zwlaszcza do wyznaczania znieksztal¬ cen nadajników telewizyjnych w funkcji sygnalu testowego bedacego suma sygnalu luminancji o ma¬ lej czestotliwosci i duzej amplitudzie i sygnalu chro¬ minancji o malej amplitudzie i duzej czestotliwosci, przy czym pomiar znieksztalcen odbywa sie przez pomiar fazy róznicowej i wzmocnienia róznicowego w funkcji poziomu sygnalu luminancji dla czesto¬ tliwosci podnosnej sygnalu chrominancji.Dotychczasowe sposoby pomiaru znieksztalcen róznicowych amplitudy i fazy polegaly na dopro¬ wadzeniu pomiarowego sygnalu testowego do ba¬ danego czwórnika telewizyjnego o bezposrednim po¬ miarze na wyjsciu czwórnika, znieksztalcen fazy róznicowej i wzmocnienia róznicowego. Urzadzenie dotychczasowe do pomiaru znieksztalcen zawieralo generator sygnalu testowego zalaczony na wejscie czwórnika telewizyjnego oraz miernik znieksztal¬ cen zalaczony na wyjscie czwórnika telewizyjnego.Urzadzenie to nie zapewnialo zdalnych pomiarów znieksztalcen co stanowilo duza niedogodnosc po¬ miarowa polegajaca na koniecznosci instalowania zestawu pomiarowego na kazdym pracujacym na¬ dajniku.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu oraz urzadzenia (pozwalajacego na zdalny pomiar znie¬ ksztalcen róznicowych dowolnej ilosci czwórników 15 20 25 30 telewizyjnych usytuowanych dowolnie w sieci tele¬ wizyjnej.Cel ten zostal osiagniety przez podanie pierwsze¬ go z ciagu sygnalów testowych bedacych suma syg¬ nalu luminancji i sygnalu chrominancji poprzez od¬ cinek nadawczy linii przesylowej na wejscie bada¬ nego czwórnika telewizyjnego a nastepnie z wyjscia tego czwórnika poprzez odcinek odbiorczy linii prze¬ sylowej na miernik znieksztalcen fazy róznicowej i wzmocnienia róznicowego, który wskazuje suma¬ ryczne znieksztalcenia badanego czwórnika telewi¬ zyjnego i linii przesylowej, a nastepnie na uklad pamieci zachowujacy sumaryczny zapis znieksztal¬ cen w czasie oraz przez podanie drugiego identycz¬ nego sygnalu z ciagu sygnalów testowych na Hnie przesylowa zwarta na wejsciu czwórnika badanego a nastepnie jednoczesnie z sygnalem sumarycznych znieksztalcen czwórnika i linii przesylowej z .pa¬ mieci, pirzez podawanie tych sygnalów na elektro¬ niczny uklad liczacy realizujacy funkcje odejmowa¬ nia arytmetycznego dla faz róznicowych obu syg¬ nalów oraz funkcje wypadkowego wzmocnienia dla wzmocnien róznicowych óbu sygnalów, a z jego wyjscia na wskaznik oscyloskopowy obrazujacy charakterystyki fazy róznicowej i wzmocnienia róz¬ nicowego badanego czwórnika telewizyjnego w funkcji wielkosci poziomu sygnalu luminancji.Istota urzadzenia do pomiaru znieksztalcen róz¬ nicowych polega na polaczeniu wyjscia generatora sygnalu testowego z nadawczym odcinkiem linii 7458774587 przesylowej zawierajacej dwa równolegle, rózno- kierunkowe odcinki linii, nadawczy i odbiorczy, z których kazdy jest polaczony jednym koncem ze stalym elementem podwójnego przekaznika dwu¬ pozycjowego którego zwiemy element ruchomy jest 5 polaczony z wejsciem badanego 'czwórnika telewi¬ zyjnego, przy czym drugi koniec odbiorczego od¬ cinka linii przesylowej jest zalaczony na wejscie miernika znieksztalcen fazy róznicowej i wzmoc¬ nienia róznicowego a jedno wyjscie miernika znie- 10 ksztalcen jest polaczone poprzez przekaznik dwu¬ pozycjowy z ukladem pamieci polaczonym poprzez przekaznik dwupozycjowy z elektronicznym ukla¬ dem liczacym ila którego wyjscie jest zalaczony oscyloskop diwusitrumieniowy, przy czym drugie 15 wyjscie miernika znieksztalcen jest polaczone bez¬ posrednio z elektronicznym ukladem liczacym.Wynalazek uwidoczniony w przykladzie wykona¬ nia na rysunku