Pierwszenstwo: 08.11.1971 (P. 151423) Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 20.02.1975 74235 KI. 21f,40 MKP HOlk 3/?4 Twórca wynalazku: Slawomir Drozdz Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Maszyn i Urzadzen Te¬ chnologicznych, Warszawa (Pol¬ ska) Zamek pompowego automatu Przedmiotem wynalazku jest zamek pompowego automatu, szczególnie przydatny do próznioszczel- nego .umocowywania odpompowywanych próznio¬ wych naczyn o duzych srednicach wlotów-szyjek, jak na których" wewnetrzne scianki po odpompowaniu powietrza napylane sa metaliczne zwierciadla.Dotychczas znane i stosowane zamki pompowych automatów, dla duzych srednic szyjek prózniowych naczyn, maja gumowe uszczelki w ksztalcie cienko¬ sciennych cylindrów z wywinietymi na zewnatrz krawedziami, którymi uszczelki te sa zaimocowy- wane w zaimkiaiclh. Prózniioszczelne umocowanie, na przyklad szyjki szklanej banki, w takim zamku polega na tym, ze po wlozeniu szyjki szklanej ban¬ ki w zamek sprezone powietrze, doprowadzone po¬ miedzy zewnetrzne scianki zamka a gumowa uszczelke, powoduje docisniecie tej gumowej uszczelki do szyjki banki.System ten, aczkolwiek zdaje egzamin, lecz jest obarczony szeregiem nastepujacych wad i niedo¬ godnosci. Róznica pomiedzy zewnetrzna srednica szyjki szklanej banki i wewnetrzna srednica gumo¬ wej uszczelki musi byc niewielka, aby nastapilo prawidlowe uszczelnienie. Pociaga to za soba wy¬ maganie, aby szyjki tego samego typu szklanych baniek mialy wzglednie dokladne srednice zewne¬ trzne, co przy masowym ich wykonywaniu .nie jest latwe do utrzymania. Ponadto szyjki szklanych baniek nie moga miec dolnej krawedzi wywinietej na zewnatrz, czyili nie imoga miec tak zwanej kryzy o wieksze!] srednicy, gdyz luniemozliwiloby to ich wkladanie do igutmowejj uszczelki zamka. Brak ta¬ kiej kryzy jest niedogodny dla dalszych czynnosci 5 ftechnologicznych przy wykonywaniu zarowych lamp, szczególnie niedogodny przy zatapianiu szklanej banki ze swietlnym zestawem, -podczas której to operacji dolna czesc szyjki jest obciagana metalowymi szczekami w dól, które w przypadku 10 braku wspomnianej kryzy zeslizgiwalyby sie z szyjki Ibanki. iCelem wynalazku jest usuniecie wspomnianych wad i niedogodnosci, a szczególnie fumozliwienie swobodnego wkladania i wyjmowania z zamka 15 sizkflanych baniek z szyjkami posiadiajacyimi kryzy, czyli posiadajacymi doOne krawedzie wywiniete na zewnatrz.Cel ten osiagnieto, w wyniku szeregu prób i do¬ swiadczen, przez zmiane systemu dzialania zamka 20 i przez czesciowa zmiane ksztaltu gumowej uszczel¬ ki oraz wewnetrznej 'komory zamka.Wedlug wynalazku na czas wkladania badz wyj¬ mowania prózniowego naczynia z zaimka, jest on otwierany w ten sposób, ze podlaczona do zamka 25 próznia -odciaga gumowa oiszczeOke w kierunku zewnetrznych scianek zamka. Natomiast po wloze¬ niu prózniowego naczynia w zamek sprezone po¬ wietrze doprowadzone do zamka dociska gumowa uszczelke do szyjki prózniowego naczynia, celem 30 zapewnienia dobrej próznioszczelnosci. W celu za- 74 2353 pewnienia prawidlowego Jhinkcjonowania zamka wedlug wynalazku, gumowa uszczelka ma zmniej¬ szona srednice w ipolowie jej'wysokosci, a wewnatrz komory zaimka na jego bocznej sciance wykonany jest prózniowy kanal, by umozliwic odpompowywa¬ nie powietrza z calej objetosci pomiedzy gumowa uszczelka i zewneitrznyimi sciankami zaimka, to znaczy alby nie nastepowalo zatykanie pompowego otworu w sciance zaimka przez gumowa uszczelke.Zamek pamlpowego automatu wedlug wynalazku umozliwia stosowanie szklanych baniek z szyjkami o wywinietej na zewnatrz dolnej krawedzi, czyli z krylami, ulatwiajjajcymi proces zatapiania lamp.Pozwala równiez na stosowanie szerszych tolerancji wykonywanda, srednic szyjek szklanych baniek, a ponadto urnozliwda swobodne wkladanie i wyjmo- wamie szklanych ilianiiek z zamka — co jest podsta¬ wowym warunkiem .