Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 30.09.1975 73859 K1.21c,52 MKP H02j 7/00 I CZYiELNiA Urzedu Patentowego Twórcywynalazku: Jerzy Utikal, Stanislaw Musialik Uprawniony z patentu tymczasowego: Kopalnia Wegla Kamiennego „Polska", Chorzów (Polska) Uklad samoczynnej regulacji napiecia zwlaszcza dla akumulatorów ladowanych z sieci trakcyjnej Przedmiotem wynalazku jest uklad samoczynnej re¬ gulacji napiecia zwlaszcza dla akumulatorów ladowa¬ nych z sieci trakcyjnej, zainstalowanych w elektro¬ wozach.Znamy dotychczas uklad do ladowania akumulatorów zainstalowanych w elektrowozach z sieci trakcyjnej, zawiera staly opór redukcyjny który wlaczony w ob¬ wód od strony zasilania akumulatora z sieci trakcyjnej, obniza napiecie zasilania o stala wartosc wskutek czego w czasie wylaczonych odbiorników akumulatora, po¬ dawane jest na jego zaciski maksymalne napiecie la¬ dowania.Wada wymienionego ukladu jest niestabilne ladowanie akumulatora z uwagi na zmiennosc napiecia wystepu¬ jacego w Sieci trakcyjnej i zmiennosc obciazenia akumulatora jego odbiornikami. Ponadto uklad nie zapewnia kontroli i mozliwosci iegullacji napiecia la¬ dowania akumulatora, celem jego ochrony przed nad¬ miernym rozladowaniem lub przeladowaniem. Znany uklad jest równiez przyczyna przedwczesnego zuzycia i niszczenia sie akumulatorów oraz nie zapewnia wlas¬ ciwej pracy jego odbiornikom, które nie posiadaja ochrony przepieciowej.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych wad i niedogodnosci, przez opracowanie ukladu samoczyn¬ nej regulacji napiecia akumulatora zasalanego z sieci trakcyjnej, który zapewnialby stabilnosc ladowania akumulatora oraz posiadal ochrone przepieciowa dla odbiorników.Zadanie to zostalo rozwiazane w przedmiocie wy¬ nalazku, przez opracowanie ukladu w którym pomiar 10 15 20 25 30 i samoczynna (regulacja napiecia odbywa sie przy po¬ mocy conajmniej dwóch diod Zenem Dl i D2 wlaczo¬ nych równolegle do akumulatora BA przez opory R3 i R4, i sterujacych tranzystorem T. Dioda Zenera Dl jest tak dobrana wraz z odczepem na oporze R3, ze tranzystor T zaczyna przewodzic przy napieciu odpo¬ wiadajacym górnej granicy napiecia ladowania aku¬ mulatora, a dioda Zenera D2 z odczepami na oporze R4 dla dopuszczalnego napiecia rozladowania akumu¬ latora. W obwód tranzystora T wlaczone jest uzwo¬ jenie przekaznika P posiadajacego uklad styków PI które przesylaja impulsy sterujace do tyrystora Ty oraz uklad styków P2 przelaczajace uklad pomiarowy z górnej na dolna dopuszczalna wartosc napiecia U2 akumulatora.Opornik Rl usytuowany w obwodzie tyrystora Ty ustala prad jego bramki, zas umiejscowiony w tym obwodzie opornik R2 laduje kondesator Cl do poten¬ cjalu Ul sieci trakcyjnej. Redukcja napiecia Ul sieci trakcyjnej do napiecia U2 akumulatora, odbywa sie poprzez wlaczony szeregowo w obwodzie tyrystor — akumulator opór redukcyjny Rr którego wartosc regu¬ lowana jest wraz ze zmiana obciazenia w sieci odbior¬ czej Odb. Stabilnosc pracy ukladu pomiarowego napie¬ cia akumulatora BA zapewniajac w czasie przelaczania ukladu styków P2 przekaznika P wlaczone w obwód tranzystora kondensatory C2 i C3.Uklad wedlug wynalazku zapewnia samoczynna i stabilna regulacje napiecia akumulatora w przepiso¬ wych granicach, niezaleznie od zmiennosci obciazenia jego odbiornikami oraz zmiennosci napiecia wystepu- 7385973859 jacego w sieci trakcyjnej jak równiez zapewnia ochrone przepieciowa odbioinwikom.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku schematycznym ukladu, gdzie samoczynna regulacja rozpoczecia i zakonczenia lado- wiania akumulatora BA oraz pomiar jego napiecia odbywa sie przy pomocy dwóch diod Zenera Dl i D2, wlaczonych równolegle do akumulatora BA odpowiednio przez opory R3 i R4. Dioda Zenem Dl jest tak dob¬ rana wraz z odczepami na oporze R3, by tranzystor T zaczynal przewodzic ptzy napieciu odpowiadajacym górnej granicy napiecia ladowania akumulatora BA, a dioda Zenera D2 z odczepami na oporze R4 dla do¬ puszczalnego napiecia rozladowania.Otrzymany w ten sposób przedzial regulacji napiecia, mozna zawezyc w zaleznosci od potrzeby przez dobór diod Zenera Dl i D2 oraz reguuacje oponami R3 i R4.Wlaczanie wzglednie przerywanie procesu ladowania akumulatora BA* nastepuje przez sterowanie tyrystorem Ty za pomoca ukladu styków PI przekaznika P, któ¬ rego uzwojenie wlaczone jest w obwód kolektora tran¬ zystora T ukladu pomiarowego napiecia. Wlaczone w obwód tranzystora T kondensatory C2 i C3, zapewniaja stabilnosc pracy ukladu pomiarowego napiecia akumu¬ latora BA w czasie przelaczania ukladu styków P2 przekaznika P. Opornik Rl usytuowany w obwodzie tyrystora Ty, ustala prad jego bramki, zas umiejsco¬ wiony w tym obwodzie opornik R2 laduje kondensator Cl do potencjalu Ul sieci trakcyjnej.Redukcja napiecia Ul sieci trakcyjnej do napiecia U2 akumulatora BA odbywa sie poprzez opór redukcyjny Rr wlaczony szeregowo w obwodzie tranzystor — akumulator, którego wartosc regulowa jest wraz ze zmiana obciazenia w sieci odbiorczej Odb. Uklad za¬ bezpieczony jest od strony sieci trakcyjnej bezpieczni¬ kiem BI, a od strony odbiorników bezpiecznikiem B2. 5 PL PL