PL73705B2 - - Google Patents

Description

Urzadzenie pamieciowe 2 maszyny sklada sie z rejestrów, z których wejsciowy polaczony jest z urzadzeniem wejsciowym 1 szynami wpisania liczby 3, po których przesylana jest czesc cyfrowa (mantysa) liczby.Urzadzenie wejsciowe 1 polaczone jest z urza¬ dzeniem sterowania operacjami arytmetycznymi 4 za pomoca szyn informacyjnych 5 i 6, po których przesylane sa sygnaly taktowe i sygnaly ustawie¬ nia rodzaju operacji.Maszyna posiada takze urzadzenie sterowania przekazywaniem informacji 7, które polaczone jest z urzadzeniem pamieciowym 2 szynami komutacyj¬ nymi 8 przedistawiajacymi zbiór kanalów lacznosci, przeznaczonymi dla sterowania róznymi przeksztal¬ ceniami informacji w urzadzeniu pamieciowym 2, na przyklad przesylaniami informacji do rejestru, przesunieciami liczb itp. Urzadzenie wejsciowe 1 i urzadzenie sterowania przekazywa¬ niem informacji 7 polaczone sa za pomoca szyn przesylania 9.Celem wykonania operacji arytmetycznych w ma¬ szynie znajduje sie sumator 10. Jest on polaczony 5 z urzadzeniem sterujacym operacjami arytmetycz¬ nymi 4 za pomoca szyn informacyjnych 11 i 12 i z urzadzeniem pamieciowym 2 — za pomoca szyn informacyjnych 13 i 14.Urzadzanie sterowania operacjami arytmetycz^ nymi 4 i urzadzenie sterowania przekazywaniem informacji 7 polaczone*sa miedzy soba za pomoca szyn informacyjnych 15 i 16, po których przesylane sa sygnaly taktowe oraz sygnaly poczatku i konca pracy obu urzadzen 4 i 7.Dla wyprowadzania informacji z maszyny sluzy urzadzenie wyjsciowe 17, polaczone z urzadzeniem sterowania operacjami arytmetycznymi 4 i z urza¬ dzeniem pamieciowym 2 odpowiednio za pomoca szyn sterowania wyjsciem 18 i 19.Zgodnie z wynalazkiem maszyna liczaca posiada uklad analizy istnienia cechy przecinka 20, pola¬ czony z urzadzeniem pamieciowym 2 za pomoca szyn analizy 21, przedstawiajacych zbiór kanalów lacznosci, przeznaczonych do przesylania cechy przecinka z róznych regestrów urzadzenia pamie¬ ciowego 2.Uklad analizy istnienia cechy przecinka 20 po¬ laczony jest z urzadzeniem sterowania operacjami arytmetycznymi 4 za pomoca szyn wybierania cechy przecinka 22, przeznaczonymi do sterowania wpisaniem cechy przecinka do ukladu 20 z urza¬ dzenia pamieciowego 2 szynami analizy 21.Oprócz tego w maszynie liczacej znajduje sie uklad wpisania cechy przecinka 23, polaczony z urzadzeniem wejsciowym 1 za pomoca szyny wpisania cechy przecinka 24 i z urzadzeniem ste¬ rowania operacjami arytmetycznymi 4 — za po¬ moca szyn cechy przecinka 25, przy pomcy których doklonuje sie sterowanie praca ukladu 23, oraz uklad ksztaltowania cechy przecinka 26, polaczony wyjsciami z ukladem analizy istnienia cechy 'prze¬ cinka 20 za pomoca szyny odczytu cechy przecinka 27 z rejestru wejsciowego,' szyny odczytania cechy przecinka pierwszego operandiu 28, szyny odczytu cechy przecinka druigiego operandu 29 i szyny od¬ czytu cechy stalego przecinka 30.Uklad 26 polaczony jest takze z ukladem wpisa¬ nia cechy przecinka 23 i z ukladem sterowania przesylaniem informacji 7 za pomoca szyn ksztalto¬ wania 31 i 32. Wyjscie ukladu ksztaltowania cechy przecinka 26 polaczone jest z urzadzeniem pamie¬ ciowym 2 za pomoca szyn ustawiania cechy prze¬ cinka 33.Celem rozmieszczenia liczby na odpowiednich pozycjach zgodnie z algorytmem wykonywanej operacji, istnieje uklad porównania miejsca polo¬ zenia cech przecinka 34 w opracowywanych licz¬ bach. Uklad ten polaczony jest z ukladem analizy istnienia cechy przecinka 20 za pomoca szyny od¬ czytu cechy przecinka i rejestru wejsciowego 35, szyny odczytu cechy przecinka pierwszego operandu 36 — szyny odczytu cechy przecinka drugiego operandu 37 — szyny odczytu cechy stalego prze¬ cinka 38 i szyny odczytu cechy przecinka wy¬ niku 39. Wejscie ukladu 34 polaczone jest z urza- 15 80 25 30 35 40 45 50 55 «07 73 705 8 daniem Sterowania operacjami arytmetycznymi 4 za