Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 15.01.1975 74468 KI. 47c,13/71 MKP F16d 13/71 F16f 1/32 CZYTELNIA Urzedu Poientowego htttiil »ii ¦i mm\ Twórcy wynalazku: Stanislaw Bodzak, Józef Struski Uprawniony z patentu tymczasowego: Politechnika Krakowska, Kraków (Polska) Sprezyna talerzowa sprzegla tarczowego Przedmiotem wynalazku jest sprezyna talerzowa sprzegla tarczowego, której przeznaczeniem je sit wywieranie sitalego nacisku na elementy cierne sprzegla w czasie calego okresiu eksploatacji sprze¬ gla.Stosowane dotychczas sprezyny talerzowe sprze¬ giel tarczowych posiadaja plaskie wycinki promie¬ niowe spelniajace role dzwigienek, które pod dzia¬ laniem sily potrzebnej do wylaczania sprzegla wy¬ ginaja sie, zwiekszajac w ten sposób droge lozyska oporowego od punktu zetkniecia sie lozyska z kon¬ cami dzwigienek do punktu wylaczenia sprzegla.Niekorzystny wplyw tego zjjawiska na przebieg wy¬ laczania sprzegla objawia sie tym, ze przy sprze¬ glach duzych, gdzie wystepuja duze sily dzialaja¬ ce na sprezyne w trakcie wylaczania, konieczne jest stosowanie duzego przelozenia w ukladzie sterowa¬ nia sprzeglem, co przy uginaniu sie dzwigienek po¬ woduje nadmierny wzrost skoku roboczego pedalu sprzegla. Problem ten jeszcze bardziej daje znac o sobie w przypadku sprzegiel dwutarczowych, w których skok roboczy pedalu sprzegla jest juz i tak duzy z racji koniecznosci zapewnienia odpo¬ wiednich odstepów miedzy tarczami sprzegla. Roz¬ wiazanie tego problemu uzyskano przez wprowa¬ dzenie wspomagania do ukladu sterowania sprze¬ glem. W efekcie konstrukcja taka jest skompliko¬ wana i 'droga w produkcji oraz klopotliwa w eks¬ ploatacji.OeLem wynalazku jest opracowanie konstrukcji 10 15 20 25 30 sprezyny talerzowej sprzegla tarczowego zmniejsza¬ jacego w maksymalnych granicach uginanie sie dzwigienek sprezyny, co umozliwi wyeliminowanie z, ukladu sterujacego urzadzen wspomagajacych, pozwoli na stosowanie mniejszych przelozen.Cel ten zostal osiagniety przez opracowanie kon¬ strukcji sprezyny wedlug wynalazku, w której za¬ stosowano odpowiedni ksztalt dzwigienek, co poz¬ wala na realizacje wylaczania sprzegla w sposób latwy bez dodatkowego ukladu dzwigniowego w sprzegle z uwzglednieniem minimalnych przesu¬ niec lozyska wyciskowego, przy nie zmienionych kosztach produkcji sprezyn.Istota sprezyny wedlug wynalazku polega na tym, ze w znanej sprezynie talerzowej na jej dzwigien- kach jest wykonane wytloczenie, którego glejbofeosc zwieksza sie proporcjonalnie wraz z odlegloscia od srodka sprezyny.Przedmiot wynalazku jest blizej wyjasniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia' widok polo¬ wy sprezyny w kierunku osiowym, fig. 2 przekrój poprzeczny przez dzwigienke wzdluz linii A-A oznaczonej na fig. 1, a fig. 3 przekrój wzdluzny wzdluz linii B-B oznaczonej na fig. 1.Sprezyna talerzowa 1 na swej powierzchni ma wykonane wyciecia promieniowe zakonczone pól¬ kolisto, przez co pomiedzy wycieciami sa uformo¬ wane dzwigienfei 2. Na swej powierzchni dzwigien- ki 2 maja wykonane wytloczenia 3, których glebo¬ kosc zwieksza sie proporcjonalnie od srodka spre- 7446874468 zyny 1. Konce wytloczenia 3 lagodnie przechodza w odcinki plaskie dzwigienek 2.Dzialanie sprezyny talerzowej wedlug wynalazku polega na tym, ze sila dzialajaca na konce dzwigie¬ nek 2 powod;uje mniejsze ich odksztalcenie. Przez zmniejszenie ugiecia dzwigniowej czesci sprezy¬ ny 1 nastepuje zmniejszenie skoku roboczego pe¬ dalu sprzegla, a tym samym wyeliminowania zosta¬ la koniecznosc stosowania urzadzen wspomagaja¬ cych przy duzych sprzeglach lub tez zmniejszenie przelozenia w ukladzie s-terujacym. PL