PL74046B2 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 01.06.1973 Opds patentowy opublikowano: 10.01.1975 74046 KI 40b,37/10 MKP C22c 37/10 Twórcy wynalazku: Tadeusz Oteski, Kazimierz Mazuririewicz, Józef Rak Uprawniony z patentu tymczasowego: Fabryka Maszyn i Sprzetu Wiert¬ niczego „Glinik", Gorlice (Polska) Sposób wytwarzania elementów zeliwnych zwlaszcza tulei do pomp pluczkowych stosowanych w wiertnictwie Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarza¬ nia elementów zeliwnych zwlaszcza tulei do pomp pluczkowych stosowanych w wiertnictwie narazo¬ nych na scieranie czasteczkami mineralnymi szcze¬ gólnie przy duzych ich predkosciach. Cylindry za¬ wory, gniazda w pompach pluczkowych oraz inne elementy stosowane w wiertnictwie narazone sa na scieranie czastkami mineralnymi niesionymi przez przepompowywana ciecz o duzej szybkosci i znacz¬ nych cisnieniach.Wedlug znanych dotychczas sposobów elementy stosowane do wymienionego celu wykonuje sie z zeliwa sferoiidalnego perlitycznego lub zeliwa mo¬ dyfikowanego. Gatunki tych zeliw nie pozwalaja na dostateczna poprawe ich wlasnosci przez obrób¬ ke cieplna.Sposób wykonania dotychczas znanych elementów nie zapewnia im dostatecznej trwalosci. Wskutek bezposredniego dzialania skrawajacego, a glównie wskutek udarów czasteczek mineralnych o gladz tulei lub inne elementy nastepuje skrawanie, wy¬ kruszanie i wyplukiwanie materialu.Celem wynalazku jest usuniecie Wskazanej wy¬ zej niedogodnosci przez opracowanie sposobu wy¬ twarzania elementów o zwiekszonej odpornosci na scieranie.Wedlug wynalazku do kadzi z miedzia doprowa¬ dza sie strumien zeliwa, do którego dozuje sie rozdrobniony zelazo-'molibden. Technologia ta po¬ zwala na dokladne wymieszanie skladników i uzy- 2 skanie jednorodnego skladu chemicznego zeliwa, Znanym sposobem odlewa sie elementy, które pod¬ daje sie wyzarzaniu odprezajacemu w temperatu¬ rze okolo 450°C. Po obróbce mechanicznej elemen- 5 ty hartuje sie z temperatury 850 do 870°C chlodzac je do temperatury w przekroju wyrobu 100 do 300°C. Dalsze chlodzenie przeprowadza sie w po¬ wietrzu.Elementy odpuszcza sie w temperaturze 250 do io 290°C przez 2 godziny z naistejpnym chlodzeniem w powietrzu. Najkorzystniej chlodzic przy hartowaniu w kapieli olejowej przez czas zalezny od przekroju, a obliczony tak, aby uzyskac po wyjeciu z kapieli temperature w przekroju wyrobu w granicach 100 !5 do 3O0°C. Uzyskana twardosc powierzchniowa wy¬ robu po obróbce cieplnej powinna wynosic co naj¬ mniej 4)9 HRC jako srednia z szesciu odcisków. Ze¬ liwo w elementach zawiera: wegla 3,2 do 3,8%, krzemu 2,4 do 3,0°/o, molibdenu 0,2 do 0,5P/o, mie- 20 dzi 0,8 do l,0°/o, manganu do 0,4%, siarki do 0,03P/a, fosforu do 0,1%.Sposób wykonama elementów wedlug wynalazku nie jest skomplikowany i moze byc przeprowadzo¬ ny bez specjalnych urzadzen czy oprzyrzadowa- 25 nia.Wyroby wykonane sposobem wedlug wynalazku charakteryzuja sie duza trwaloscia i odpornoscia na dzialanie cieczy oraz znajdujacych sie w niej czastek mineralnych. 