pomoca szyn badania 40, a wyjscie -r. z uTz,a- •dzeniem sterowania przekazywaniem informacji 7 za pomoca szyn przesuniecia 41, Dla celów sterowania Wpisywaniem liczb z urza¬ dzenia wejsciowego 1 do 'urzadzenia pamieciowego 2 istnieje uklad blokowania przyjecia liczby 42.Jest on polaczony z urzadzeniem wej&ciowym 1 szyna sygnalowa 43, z urzadzeniem (sterowania operacjami arytmetycznymi 4 za pomoca szyny badania 44, a z ukladem 20 — szyna odczytu cechy przecinka z rejestru wejsciowego 45 i szyna od¬ czytu cechy stalego przecinka 46. Wyjscie ukladu 42 podlaczone jest do urzadzenia pamieciowego 2 za pomoca szyn sterowania wpisaniem liczby 47.Maszyna posiada takze uklad analizy nadmiaru 48, który polaczony jast z ukladem 20 za pomoca szyny odczytu cechy przecinka pierwszego operan- du 49, za pomoca szyny odczytu cechy przecinka drugiego operandu 50, za pomoca szyny odczytu cechy stalego przecinka 51 i szyny odczytu cechy przecinka wyniku 52. Uklad analizy nadmiaru 48 polaczony jest takze z ukladem 34 za pomoca szyny wyrównywania 53 i z ukladem 42 — szyna bloko¬ wania 54. Urzadzenie sterowania operacjami aryt¬ metycznymi 4 podlaczone jest takze do ukladu analizy nadmiaru 48 za pomoca szyny nadmiaru 55.Na fig. 2 pokazano bardziej szczególowo struk¬ ture ukladu analizy cechy przecinka 20, ukladu wpisania cechy przecinka l23 i ukladu ksztaltowa¬ nia cechy przecinka 26. Uklad 20 zawiera element pamieci 56, do wejsc i wyjsc którego podlaczone sa odpowiednio wejsciowe 57 i wyjsciowe 58 bram¬ ki analizy. Wejsciowe bramki 57 polaczone sa z urzadzeniem pamieciowym 2 maszyny za pomoca szyn analizy 21 i z urzadzaniem sterowania opera¬ cjami arytmetycznymi 4 za pomoca szyn wybiera¬ nia cechy przecinka 22. Wyjsciami ukladu analizy cechy przecinka 20 sa wyjscia wyzej wspomnia¬ nych bramek 57 i 58 i wyjscia elementu pamiecio¬ wego 56.Uklad 20 ma kilka elementów pamieciowych.Jako element pamieciowy 56 mozna wykorzystac przerzultinik, jako bramki 57 d 58 — dowolne uklady logiczne, na przyklad uklady diodawo-itranzysto- rowe „I", „LUB", „NIE", przy czym do wyjsc bramek 57 i 58 podlaczone sa wzmacniacze 59, 60 i 61. Uklad wpisywania cechy przecinka 23 wlacza bramke 62, która równiez ma postac ukladów dio- dowo-tranzystorowych „I", „LUB", „NIE", do wyjsc których podlaczony jest wzmacniacz 63.Uklad analizy istnienia cechy przecinka 20 i "uklad prowadzenia cechy przecinka 23 sa pola¬ czone dodaftkowo za pomoca szyny blokowania 64, przy czym wejscie ukladu 23 jest polaczone z jed¬ nym z wyjsc elementu pamieciowego 56. Uklad ksztaltowania cechy przecinka 26 zawiera takze bramke 65 wykonana na przyklad w postaci ukla¬ du „I", „LUB", „NIE", do wrfsc których podla¬ czony jest wzmacniacz 66.Uklad ksztaltowania cechy przecinka 26 moze byc polaczony z ukladem analizy istnienia cechy przecinka 20 jeszcze jednym polaczeniem wykona¬ nym w postaci szyny liczby calkowitej 67, Szyna 67 laczy wyjscie elementu 56 pamieci z dodatko¬ wym wejsciem ukladu ksztaltowania cechy prze¬ cinka26. -~v-: ¦ t ?.:-:.--r- ¦ Na fig. 3 przedstawiono uklad porównania ntifcjs- ca polozenia cech przecinka w opracowywanych liczbach. Uklad ten zawiera element pamieci 68, do którego wejsc i wyjsc podlaczone sa bramki'69.W szczególnosci element pamieci 68 moze byc wy¬ konany w postaci przerzutnika, a bramki 60 -»- w postaci ukladów diodowo-tranzystorowych ,vF\ „LUB", „NIE", do wyjsc których podlaczone sa wzmacniacze 70 i 71, na przyklad inwertory pola¬ czone tak, jak pokazano na fig. 3.Na fig. 4 przedstawiono uklad blokowania przy¬ jecia liczby. (Zawiera on element pamieci 72, do którego wejsc i wyjsc podlaczono bramki 73.W szczególnosci element pamieci 72 moze byc wy¬ konany w postaci przerzutnika, a bramki — w po¬ staci ukladów diodowo-tranzystorowych „I", „LUB", „NIE", do wyjsc których podlaczono wzmacniacze 74 i 75, polaczone tak, jak pokazano na fig. 4.Na fig. 5 