„ dla zautomatyzowania tych czynnosci. . ' - Plrzedmiót wymallazkju jest dokladnie wyjasniony na zalaczonych rysunkach, z których fig. 1 przed¬ stawia zamek pomjpowego automatu w pozycji swo¬ bodnej, w widotolu bocznym i calkowitym przekro¬ ju, fig. 2 — ten sam zamek w pozycji otwartej, w widoku bocznym d calkowitym przekroju, a fig. 3 — ten sam zamek w pozycji zamknietej, w widoku bocznym i calkowitym przekroju.Jak uwidoczniono na rysunku fig. 1, zamek pompowego automaftu sklada sie z dolnej plyty 1, do której od a(podu dolaczony jest przewód 2. Do wierzchniej strony dolnej plyty 1 przymocowany jest korpus 3, wykonany w postaci cylindra, na któ¬ rego wewnetrznej powierzchna znajduje sie próz¬ niowy kanal 4, polaczony ze stepujacym przewodem 5. Wewnatrz korpusu 3 umieszczona jest gumowa uszczelka 6, która? ma wywiniete na zewnatrz kra¬ wedzie 7 i 8. Krawedz 7 znajduje sie pomiedzy dolna plyta 1 i korpusem 3, a krawedz 8 — pomie¬ dzy korpusem 3 i pokrywa 9 zamka, posrodku której jest otwór 10. Dla próznioszczelnego pola¬ czenia poszczególnych elementów zaimka dolna ply¬ ta 1, korpus 3 i pokrywa 9 sa ze soba polaczone, na przyklad przez skrecenie ich srubami, co po¬ woduje sciskanie krawedzi 7 i 8 gumowej uszczelki 6, dajac próznioszczelne polaczenie. Najmniejsza wewnetrzna srednica gumowej uszczelki 6 jest tak dobrana do rozmiarów odpompowywanych szkla¬ nych baniek, alby stosunek jej do zewnetrznej srednicy ich szyjek wynosil okolo 0,95.Dzialanie zamka pompowego automatu jest w obu fazach nastepujace. Na roboczej pozycji pompowego automatu, na której ma nastapic umo¬ cowanie szklanej banki w zamku, nastepuje otwar¬ cie zamka — faza ta uwidoczniona jest na rysunku fig. 2, a przebiega nastepujaco.Do sterujacego przewodu 5 zostaje podlaczona pomjpa prózniowa, która z komory li zamka, to 235 4 jest z przestrzeni pomiedzy korpusem 3 i gumowa uszczelka 6, wypompowywuje powietrze. Nastepuje przyleganie gumowej uszczelki 6 do wewnetrznej scianki korpusu 3, ico powieksza wewnetrzny otwór 5 gumowej uszczelki 6. Przez otwór 10 w pokrywie 9 do zaimka wkladana jest szklana banka, Jetórej szyjka wraz z kryza swobodnie -przechodzi przez gumowa uszczelke 6 i wchodzi w przewód Z. Po czym nastepuje druga faza dzialania zamka pom- io powego automatu, to jest zamykanie i próznio¬ szczelne lumooowywaniie w mim szklanej banki. Fa¬ za ta jest uwidoczniona na rysunku fig. 3 i ma nastepujacy przebieg.Prózniowa pompa zostaje odlaczona od steruja- 15 cego przewodu 5 i gumowa uszczelka 6 powraca do pierwotnego polozenia, a na skutek swojej nieco mniejszej srednicy wewnetrznej od zewnetrznej srednicy szyjki banki, przylega z lekkim dociskiem do szyjki banki. Juz powoduje to wlasciwe umoco- 20 warnie banki w zaimku pompowego automatu, lecz dla zapewnienia dobrej prózniioszozelnosci do ste¬ rujajcego przewodu 5 zostaje doprowadzone spre¬ zone powietrze, które znajdujac sie w komorze 11 zamka, dociska gumowa uszczelke 6 do szyjki 25 szklanej banki. Na nasitepnej pozycji roboczej pompowego automatu rozpoczyna sie proces od¬ pompowywania powietrza ze szklanej banki, przez podlaczenie prózniowej pompy do przewodu 2 zam¬ ka pompowego automatu. Przez caly okres cyklu 30 pornipowego w komorze 11 znajduje sie sprezone powietrze, zapewniajac próznioszczelnosc umoco¬ wania szklanej banki w zamku pompowego auto¬ matu. 35 PL PL