30 Elementy wytwarza sie zgodnie z wynalazkiem 74016z 74046 4 przez topienie wsadu metalowego o skladzie fizyicz- nym jak na zeliwo sferoidalne klasy ZsP 55. Od¬ wazona ilosc miedzi w postaci scinków bilach, pre¬ tów luib drutów z miedzi elektrolitycznej nie za¬ nieczyszczonych olejem lufo smarem wsypuje sie do kadizi, do której spuszcza sie zeliwo. Na stru¬ mien zeliwa w rynnie spustowej dozuje sie recz¬ nie mozliwie jiak najblizej otworu spustowego od¬ wazona ilosc rozdrobnionego zelazo-molibdenu w gatunku Fe-Mo 55 o granulacji 10—25 mm. Dal¬ sze zabiegi zwiazane ze stfeoidiyzaeja przebiegajaca w ten sam sposób jak przy produkcji zeliwa ZsP 55. Wyprodukowane w ten sposób zeliwo za¬ wiera: wegiel krzem molibden miedz mangan siarka fosfor 3,2 do 3,8°/o 2,4 do 3,0°/o 0,2 do 0,5°/o 0,8 do l,0»/o do 0,4«/o do 0,03»/o do 0,l°/o Dodatki stopowe nie ullegaja zgarowi.Technologia formy, sposób zalewania i wykan¬ czania odlewów nie róznia sie od stosowanych dla zeliwa ZsP 55. Nie jest wskazane wybijanie odle¬ wów z formy przy temperaturze wyzszej od 750°C, gdyz studzenie z tej temperatury w powietrzu mo¬ ze spowodowac wystapienie zbyt duzej ilosci bai- niitu w strukturze metalu, co spowoduje trudnosci w czasie obróbki mechanicznej.Po rozlaniu polowy zawartosci kadzii do form, odlewa sie dwa okragle prety próbne o dlugosci okolo 200 mm i srednicy dwa razy wiekszej od przecietnej grubosci scianek wyrobu wykonywa¬ nych z danego wytopu odlewu. Jeden pret stosuje sie do badania skladu chemicznego zeliwa, drugi obrabia sie ciepihnie razem z odlewaimii.Odlewy wyzarza sie odprezajacó w temperatu- rze okolo 450°C przyjmujac czas wygrzewania 1 godzine na kazde 15 mim grubosci scianki od¬ lewu. lPo obróbce mechanicznej elementy poddaje sie hartowaniu z temperatury 850 do 870°C i chlodzi w kapieli olejowej przez czas zalezny od przekro- 115 20 25 30 35 40 ju, a obliczony tak, aby uzyskac po wyjeciu z ka¬ pieli temperature w przekroju wyrobu w grani¬ cach 100 do 300°C, z nastepnym chlodzeniem w po¬ wietrzu. Wyroby odpuszcza sie w temperaturze 250 do 29,0°C przez 2 godziny z nastepnym chlodzeniem w powietrzu.Ze srodkowej czesci preta obrobionego cieplnie razem z tulejami wycina sie krazek o grubosci 10 mm. Po wykonaniu zgladu krazka przeprowadza sie na nim badania makroskopowe i badania twar¬ dosci. Struktura osnowy metalicznej powinna za¬ wierac martenzyt i bainit. Twardosc powierzchnio¬ wa wyrobu po obróbce cieplnej powinna wynosic co najmniej 49 HRC jako srednia z szesciu odci¬ sków. Wykonczenie gladzi tulei po obróbce cieplnej dokonuje sie przez szlifowanie. PL PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób wytwarzania elementów zeliwnych zwlaszcza tulei do pomp pluczkowych stosowanych w wiertnictwie, znamienny tym, ze do kadzi z mie¬ dzia doprowadza sie strumien zeliwa, do którego dozuje sie rozdrobniony zelazo^molibden, znanym sposobem odlewa sie tuleje, które poddaje sie wy¬ zarzaniu odprezajacemu w temperaturze okolo 450°C a po obróbce mechanicznej hartuje sie z temperatury 850 do 870°C chlodzac je do tempe¬ ratury w przekroju wyrobu 100 do 3O0°C z nastep¬ nym chlodzeniem w powietrzu oraz odpuszcza sie w temperaturze 250 do 20O°C przez 2 godziny z na¬ stepnym chlodzeniem w powietrzu

2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze elementy chlodzi sie przy hartowaniu w kapieli olejowej przez czas zalezny od przekroju, a obli¬ czony tak, aby uzyskac po wyjeciu z kajpieli tem¬ perature w przekroju wyrobu w granicach 100 do 300°C przy czym uzyskana twardosc powierzchnio¬ wa wyrobu po Obróbce cieplnej powinna wynosic co najmniej 40 HRC jako srednia z szesciu odci¬ sków.

3. Sposób wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze zeliwo w tulei zawiera: wegla 3^2 do 3,8°/o, krzemu 2,4 do 30°/o, molibdenu 0,2 do 0,5°/o, mie¬ dzi 0,8 do 1,0%, manganu do 0,4, fosforu do 0,l°/o. Krak. Zaki. Graf. Nr 1, zam. 801/74 Cena 10 zl PL PL