przedstawiono uklad analizy nadmiaru.Zawiera on element pamieci 76, do (którego wejsc i wyjsc podlaczono bramki 77. W 'szczególnosci element pamieci 76 moze byc wykonany w postaci przerzutnika, a bramki 77 — w postaci ukladów diodowo-tranzystorowych „I", „LUB", „NIE", do którycn wyjsc podlaczone sa wzmacniacze* 78 i 79, tak jak pokazano na fig. 5.Na fig. 6 przedstawiono polaczenie elementów pamieciowych 56, 68, 72, 76 ukladów 20, 34, 42 i 48 w (jeden wspólny dla wszystkich ukladów blok elementów pamieci 80. Przy tym elementy 56, 68, 72 i 76 podlaczone sa do bramek ukladów 20, 34, 42 i 48 (fig. 1), do urzadzen wejsciowych 1, urza¬ dzenia sterowania operacjami arytmetycznymi 4, urzadzenia sterowania przekazywaniem' informacji 7, urzadzenia pamieciowego maszyny 2, a takze polaczone sa wzajemnie za pomoca bramek 81 (fig. 6).Na fig. 7 przedstawiono blok elementów pamie¬ ciowych wykonany w postaci licznika impulsów 82, na wejsciu którego znajduje (sie uklad ksztaltowa¬ nia liczonych impulsów 83, polaczony z bramkami ukladów 20, 34, 42 i 48 (fig. 1) i z urzadzeniem sterowania operacjami arytmetycznymi 4. Wyjsteia licznika 82 (fig. 7) polaczone sa z bramkami 62 i 65 (fig. 2) ukladów 23 i 26, z urzadzeniem sterowania przekazywaniem informacji 7 (fig. 1) d z urzadze¬ niem pamieciowym maszyny 2.Uklad ksztaltowania liczonych impulsów 83 wy¬ konany jest w postaci kombinacji ukladów logicz¬ nych „I", „LiUB", „NIE", na przyklad diodowo- tranzystorowych.Na fig. 8 przedstawiono blok elementów pamie¬ ciowych wykonanych w postaci rejestru przesuw¬ nego 84, na wejsciu którego znajduje sie uklad ksztaltowania impulsów przesuwajacych 85, pola¬ czony z bramkami ukladów 20, 34, 42 i 48 (fig. lj i z urzadzeniem sterowania operacjami arytme¬ tycznymi 4. Wyijscia rejestru przesuwnego 84 (fig. 8) polaczone sa z bramkami 62 i 65 (fig. 2) ukladów 23 i 26, z urzadzeniem sterujacym prze¬ kazywaniem informacji 7 (fig. 1) i z urzadzeniem pamieciowym maszyny 2. 10 15 20 25 30 35 45 50 51 60Uklad ksztaltowania impulsów przesuwajacych 15 wykonany jest w postaci kombinacji elementów logicznych „I", „LUB", „NIE", na przyklad diodo- wo-tranzystorowy.Na fig. 9 przedstawiono 'jeden z wariantów dio¬ dowo-tranzystorowego ukladu logicznego, na pod¬ stawie (którego moga byc zbudowane bramki 57, 58, 62, 65, 69, 73 a 77. Uklad zawiera „n" grup 86 diod 87, z których kazda z rezystorem 88 realizuje funkcje logiczna „I"; uklad posiada równiez grupe 89 diod 90, realizujacych funkcje „LUB". Wyjscie grupy 89 diod 90 podlaczone jest na wejscie wzmacniacza tranzystorówago 91, zbudowanego na tranzystorze 92 i rezystorach 93, 94 i 95.Na fig. 10 przedstawiono uklad ksztaltowania liczonych impulsów skladajacy sie z elementów logicznych 96 na przyklad diodowo-tranzystoro¬ wych, takich jak pokazano na fig. 9, realizujacych funkcje „I", „LUB", „NIE", na których wyjsciach podlaczone sa wzmacniacze 97.Na fig. 11 przedstawiono uklad ksztaltowania impulsów przesuwajacych skladajacy sie z elemen¬ tów logicznych 98, na przyklad diodowo-tranzysto- rowych, takich jak pokazano na fig. 9, realizuja¬ cych funkcje „I", „LUB", „NIE", na wyjsciach których znajduja sie wzmacniacze 99.Rozpatrywana maszyna liczaca pracuje w na¬ stepujacy sposób. Po nacisnieciu na klawiature urzadzenia wejsciowego 1 (fig. 1) w urzadzeniu tym wypracowywane sa kody odpowiadajace liczbom, znakom, cesze przecinka i rozkazom.Cecha przecinka zastaje wprowadzona za pomoca nacisniecia na odpowiedni klawisz po przyjeciu pozycji jedynkowych wprowadzanej liczby. Przy tym z urzadzenia wejsciowego 1 do ukladu przy¬ jecia cechy przecinka 23 przekazywany jest sygnal sterujacy po szynie przyjecia cechy przecinka 24.Urzadzenie sterujace operacjami arytmetycznymi 4 dokonuje synchronizacji pracy ukladu 23 poprzez szyne wybierania cechy przecinka 25. Na -podsta¬ wie sygnalów przychodzacych na wejiscia ukladu 23 szynami 