przedstawiajacymi schemat blokowy urzadzenia do wyznaczania znieksztalcen róznico- 20 wych czwórników telewizyjnych sklada sie: z ge¬ neratora sygnalu testowego 1, linii przesylowej 2 podwójnego przekaznika dwupozycjowego 3, czwór¬ nika telewizyjnego 4, miernika znieksztalcen 5, przekaznika dwupozycjowego 6, ukladu pamieci 7, 25 przekaznika dwupozycjowego 8, ukladu liczacego 9, oscyloskopu dwustrumieniowego 10.Generator 1 wytwarza sygnal testowy bedacy su¬ ma sygnalu luminancji o malej czestotliwosci i du¬ zej amplitudzie i sygnalu chrominancji o malej so amplitudzie i duzej czestotliwosci. Ogólnie znie¬ ksztalcenia fazy róznicowej i wzmocnienia rózni¬ cowego stanowia znieksztalcenia nielinearne dyna¬ miczne, zalezne od wartosci poziomu sygnalu lumi¬ nancji, nie mniej stwierdzone zostalo, ze dla okire- 35 slonej stalej wartosci poziomu sygnalu luminancji czwórnik telewizyjny jest ukladem linearnym, co pozwala na traktowanie linii przesylowej 2 zlozo¬ nej z dwu róanokierunkowych odcinków odbiorcze¬ go i nadawczego polaczonej z czwórnikiem telewi- 40 zyjnym 4 jako jednego ukladu linearnego.Odcinki nadawczy i odbiorczy linii przesylowej 2 sa polaczone jednym koncem z elementem stalym przekaznika 3 dwupozycjowego, podwójnego, któ¬ rego element zwiemy ruchomy jest polaczony 45 z wejsciem badanego czwórnika telewizyjnego 4.Drugi koniec odbiorczego odcinka linii przesylowej 2 jest polaczony z wejsciem miernika znieksztal¬ cen fazy róznicowej i wzmocnienia róznicowego 5.Jedno wyjscie miernika znieksztalcenia 5 jest po- 50 laczone poprzez przekaznik dwupozycjowy 6 z ukla¬ dem pamieci 7 polaczonym poprzez przekaznik dwii* pozycjowy 8 z ukladem elektronicznym liczacym 9 na którego wyjscie jest zalaczony oscyloskop dwu- strumieniowy 10. Drugie wyjscie miernika znie- 55 ksztalcen 5 jest bezposrednio polaczone z ukladem liczacym 9.Sygnal testowy bedacy suma sygnalu luminancji i sygnalu chrominancji jest przesylany z generato¬ ra 1 pojprzez odcinek nadawczy linii przesylowej 2 60 i przekaznik dwupozycjowy 3 na wejscie czwórnika telewizyjnego 4, stanowiacego obiekt badany. Z wyj¬ scia czwórnika telewizyjnego 4 sygnal jest przesy¬ lany przez przekaznik 3, odcinek odbiorczy linii przesylowej 2 na miernik znieksztalcen 5, który mie- 65 rzy sumaryczne znieksztalcenia badanego czwórni¬ ka i linii przesylowej.Sumaryczne znieksztalcenie jest podawane dalej na uklad pamieci 7 poprzez przekaznik 6, który za¬ chowuje zapis w czasie. Drugi z ciagu sygnalów testowych z generatora 1 podawany jest na linie przesylowa 2 zwarta na wejsciu czwórnika 4 przy pomocy przekaznika 3. Po przejisciu przez linie prze¬ sylowa sygnal jest podawany na miernik znieksztal¬ cen 5 wskazujacy znieksztalcenia fazy róznicowej i wzmocnienia róznicowego linii przesylowej 2 a na¬ stepnie jednoczesnie z sygnalem sumarycznych znie¬ ksztalcen czwórnika 4 i linii przesylowej 2 jest po¬ dawany z ukladu pamieci 7 poprzez przekaznik 8 na elektroniczny uklad /liczacy 9 realizujacy funk¬ cje odejmowania arytmetycznego dla faz róznico¬ wych obu sygnalów znieksztalcen, oraz funkcje wy¬ padkowego wzmocnienia dla wzmocnien róznico¬ wych obu sygnalów znieksztalcen. Na oscyloskopie dwustrumieniowym 10 obserwuje sie charaktery¬ styke fazy róznicowej i wzmocnienia róznicowego badanego czwórnika telewizyjnego w funkcji wiel¬ kosci poziomu sygnalu luminancji.Sposób oraz urzadzenie do pomiaru znieksztalcen wedlug wynalazku pozwalaja na zdalny pomiar do¬ wolnie rozmieszczonych w sieci nadajników tele¬ wizyjnych, przy pomocy jednego generatora syg¬ nalu testowego i jednego miernika znieksztalcen. PL