Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 28.01.1975 73801 KI. 21e,l/08 MKP GOlr 1/08 CZYTELNIA Uli-ClJu PllkMlU-WPlJU Polskie; izm*- ¦ i Twórcawynalazku: Stanislaw Król Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklad Energetyczny Legnica, Legnica (Polska) Urzadzenie zwrotne wskazówki wskaznika mocy maksymalnej liczników energii elektrycznej Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie zwrotne wskazówki wskaznika mocy maksymalnej liczni¬ ków energii elektrycznej wyposazonych w ten wskaznik.Znane i powszechnie stosowane urzadzenie zwrotne wskazówki wskaznika mocy maksymalnej zabudowane jest w szybce okienka licznika i skla¬ da sie z pokretla, wystajacego czesciowo na ze¬ wnatrz szybki, przechodzacego luzno przez tuleje przytwierdzona trwale do szybki, które w swej czesci, znajdujacej sie wewnatrz licznika, wyposa¬ zone jest w zaczep zwrotny, sluzacy do zahacze¬ nia wskazówki i sprowadzenia jej przez reczne po¬ krecanie pokretlem do polozenia zerowego. Po¬ kretlo utrzymywane jest stale w polozeniu wysu¬ nietym ponad szybke za pomoca sily sprezyny i w tej pozycji zaczep zwrotny nie zahacza o wska¬ zówke. Chcac dokonac sprowadzenia wskazówki do polozenia zerowego, nalezy wcisnac pokretlo do wnetrza licznika, przez co umozliwione staje sie zahaczenie wskazówki zaczepem zwrotnym, a nastepnie przekrecic pokretlem do polozenia, przy którym wskazówka dochodzi do dzialki zerowej.Po dokonaniu przesuniecia wskazówki pokretlo wraca samoczynnie pod dzialaniem sily sprezyny do swego stalego polozenia, to znaczy do pozycji wysunietej ponad powierzchnie szybki licznika.Pokretlo urzadzenia posiada poprzecznie wykonany otworek umozliwiajacy zaplombowanie urzadzenia w celu niedopuszczenia do kasowania wskazan 10 15 20 25 30 wskaznika przez osoby niepowolane.Wada znanego urzadzenia zwrotnego jest to, ze zabudowane jest ono w szybce licznika. Powoduje to znaczne oslabienie szybki, skutkiem czego czesto zdarzaja sie jej stluczenia zwlaszcza w czasie tran¬ sportu liczników. Narazenie na stluczenie szybki jest tym wieksze, ze pokretlo w normalnym polo¬ zeniu wystaje ponad szybke, co stwarza wieksza mozliwosc zaczepienia go i wgniecenia szybki.Kazdorazowe stluczenie szybki automatycznie unie¬ waznia odczyt mocy maksymalnej w danym okre¬ sie pomiarowym ze wzgledu na to, ze istnieje nie¬ ograniczony . dostep do wskazówki wskaznika ze strony osób niepowolanych do przestawiania jej polozenia. Poza tym obowiazujace przepisy wy¬ magaja, aby po kazdorazowym stluczeniu szybki i zalozeniu nowej licznik poddany zostal ponow¬ nej legalizacji, co laczy sie z dodatkowym nakla¬ dem pracy i kosztów. Zabudowanie pokretla urza¬ dzenia zwrotnego w szybce licznika powoduje trudnosci wlasciwego ustawienia i docisniecia po¬ krywy licznika z uwzglednieniem równoczesnego spelnienia warunku szczelnosci docisniecia pokry¬ wy i niezawodnego dzialania urzadzenia zwrotne¬ go. Czesto zachodzi potrzeba dobierania uszczelek pokrywy o róznej grubosci i precyzyjnego dokre¬ cania srub laczacych pokrywe licznika z podstawa.Czeste tluczenie sie szybek liczników, wynikajace z zabudowania w nich pokretla urzadzenia zwrot¬ nego, zmusza zaklady eksploatujace wieksza liczbe 73 80173 801 3 liczników do wykonywania we wlasnym zakresie napraw liczników, polegajacych przede wszystkim na wierceniu otworów w nowych szybkach i zabu¬ dowywaniu ich do liczników. Powoduje to rozsze¬ rzenie zakresu obowiazków tych zakladów, zwiek¬ szenie wyposazenia w specjalistyczne urzadzenia i zwiekszenie personelu.Zadaniem wynalazku jest opracowanie urzadze¬ nia zwrotnego wskazówki mocy maksymalnej licz¬ ników energii elektrycznej pozbawionego wszyst¬ kich wymienionych wad.Zadanie to zostalo rozwiazane wedlug wynalaz¬ ku przez zastapienie pokretla cieglem i przeniesie¬ nie go z czolowej , scianki obudowy licznika, na której umieszczona jest szybka, na scianke boczna na której znajduje sie skrzynka zaciskowa. Cieglo to