24 i 25 a takze szyne blokowania 64 (fig. 2) uklad 23 (fig. 1) generuje odpowiednia in¬ formacje do ukladu ksztaltowania cechy przecinka 26 przez szyne ksztaltowania 31. Uklad 26 dokonuje analizy informacji przychodzacej na jej wejscia szynami ksztaltowania 31 i 32 z ukladu 23 i urza¬ dzenia 7, a takze szyna odczytywania cechy prze¬ cinka 27 z rejestru wejsciowego i szyna liczby calkowitej 67 (fig. 2) laczacych uklad 26 z ukladem analizy istnienia cechy przecinka 20 (fig. 1) i ksztal¬ tuje ceche przecinka, która przekazywana jest za pomoca szyn nanoszenia cechy przecinka 33 do urzadzenia pamieciowego 2 na pozycje odpowia¬ dajaca rzeczywistemu polozeniu przecinka we wprowadzanej liczbie. iPrzy zapisie cechy przecinka na pozycji rejestru wejsciowego urzadzenia pamieciowego 2 pojawia sie sygnal na jednej z szyn analizy 21, laczacych urzadzenie pomieciowe 2 z ukladem analizy istnie¬ nia cechy przecinka 20. Przy tym uklad 20 usta¬ wia sie do odipówiednego stanu i na szynie bloko¬ wania 64 (fig. 2), laczacej wyjscie elementu pamie¬ ciowego 56 ukladu 20 z wejisciem bramki 62 ukladu 23, pojawia sie sygnal sterujacy. Sygnal na szy- 705 10 nie 64 nie pozwala na pojawienie sie sygnalu na szynie 31, laczacej wzmacniacz 63 ukladu 23 z bramka 65 ukladu 26, przy powtórnych próbach wpisania cechy przecinka do wprowadzanej liczby, 5 dlatego tez ksztaltowanie cechy przecinka za po¬ moca bramki 65 i wzmacniacza 66 i powtórne na¬ niesienie cechy przecinka nie .nastepuje.Jezeli polozenie przecinka jest ustalane na pew¬ nej pozycji slowa maszynowego, to w przypadku, m gdy na te pozycje zapisywane sa jedynki wprowa¬ dzanej liczby {to jest cyfra i cechy przecinka), do ukladu analizy istnienia cechy przecinka 20 (fig. 1) przychodzi odpowiednia informacja szynami ana¬ lizy 21. Uklad 20 dokonuje obróbki tej informacji 15 zgodnie z sygnalami sterujacymi, przychodzacymi szynami wyboru cechy przecinka 22 i ustawia sie do takiego stanu, ze jednoczesnie pojawiaja sie sygnaly na szynie odczytywania cechy przecinka 45 z rejestru wejsciowego oraz na szynie odczytu 20 cechy stalego przecinka 46, laczacych uklad 20 z ukladem blokowania przyjecia liczby 42. Na wejscia ukladu 42 oprócz tego przychodza sygnaly sterujace z urzadzenia sterujacego operacjami arytmetycznymi 4 szyna badania 44 i sygnaly 25 z urzadzenia wejsciowego 1 szyna sygnalowa 43.Wszystkie te sygnaly przychodza na bramki 73 (fig. 4) i sa na nich przeksztalcane w sygnaly na wzmacniaczach 74 i 75, a takze ustawiaja element pamieciowy 72 do takiego stanu, ze z wyjscia 30 ukladu 42 (fig. 1) poprzez szyny sterowania wpro¬ wadzaniem liczby 47 przekazywane sa sygnaly - blokujace dalszy zapis do rejestru wejsciowego urzadzenia pamieciowego 2 mantysy (czesci cyfro¬ wej) wprowadzanej liczby, przychodzacej z urza- 35 dzenia wejsciowego 1 szynami 3 wprowadzania liczby. Liczba wprowadzana umieszczana jest w taki sposób do poszczególnych pozycji slowa maszynowego, ze cecha przecinka znajduje sie w nim na tej pozycji slowa, w której przecinek 40 jest Ustalony.Przy wprowadzaniu do maszyny liczb calkowi¬ tych cecha przecinka, jak wiadomo, nie jest wpro¬ wadzana z urzadzenia wejsciowego 1. Dlatego cecha ta powinna byc wniesiona automatycznie * przy przejsciu do wykonywania operacji nad wprowadzona liczba, innymi slowy, analiza istnie¬ nia cechy przecinka w liczbie i wniesienie cechy przecinka w przypadku jej braku powinna po¬ przedzac wykonanie dowolnych operacji nad 50 liczba. Funkcje te spelnia uklad analizy istnienia cechy przecinka 20 i uklad ksztaltowania cechy przecinka 26.Na wejscia ukladu 20 przychodza sygnaly szy¬ nami wyboru cechy przecinka 22 i szynami analizy 55 21. Sygnaly te podawane sa na bramki wejsciowe 57 (fife. 2), przeksztalcane na nich i pojawiaja sie na wzmacniaczach 59 i 60 i ustawiaja element pamieciowy 56 do odpowiedniego stanu, w rezul¬ tacie czego poprzez szyne