Pirometry promieniowania calkowitego, w których pomiar temperatury sprowadza sie do porównywania natezenia promieniiowania calkowitego badanego ciala z promieniowaniem calkowitym ciala doskonale czarne¬ go, odznaczaja sie prostota konstrukcji, nieduzymi wy¬ miarami i niezawodnoscia dzialania. Jednak dokladnosc pomiarów jest niezbyt wysoka dla cial, których wspól¬ czynnik emisyjnosoi EjJ zalezy od dlugosci fali X. Lep¬ sza dokladnosc pomiarów temperatury mozna uzyskac przy pomocy pirometrów jednobarwnych. Jednak naj¬ czesciej stosowane pirometry jednobarwne wymagaja bardzo stabilnie swiecacego w trakcie pomiarów wzor¬ cowego zródla swiatla o stalej temperaturze, co stwarza dodatkowe trudnosci.W pirometrach dwubarwnych, przy pomocy których temperatura okreslana jest iz porównania natezen pro¬ mieniowania badanego ciala w dwóch zakresach spekt- 10 15 20 25 ralnych, w trakcie pomiarów wzorcowe zródlo pro¬ mieniowania jest zbedne. Lecz z kolei niezbedne sa wysoce stabilne dwa (rejestratory promieniowania o jednakowych charakterystykach.Celem wynalazku jest usuniecie niedogodnosci do¬ tychczasowych urzadzen pomiarowych poprzez ciagly pomiar temperatur cial stalych i plynnych Z automaty¬ czna kontrola cechowania.Zadaniem wynalazku jest opracowanie ukladu po¬ miarowego opartego na uproszczonym przyrzadzie spekt¬ ralnym, polaczonym z fotoelementem, kompensatorem piszacym i wzorcowym zródlem swiatla, przeznaczo- neigo do osiagniecia powyzszego celu. Wydzielone pro¬ mieniowanie rejestruje sie przy pomocy wysoce stabil¬ nego fotoelementu, polaczonego z kompensatorem pi¬ szacym, umozliwiajacym ciagly zapis temperatury.Przyrzad cechuje sie przy pomocy wzorcowego zródla swiatla np. wstegowej lampy wolframowej. Automatycz¬ ne wlaczanie sie w równych odstepach czasowych ukla¬ du cechujacego ze zwrotnie dzialajacym przelacznikiem kompensacyjnym, samoczynnie niwelujacym jakiekolwiek zmiany w czulosci przyrzadu, umozliwia prowadzenie pomiarów temperatur ze stala, wysoka dokladnoscia.Spektralny pirometr automatyczny umozliwia pomiar temperatur wyzszych od -temperatury wzorcowego zródla swiatla np. wstegowej lampy wolframowej. Automatycz- liny wyjsciowej przyrzadu spektralnego, prz^ czym zmiana efektywnej wysokosci szczeliny polaczona jest ze zmiana skali kompensatora piszacego. 7383173831 Pirometr przecechowany dla temperatur w zakresie np. 1500-j-2500°C poprzez zmniejszenie efektywnej wy¬ sokosci szczeliny wyjsciowej dokladnie N-razy, po uwzglednieniu rozkladu Plancka, bedzie przystosowany do nowego zakresu temperatur. Zakres zmian wspól- - czynnika N ograniczony jest glównie maksymalna wy¬ sokoscia szczeliny wyjsciowej i konieaznoscia pracy fotoelementu w przedziale liniowej charakterystyki.Cel ten zostal osiagniety przez wykonanie spektralnego pirometru posiadajacego fotoelement polaczony elektry- Q oznie z kompensatorem piszacym i z przelacznikiem kompensujacym, który polaczony jest mechanicznie ze sruba miikrometryczna i elektrycznie z zasilaczem sta¬ bilizowanym zasilajacym lampe wstegowa oraz z zasi¬ laczem elektromagnesu, który z kolei polaczony jest z lustrem ruchomym, rprzy czym pokretlo skali kom¬ pensatora piszacego polaczone jest z pokretlem dia¬ fragmy oraz z pokretlem lampy wzorcowej.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przykladzie wykonania przedstawionym na rysunku, na którym 1 oznacza lustro ruchome, 2 soczewke umozliwiajaca projektowanie na szczeline wejsciowa 3 uproszczonego przyrzadu spektralnego 4 swiecaca powierzchnia bada¬ nego ciala P lub powierzchnia wzorcowego zródla swiatla np. powierzchnia wstegi lampy wolframowej 14.Zmiana polozenia lustra ruchomego 1 odbywa sie przy pomocy elektromagnesu 16, zasilanego z zasilacza stabilizowanego 13. Prad do elektromagnesu moze byc zalaczany recznie przy pomocy przycisku 15 lub auto¬ matycznie przy pomocy przelacznika kompensujace¬ go 12.Uproszczony przyrzad spektralny 4 stanowi nieru¬ chomy pryzmat ze szczelina wejsciowa 3 i szczelina wyjsciowa 5 wydzielajaca waski zakres widmowy pa¬ dajacego promieniowania. Szerokosc szczeliny wejsciowej 3 Tegulowana jest przy pomocy sruby mikrometrycznej 6, a szerokosc szczeliny wyjsciowej 5 — przy pomocy sruby mikrometrycznej 7. Po przejsciu szczeliny wyj¬ sciowej 5 promieniowanie pada na fotoelement 9, z którego sygnal elektryczny podawany jest kablem kon¬ centrycznym na kompensator piszacy 10.Wzorcowa wstegowa lampa wolframowa 14 podlaczo¬ na jest do zasilacza stabilizowanego 13, który moze byc 20 25 30 35 40 sterowany recznie lub automatycznie przy pomocy przelacznika kompensujacego 12. Przelacznik kompen¬ sujacy 12 zalacza zasilacz stabilizowany 13 i równo¬ czesnie zalacza zasilanie elektromagnesu 16. W prze¬ laczniku kompensujacym 12 znajduje sie czasownik, który po okreslonym czasie, niezbednym dla ustalenia sie stacjonarnych parametrów temperaturowych wstegi lampy wzorcowej 14 zalacza potencjometr kompensuja¬ cy, polaczony mechanicznie z pokretlem 7 (linia prze¬ rywana z pojedyncza strzalka) i elektrycznie z kompen¬ satorem piszacym 10.Potencjometr kompensujacy w przelaczniku kompen¬ sujacym 12 ma za- zadanie automatyczne niwelowanie odchylen wskazan pirometru od wzorcowych, wedlug których wykonano skale 11 w kompensatorze piszacym 10. Skale te sa wykonane dla kilku zakresów pomiaru temperatur. Ustawienie odpowiedniej skali 11 dokonuje sie przy pomocy pokretla 18, polaczonego mechanicznie (linia przerywana z podwójna strzalka) z pokretlem diafragmy 8, ustalajacej efektywna wysokosc szczeliny wyjsciowej 5. Pokretlo 18 jest równiez polaczone (linia przerywana z potrójna strzalka) z pokretlem 17, usta¬ lajacym okreslona wartosc natezenia pradu w lampie wzorcowej 14. Zmiana wartosci pradu plynacego przez lampe wzorcowa 14 wiaze sie ze zmiana zakresu po¬ miarów temperatur. PL PL