Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 20.02.1975 74236 KI. 59e,9/04 MKP F04c 29/00 MA Urzedu r nowago | niskiej I- <.| Twórcy wynalazku: Slawomir Prozdz, Tadeusz Glegola Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklad Maszyn i Urzadzen Te¬ chnologicznych, Warszawa Pol¬ ska) Uklad zabezpieczajacy dyfuzyjna pompe na karuzelowym auto¬ macie pompowym przed przypadkowym zapowietrzaniem Frzeojmrioitem wynalazku jest uklad zabezpiecza¬ jacy dyfuzyjna pampe na karuzelowym automacie pompowym przetd przypadkowym zapowietrzaniem, szczególnie przydatny do zabezpieczania olejowej pompy dyfuzyjnej.Dotychczas znane i stosowane karuzelowe auto¬ maty pomipowe sa najczesciej wyposazane tylko w obrotowe pompy dlejowe, podlaczane od strony nienichoimej tarczy zaworu rozdzielajacego, potocz¬ nie nazywanego szlifem automatu pompowego.W przypadku koniecznosci uzyskiwania w naczy¬ niach prózniowych wysokiej prózni, czydi malych cisnien koncowych, karuzelowe automaty pompowe sa dodatkowo wyposazane w dyfuzyjne pompy, podlaczane pomiedzy dbrotowa .tarcze zaworu roz¬ dzielajacego a zamkiem automatu pompowego, w którym umieszczane jest prózniowe naczynie przeznaczone do odpompowywania. Obrotowa pom¬ pa olejowa wytwarza wstepna próznie idla dyfuzyj¬ nych pomp, których jest tyle ile jest zamków na karuzelowym automacie pompowym.W tych przypadkach stosuje sie rteciowe pompy dyfuzyjne, które wprawdzie daja wieksze cisnienie koncowe w odpompowywanych naczyniach jak mozliwe do /uzyskania przy pomocy olejowychi pomp dyfuzyjnych, jednak sa one malo wrazliwe na wa¬ hania cisnienia wstepnej prózni oraz malo wrazli¬ we na przypadjkowe ich zapowietrzenie.Natomiast olejowe pompy dyfuzyjne, dajace wyz¬ sza próznie koncowa, czyli nizsze koncowe cisnie- 10 15 20 25 30 nie prózni, wrazliwe sa na spadki cisnienia wstep¬ nej prózni oraz na przypadkowe ich zapowietrzenie, które powoduje zadlawienie sie pompy. Zadlawiona pomlpa zaczyna ponownie wypompowywac powie¬ trze z prózniowego naczynia po znacznymi okresie czasu, w którym pracuje ona na siebie, czyli od- pomjpowywuje pecherzyki powietrza z deju, któ¬ rym jest napelniona.Ttak wiec w przypadku stosowania olejowych pomp dyfuzyjnych na karuzelowym automacie pompowym, kaJzdemu peknieciu odpompowywanego naczynia towarzyszy zapowietrzenie pampy dyfu¬ zyjnej, powodujace jej zadlawienie sie oraz wzrost cisnienia wstepnej prózni. Powoduje to pogorszenie sie prózni w odparnpowytwanych nlaczyinialch próz¬ niowych na sasiednich pozycjach karuzelowego au¬ tomatu pompowego. Jest to waznym mankamentem, eHiminiujakrym stosowanie olejowych pomp dyfu¬ zyjnych na karuzelowych auijomatach pompowych, w celu uzyskiwania wysokich prózni koncowych w odpompowywanych naczyniach prózniowych.Jednak w wielu przypadkach technologicznych koniecznym jest uzyskiwanie wysokich prózni kon¬ cowych w odpompowywanych naczyniach, a sto¬ sowanie rteciowych -pomp dyfuzyjnych nawet z wymirazarkami, zmniejszajacymi koncowe cisnie¬ nie w tych naczyniach przez wyeliminowanie przedostawania sie pary rteci do nich, jest jeszcze niewystarczajace badz niemozliwe ze wzgledu na niebezpieczenstwo przenikania sladów tych par rte- 74 236V 3 ci do wnetrza odpompowywanych naczyn. Ma to szczególnie znaczenie w wielu procesach technolo¬ gicznych, jak na przyklad przy prózniowym napy¬ laniu zwierciadla 'aluminiowego na wewnetrzna powierzchnie szklanych baniek elektrycznych lamp zarowych, szczególnie lampowych promienników podczerwieni.Celem wynalazku jest wyeliminowanie tych nie¬ dogodnosci i umozliwienie odpompowywania n& karuzelowych automatach pompowych naczyn próz- oiowych przy pomocy .olejowych pomp dyfuzyjnych, z jednoczesnym zabezpieczeniem tych pomp przed ujemnymi skutkami przypadkowych zapowietrzen.Cel ten zostal osiagniety przez opracowanie syste¬ mu aiultomiatycznego zamykania wlotu olejowej pompy dyfuzyjnej w przypadku polaczenia wlotu alejowej pompy dyfuzyjnej z otaczajacym po¬ wietrzem, ;na skutek na przyklad pekniecia od¬ pompowywanego naczynia prózniowego, lub w przypadku przylaczenia do wlotu tej pompy nie¬ szczelnego naczynia prózniowego.Przedmiot wynalazku jest szczególowo wyjasnio¬ ny na zalaczonym rysunku, który przedstawia schemat polaczenia