liczby calkowitej 67 prze- 60 chodzi sygnal na bramke 65 ukladu ksztaltowania cechy przecinka 26. Uklad 26 ksztaltuje ceche prze¬ cinka, która zapisuje sie poprzez szyne wniesienia cechy przecinka 33 ca rejestru wejsciowego urzadzenia pamiecip- 65 wego 2.11 73 705 12 Dowolne przetwarzania w dalszym ciagu wyko¬ nywane sa na liczbie, której towarzyszy cecha przecinka. Przy pracy w stalym przecinku, oprócz wniesienia do liczby cechy przecinka trzeba ko¬ niecznie zabezpieczyc prawidlowe polozenie liczby w slowie maszynowym.Jezeli cecha przecinka znajduje sie nie na tej pozycji, na której przecinek jest ustalony, to liczba powinna byc przesuniete w prawo lub w lewo do takiego polozenia, aby cecha przecinka znajdo¬ wala sie na tej pozycji.Przesuniecie w prawo moze spowodowac strate czesci ulamkowej liczby, co swiadczy o dyspro¬ porcji pomiedzy zalozona dokladnoscia obliczenia poprzez ustalenie przecinka a dokladnoscia wpro¬ wadzanych do maszyny liczb. Przesuniecie w lewo moze spowodowac nadmiar jezeli czesc calkowita lieaby nie miesci sie w przydzielonym zakresie, zadanym przez ustalenie przecinka.Sterowanie rozmieszczeniem liczby na poszcze¬ gólnych pozycjach slowa maszynowego wzgledem ustalonego przecinka zabezpiecza uklad porówna¬ nia miejsca polozenia cech przecinka 34 w prze¬ twarzanych liczbach.Uklad 34 (fig. 1) sterowany za pomoca urzadze¬ nia sterowania operacjami arytmetycznymi 4 po¬ przez szyny badania 40 przetwarza informacje przychodzaca z ukladu analizy istnienia cechy przecinka 2ff szyna Odczytu cechy przecinka z reje¬ stru wejsciowego 35 i szyna odczytu cechy stalego przecinka 38. Sygnaly na szynach 35 i 38 prze¬ chodza do bramek 69 (fig. 3), sa przetwarzane na nich oraz na wzmacniaczach 70 i 71 i ustawiaja element pamieciowy 68 w jeden ze stanów, przy którym sygnal pojawia sie albo na szynach prze¬ suniecia 41 (fig. 1) albo na szynie wyrównywa¬ nia 53.Sygnal pojawiajacy sie na szynie 41 przekazy¬ wany jest do urzadzenia sterujacego przekazywa¬ niem informacji 7, które wypracowuje sygnaly przesuniecia i poprzez szyny komutacji 8 steruje przesunieciami liczby w urzadzeniu pamiecio¬ wym i.Jezeli pojawia sie sygnal na szynie wyrównywa¬ nia 53, jest on przekazywany na uklad analizy nadmiaru 48, a wlasciwie na toramki 77 (fig. 5).Jednoczesnie na bramki 77 przychodza sygnaly od ukladu analizy istnienia cechy przecinka 20 (fig. 1) szyna 49 lub szyna odczytywania cechy przecinka operandów 50 i szyna odczytywania cechy stalego przecinka 51, a takze sygnal z ukladu 42 przeka¬ zywany szyna 54. Sygnaly !te przetwarzane sa na bramkach 77 (fi'g. 5) i Wzmacniaczach 78 i 79 i ustawiaja element pamieciowy 76 do takiego sta¬ nu, ze na wyjsciu ukladu 48 (fig. 1) pojawia sie sygnal nadmiaru, który szyna nadmiaru 55 prze¬ chodzi do urzadzenia sterujacego operacjami aryt¬ metycznymi 4, które ksztaltuje syignaly konca operacji i przesyla je do urzadzenia wejsciowego 1, do urzadzenia sterujacego przekazywaniem infor¬ macji 7 i do sumatora 10 odpowiednio szynami informacyjnymi 5, 15, 11 i do urzadzenia wyjscio¬ wego 17 szyna sterówamia wyjsciem 18. Szynami sterowania wyjsciem 19 z urzadzenia pamieciowe¬ go 2 do urzadzenia wyprowadzania 17 kierowana jest odpowiednia informacja. Fakt nadmiaru wy¬ niku obliczen analizowany jest przez uklad 48 na podstawie wyzej wspomnianych sygnalów a takze sygnalu idacego szyna 52.Operacje arytmetyczne nad liczbami wykonywa¬ ne sa po wstawieniu cech przecinków do liczb i rozmieszczeniu liczb zgodnie z polozeniem stalego przecinka. Jezeli przecinek w maszynie nie jest ustalony, to przed poczatkiem operacji liczby — operandy tak zostaja rozmieszczane wzgledem sie¬ bie, aby cechy przecinka znajdowaly sie w nich na tej samej pozycji. Taka operacja wykonywana jest przez przesuniecia operandów,. których :cechy przecinków przychodza na. wejscia ukladoi 34 szy¬ nami 36 i 37.Przy wykonywaniu