wykonane jako dwudzielne przeprowadzone jest przez tuleje umieszczona w bocznej sciance obu¬ dowy licznika i jednym koncem, znajdujacym sie wewnatrz licznika, przytwierdzone jest mimosrodo- wo do kólka zebatego, wspólpracujacego z drugim kólkiem zebatym o mniejszej srednicy, osadzonym luzno na osi wskazówki wskaznika, do którego przytwierdzony jest zaczep zwrotny.W miejscu mimosrodowego zamocowania ciegla do kólka zebatego przytwierdzona jest sprezyna, której naciag utrzymuje wieksze kólko zebate oraz mniejsze kólko zebate wraz z zaczepem zwrot¬ nym, w polozeniu wyjsciowym a tym samym utrzymuje cieglo w polozeniu maksymalnie wsu¬ nietym do wnetrza obudowy licznika. Cieglo urza¬ dzenia zwrotnego, poniewaz przeprowadzone jest na zewnatrz licznika przez pokrywe obudowy, wy¬ konane jest jako dwudzielne z czesciami luzno za¬ haczajacymi o siebie w celu umozliwienia zdej¬ mowania i zakladania pokrywy licznika na pod¬ stawe.Przez pociagniecie ciegla za jego czesc wypro¬ wadzona na zewnatrz obudowy licznika powoduje sie czesciowy obrót wiekszego kólka zebatego a tym samym obrót kólka mniejszego wraz z przy¬ twierdzonym do niej zaczepem zwrotnym, który zahaczajac ó wskazówke wskaznika sprowadza ja do polozenia zerowego, kasujac jej • wskazania. Po¬ dobnie jak w znanym rozwiazaniu czesc ciegla wystajaca na zewnatrz obudowy licznika przysto¬ sowana jest do zaplombowania.Dzieki przeniesieniu czesci urzadzenia zwrotnego, shizacej do recznego kasowania wskazan wskazów¬ ki, która wedlug wynalazku jest cieglo, z szybki licznika umieszczonej w sciance czolowej, na scian¬ ke boczna eliminuje sie wszystkie wady w wyko¬ naniu licznika wynikajace z osadzenia wystajacego metalowego pokretla w szybce szklanej. Liczniki wyposazone w urzadzenie zwrotne wedlug wyna¬ lazku nie narazone sa na stluczenie szybki, sa do¬ godne do transportu, gdyz nie wymagaja specjal¬ nych oslon zapobiegajacych wgnieceniu szybki i sa 4 latwe w eskploatacji, poniewaz szczelne docisnie¬ cie pokrywy nie nastrecza zadnego klopotu.Istotna zaleta urzadzenia zwrotnego wedlug wy¬ nalazku jest przeprowadzenie ciegla przez scianke 5 obudowy^ na której znajduje sie skrzynka zacisko¬ wa, wystajaca przed ta scianka, gdyz czesc ciegla wyprowadzona na zewnatrz licznika, odstajaca od scianki mniej niz skrzynka zaciskowa, chroniona jest przez nia przed niepozadanym zaczepieniem o inne twarde przedmioty. Wazna zalete stanowi takze to, ze w czasie normalnej pracy licznika cieglo zajmuje polozenie maksymalnie wprowa¬ dzone do wnetrza licznika i w takim polozeniu je¬ go czesc, znajdujaca sie na zewnatrz, wystaje tylko nieznacznie poza obudowe. Polozenie maksymalnie wysunietej czesci ciegla, wyprowadzonej na ze¬ wnatrz, ma miejsce tylko w czasie kasowania wskazania wskazówki wskaznika mocy maksymal¬ nej.Urzadzenie wedlug wynalazku objasnione jest na podstawie przykladu jego wykonania. Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wy¬ konania na rysunku, na którym przedstawiony jest przekrój przez pokrywe licznika pokazujacy widokr z przodu czolowej czesci licznika wraz z wskazów¬ ka i zabierakiem po zdjeciu tarczy z podzialka wskaznika maksymalnego.Jak uwidoczniono na rysunku, jeden koniec dwudzielnego ciegla 1 przeprowadzony jest na ze¬ wnatrz obudowy licznika przez otwór wykonanym w jego pokrywie, a drugi koniec przytwierdzony mimosrodowo do wiekszego kólka zebatego 2, do którego równiez przytwierdzona jest sprezyna 3.Kólko zebate 2 zazebia sie z mniejszym kólkiem zebatym 4, osadzonym luzno na osi wskazówki 5, do którego przytwierdzony jest zaczep zwrotny 6.Przez pociagniecie ciegla 1 za jego czesc wysta-jaca na zewnatrz obudowy zostaje pokonany naciag sprezyny 3 i dokonany niepelny obrót kólka ze¬ batego 2, obrót kólka zebatego 4 wraz z zaczepem zwrotnym 6, który zahaczajac o wskazówke 5 i za- bierak 7 sprowadza je do polozenia zerowego. Po* puszczeniu ciegla wszystkie elementy urzadzenia powracaja do pozycji wyjsciowych. PL