olejowej pompy dyfuzyjnej z odpompowywanym naczyniem prózniowym, obro¬ towa pompa prózni wstepnej i tarczami zaworu rozdzielajacego automatu pompowego.Jak uwidoczniono na zalaczonym rysunku, ole¬ jowa pompa dyfuzyjna 1 polaczona jest swym wy¬ lotowym przewodem 2 z obrotowa tarcza 3 rozdzie¬ laj aoego zaworu 4 i memlbranowym wylacznikiem 5, który równiez polaczony jest z obrotowa tarcza 3 za posrednictwem .prózniowego przewodu 6.Z Wlotem 7 olejowej pornipy dyfuzyjnej 1 polaczo¬ ny jes^t elektromagnetyczny zawór &, do którego do- lajczone jest odpompowywane prózniowe naczynie 9 za posrednictwem zamka 10 karuzelowego auito- imaki pompowiego i prózniowego przewodu 11. We¬ wnatrz elektromagnetycznego zaworu 8 znajduje sie grzybek 12, osadzony na trzpieniu 13.Koniec trzpienia 13 wchodzi do wewnatrz cewki 14 elektromagnesu, a jiest z ,niej wypychany spre¬ zyna 15, której jeden koniec opiera sie o grzybek 12, a drugi o obudowe elektromagnetycznego zawo¬ ru 8. Ponadto do grzylbka 12 przylaczony jest elastyczny metalowy przewód 16, wykonany w po¬ staci harmonijki, której drugi koniec jest równiez próznioszczelnie polaczony z obudowa elektroma¬ gnetycznego zaworu 8, uszczelniajac w ten sposób wyprowadzenie topienia 13 z elektromagnetycznego zaworu 8, do cewki 14 elektromagnesu. Do nieru¬ chomej tarczy 17 rozdzielajacego zaworu 4 dolaczo¬ ny jest prózniowy przewód 18, który jednym swym konioeim za posrednictwem rozdzielajacego zaworu 4 laczy sie z wylotowym przewodem .2 olejowej pompy dyfuzyjnej 1, a drugim koncem przylaczony jest do wielopozycyjnej olejowej pompy obrotowej 19. Natomiast prózniowy przewód 20 jednym swoim koncem, za posrednictwem nieruchomej tarczy 17 i obrotowej tarczy 3 (rozdzielajaoego zaworu 4 oraz prózniowego przewodu 6, polaczony jest z wylacz¬ nikiem memlbranowym 5, a drugi jego koniec jest dolaczony do wielopozycyjnej -olejowej pompy oJbrotowej 19.Uklad zabezpieczajacy olejowa pompe dyfuzyjna 236 4 na karuzelowym automacie pompowym -przed przypadkowym jej zapowietrzaniem dziala naste¬ pujaco. W przypadku prawidlowej pracy olejowej pompy dyfuzyjnej 1, to znaczy gdy prózniowe na- 5 czynie 9 jest szczelnie, w wylotowym przewodzie 2 oraz w prózniowym przewodzie 6 panuje równowa¬ ga cisnien i styki rneimlbranowego wylacznika 5 sa zwarte. W wyniku tego cewka 14 elektrcimagnesu jest pod napieciem i wciaga do swojego wnetrza io trzpien 13 powodujac, ze grzylbek 12 odslania wlot 7 olejowej pompy dyfuzyjnej 1. Natomiast w przy¬ padku nieszczelnosci prózniowego naczynia 9 wzrasta cisnienie w olejowej pompie dyfuzyjnej 1, a tym samym w wylotowym przewodzie 2. 15 W prózniowym przewodzie 6 cisnienie prózni nie ulega zmianie, gdyz jest on dolaczony do innej po¬ zycji wielopozycyjnej olej-owej pompy obrotowej 19, która wytwarza próznie odniesieniowa. Równowaga cisnien w wylotowym przewodzie 2 i w próznio- 20 wym przewodzie 6 jest zachwiana i styki membra¬ nowego wylacznika 5 zos'taja rozwarte. Przerywa to doplyw pradu elektrycznego do cewki 14 elektro¬ magnesu, która przestaje przyciagac trzpien 13.Sprezyna 15 wypycha wiec trzpien 13 z cewki 14 25 elektromagnesu i grzylbek 12 zamyka wlot 7 olejo¬ wej pompy dyfuzyjnej 1.Uklad zabezpieczajacy dyfuzyjna pompe wedlug wynalazku jest szczególnie przydatny do zabezpie¬ czania przed przypadkowym zapowietrzaniem ole- 30 jowych pomp dyfuzyjnych, które uniemozliwia ich stosowanie w karuzelowych automatach pompo¬ wych, gdyz wynikiem, zapowietrzenia sie pompy jest jej zadlawienie sie i pogorszenie prózni w sa¬ siednich pozycjach karuzelowego automatu pompo- 35 wego. Uklad wedlug 'wynalazku, umozliwiajacy stosowanie olejowych pomp dyfuzyjnych w karu¬ zelowych automatach pompowych jest wiec szcze¬ gólnie przydatny do mechanizowania tych procesów technologicznych, które wymagaja wysokiej prózni, 40 jak na przyklad do prózniowego napylania alumi¬ niowych zwierciadel na wewnetrzne scianki szkla¬ nyeh baniek elektrycznych lamp zarowych, jak pro¬ mienniki rxdczerwieni, lampy naswietlajace do zdjec fotograficznych itp. Mechanizacja tych pro- 45 cesów technologicznych, w oparciu o uklad wedlug wynalazku, powoduje 'poprawe i ujednolicenie ja¬ kosci wyrobów oraz obnizke kosztów ich wytwa¬ rzania. 50 PL PL