operacji arytmetycznych uklad analizy cechy przecinka 20 i uklad ksztalto¬ wania cechy przecinka 26 steruja wprowadzeniem cechy przecinka do wyniku operacji, W przypadku dodawania (odejmowania), cecha przecinka powinna byc postawiona na tej pozycji wyniku, który tworzy sie przy sumowaniu, pozycji jedynek operandów, to jest kodów jcyfr, którym towarzyszy cecha przecinka. Pozycja ta moze byc wyznaczona jeszcze przed poczatkiem dodawania (odejmowania) liczb..Poniewaz przed poczatkiem operacji dodawania (odejmowania) wyjsciowe polozenie operandów jest takie,.ze cechy przecinka znajduja sie w nich na tej samej pozycji, to do analizy istnienia cech przecinka na ...przetwarzanych pozycjach liczb mozna wykorzystac jeden z sygnalów ^wyjsciowych ukladu analizy istnienia cechy przecinka 20: albo sygnal na szynie odczytu cechy przecinka pierwsze¬ go operanda .28, albo sygnal na. szynie odczytu cechy przecinka drugiego operanda 29, albo koin¬ cydencja . powyzszych sygnalów; przy ustalonym polozeniu przecinka do takiej analizy wykorzystuje sie sygnal na szynie odczytu cechy stalego prze¬ cinka 30.Jednoczesnie z. przyjsciem liczb z urzadzenia pamieciowego 2 na sumator 10, do ukladu analizy istnienia cechy przecinka 20 szynami analizy 21 przychodzi informacja o tym, czy towarzyszy cecha przecinka liczbom przetwarzanym na sumatorze 10.. Synchronicznie z przyjsciem kazdej pozycji liczby na sumator 10 szynami wyboru cechy prze¬ cinka 22 do ukladu 20 przechodza sygnaly taktowe i sterujace Na podstawie sygnalów wejsciowych uklad 20 wypracowuje odpowiednie sygnaly wyjs¬ ciowe, które szynami 28, 29 lub 30 przesylane sa na wejscia ukladu ksztaltowania cechy przecinka 26, który wypracowuje ceche przecinka sumy (róz¬ nicy) liczb i szynami 33 przesyla na odpowiednie miejsce w urzadzeniu pamieciowym 2.Przy wykonywaniu mnozenia i dzielenia wpisa¬ nie cechy przecinka do iloczynu lu!b ilorazu wy¬ konywane jest w bardziej skomplikowany sposób niz w przypadku dodawania (odejmowania), ponie¬ waz wczesniej nieznana ilosc pozycji czesci calko¬ witej wyniku i miejsce polozenia cechy przecinka nie moze byc okreslone przed wykonaniem opera¬ cji.W rozpatrywanej maszynie liczacej mnozenie wykonywane jest od pozycji bardziej znaczacych 10 w 20 35 30 35 40 46 5§ 6513 73 705 U mnoznika z przesunieciem kodów iloczynów czu¬ ciowych w lewo i z zachowaniem poczatkowego polozenia mnoznej.Przy takim sposobie wykonywania operacji mnozenia cecha przecinka iloczynu wpisywana jest w nastepujacy sposób: (gdy dokonuje sie mnozenie przez pozycje jedynkowa mnoznika (to jest przez cyfre, której towarzyszy cecha przecinka), do ilo¬ czynu czesciowego zapisuje sie cecha przecinka na tej pozycji, która na danym etapie mnozenia bierze udzial w dodawaniu z pozycja mnoznej, zawiera¬ jacej ceche przecinka. Przytoczony nizej przyklad mnozenia dwóch liczb ilustruje przyjety w maszy¬ nie sposób mnozenia i wpisywania cechy przecinka do iloczynu.W~ przykladzie kwadratem obwiedziono pozycje mnoznika, przez która dokonuje sie mnozenie. .;_ ... -/.-.-..i 2 Dla ustalenia uwagi przyjetp, ze pierwszym operandem jest mnoznik, a drugim"— mnozna.Z urzadzenia sterowania operacjami arytmetycz¬ nymi 4 poprzez szyny 22 do ukladu 20 przesylane sa sygnaly synchronicznie z przejsciem do mnoze¬ nia przez kolejna pozycje mnoznika, to jest syn¬ chronicznie z kazdym kolejnym przesunieciem iloczynu czesciowego. Z urzadzenia pamieciowego 2 szynami analizy 21 przekazywana jest infformacja o tym, czy towarzyszy pozycji mnoznika, przez który dokonuje sie mnozenie, cecha przecinka, czy nie. Jesli cecha przecinka towarzyszy tej pozycji mnoznika, to uklad 20. wypracowuje odpowiednie sygnaly, które przez szyne odczytu cechy przecinka pierwszego operanda 28 steruja wypracowaniem cechy przecinka w ukladzie ksztaltowania cechy przecinka 26; wypracowana cecha przecinka po¬ przez szyne wpisywania cechy przecinka 33 zapisy¬ wana Jjest na odpowiednim miejscu w rejestrze wyniku urzadzenia pamietajacego 2 dokladnie na te pozycje iloczynu czesciowego 3, która pod wzgle¬ dem pozycji zgadza sie z pozycja mnoznej, zawie¬ rajacym ceche przecinka, jak to pokazano w przy¬ kladzie za pomoca strzalek. Zapis ten dokonywany jest za pomoca sygnalu przychodzacego szyna id?- czytu cechy przecinka drugiego operanda 29. ; .Nastepnie; proces mnozenia jest kontynuowany, kodowi iloczynu czesciowego we wszystkich dal¬ szych operacjach (dodawania i przesuniecia) to¬ warzyszy cecha przecinka.Przy dzieleniu wykladnik .ilorazu okresla sie w nastepujacy sposób: na okreslanym, etapie dzie¬ lenia kody reszty (dzielnej) i dzielnika beda tak usytuowane, ze cechy przecinka w nich beda znaj¬ dowac sie na tej samej pozycji; przy takim wza¬ jemnym polozeniu ;-reszty i dzielnika nastepuje utworzenie pozycji jedynkowej ilorazu, to jest na utworzonej -pozycji ilorazu nalezy . wstawic ceche przecinka. iZ urzadzenia sterowania operacjami arytmetycz¬ nymi 4 poprzez szyny 22 do ukladu 20 przesylane sa sygnaly synchronicznie z kazdym kolejnym 1, 1 Mnoznik 2 2 Mnozna przesunieciem reszty. Z urzadzenia pamieciowego 2 szynami analizy 21 przekazywana" jest informa¬ cja o wzajemnym polozeniu cech przecinka w ko¬ dach reszty i dzielnika. Gdy cechy. przecinka we wspomnianych kodach Ibeda na tej samej pozycji, na wyjsciu ukladu analizy istnienia cechy prze¬ cinka 20 pojawia sie sygnaly jednoczesnie na szy¬ nach 28 i 29. Sygnaly te steruja wypracowaniem cechy przecinka w ukladzie ksztaltowania cechy przecinka 26; wypracowana cecha przecinka po¬ przez szyny ustawiania cechy przecinka 33 zapisy¬ wana jest do rejestapu wyniku urzadzenia pamiecio¬ wego 2 na te pozycje, która odpowiada pozycji jedynkowej ilorazu.Proces dzielenia nastepnie jest kontynuowany, kodowi ilorazu w dalszych operacjach towarzyszy cecha przecinka. Zakonczenie operacji mnozenia i dzielenia nastepuje albo po osiagnieciu wymaga¬ nej dokladnosci obliczenia (przy zmiennym poloze¬ niu przecinka) albo po tym, jak kod iloczynu czesciowego lub ilorazu okaze sie tak polozony wzgledem pozycji slowa maszynowego, ze cecha przecinka w tym kodzie znajduje sie na tej po- 10 15 0 2 2 2 2 4 2 6, 50 €0 65 I 1 I 1 h 1 1 | 1 | 1, 1 • 0 j 0 + .12 0 1 2 0 2 | 2 + ! 2 0 2 2 2 2 0 2 2 co co 0 2 2 0 2 1 1 1,| 1 0 2:44 0 2 4 4 4 + i 2 2 0 2 4 16 6, 4 2 2 6 2 2 4 2 Iloczyn czesciowy 1 Iloczyn czesciowy 2 Iloczyn czesciowy 3 1 1 1. |l| + 0 2 4 6 j 6, 4 2 0 '¦¦¦ ! 2 2 2 2 0 2 4 6; 8, 6 4 2 Wyniki* 73705 16 zycji, na której zna)jdiuje sie staly pnecilnek (przy ustalanym polozeniu przecinka).Z urzadzenia pamieciowego 2 poprzez szyny analizy 21 do ukladu 20 przechodzi informacja o polozeniu cechy przecinka w iloczynie lub ilora¬ zie wzgledem polozenia przy stalym przecinku.Kiedy kod cyfry z towarzyszaca mu cecha prze¬ cinka znajduje sie na pozycji odpowiadajacej sta¬ lemu przecinkowi, na wyjsciu ukladu 20 jedno¬ czesnie wzbudzane sa szyny 38 i 30, przez które przekazywane sa sygnaly do ukladu porównania miejsca polozenia cech przecinka 34. Uklad 34 generuje odpowiednia informacje do urzadzenia sterowania przekazywaniem informacji 7 przez szyne 41. Nastepnie szyna 16 przekazywana jest imformacja do urzadzenia sterowania operacjami arytmetycznymi 4, która ksztaltuje sygnal o koncu operacji i przekazuje go ido sumatora 10 i urzadze¬ nia wyjsciowego 17, które pracuja w znany juz sposób.Wykonanie operacji zlozonych, na przyklad obli¬ czenie wartosci funkcji elementarnych, calkowanie itp. sprowadza sie do wielokrotnego powtórzenia rozpatrzonych elementarnych operacji, zgodnie z zadanym programem, w tym przypadku celowe jest, aby elementy pamieciowe 56, 68, 72 i 76 po¬ laczyc w jeden blok elementów pamieciowych 80, wykonanych jako licznik $2 z ukladem ksztaltowa¬ nia impulsów liczonych 83 (fig. 7) luib jako rejestr przesuwny 84 z ukladem ksztaltowania impulsów przesuwajacych 85. Celowym jest wykonac wielo¬ krotna analize istnienia cechy przecinka przy wy¬ konywaniu zlozonych obliczen, wykorzystujac jako blok elementów pamieciowych 80 licznik rewer- syjny 82 lulb przesuwny rejestr rewersyjny 84. Przy tym kierunek liczenia w liczniku 82 i kierunek przesuniecia w rejestrze 84 okreslone sa odpowied¬ nio ukladem 83 i ukladem 85.Przytoczony wynalazek pozwala na znaczne po¬ wiekszenie szyibkosci 'maszyny liczacej dzieki jednoczesnosci wykonywania operacji nad manty- sami liczb i operacji nad cechami przecinka, przy jednoczesnym zmniejszeniu ilosci elementów, które bylyby potrzebne dla izbudowania urzadzenia aryt¬ metycznego wykladników.Z kolei zmniejszenie ilosci aparatury prowadzi do polepszenia niezawodnosci maszyny i obnizenia jej ceny. PL PL

Claims (23)

1. Zastrzezenia patentowe ii. Maszyna liczaca, w której informacja wejscio¬ wa wprowadzana jest za pomoca urzadzenia wejsciowego, polaczonego z urzadzeniem pamiecio¬ wym przeznaczonym do pamietania wprowadzo¬ nych liczb, stalych i wyników posrednich i kon¬ cowych, z urzadzeniem sterujacym operacjami arytmetycznymi, które polaczone jest przez suma¬ tor z urzadzeniem pamieciowym i z urzadzeniem sterowania przekazywaniem informacji, 'które sluzy do okreslenia kolejnosci przesylanych kodów mie¬ dzy rejestrami urzadzenia pamieciowego i do do¬ konania przesuniec liczb i polaczone jest z urza¬ dzeniem sterujacym operacjami arytmetycznymi i z urzadzeniem pamiejtajacym, w którym oprócz czesci znaczacej liczb wprowadza sie ceche prze¬ cinka do pozycji odpowiadajacej rzeczywistemu polozeniu przecinka w liczbach, a wyniki obliczen wyprowadzane sa do urzadzenia pamieciowego 5 przez urzadzenie wyjsciowe, znamienna tym, ze posiada uklad (20) analizy istnienia cechy przecinka na odpowiednich pozycjach opracowywanych liczb, którego wejscia polaczone sa z urzadzeniem pamie¬ ciowym <2 i z urzadzeniem sterowania operacjami arytmetycznymi (4), ukladem wpisania cechy prze¬ cinka (23) przy wprowadzeniu liczby, którego wejscia polaczone sa z urzadzeniem wejsciowym (1) i z urzadzeniem sterowania operacjami arytme¬ tycznymi (4) z ukladem ksztaltowania cechy prze¬ cinka (26), którego wejscia polaczone sa z wyjsciem wspomnianych ukladów '(20 i 23) analizy istnienia cechy przecinka i wpisania cechy przecinka i z urzadzeniem sterujacym przesylaniem informa¬ cji (7), a wyjscie polaczone z urzadzeniem pamie¬ ciowym 1(2).

2. Maszyna wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze uklad analizy istnienia cechy przecinka (20) za¬ wiera przynajmniej jeden element pamieci (56) do którego wejsc i wyjsc podlaczone sa odpowiednio bramki wejsciowe (57) i wyjsciowe (58), przy czym bramki wejsciowe (57) polaczone sa z urzadzeniem pamieciowym maszyny (2), a wyjsciami ukladu analizy cechy przecinka '(20) sa wyjscia wspomnia¬ nego elementu pamieci (56) i bramek wejsciowej (57) i wyjsciowej 1(58).

3. Maszyna wedlug zastrz. 2, znamienna tym, ze wyjscie elementu pamieciowego (56) ukladu analizy istnienia cechy przecinka polaczone jest z jednym z wejsc ukladu wpisania cechy przecinka (03).

4. Maszyna wedlug zastrz. 3, znamienna tym, ze wyjscie elementu pamieci (56) .ukladu analizy ist¬ nienia cechy przecinka (20) polaczone jest z dodat¬ kowym wejsciem ukladu ksztaltowania cechy prze¬ cinka (26).

5. Maszyna wedlug zastrz. 4, znamienna tym, ze posiada uklad porównania miejsca polozenia prze¬ cinka ((34) w przetwarzanych liczbach polaczony wejsciami z urzadzeniem sterowania operacjami arytmetycznymi (4) i z ukladem analizy cechy prze¬ cinka (20), a wyjsciami z urzadzeniem sterowania przekazywaniem informacji (7).

6. Maszyna wedlug zastrz. 5, znamienna tym, ze uklad porównania miejsca polozenia cech prze¬ cinka (34) zawiera przynajmniej jeden element pamieci (68), do wejsc i wyjsc którego podlaczone sa bramki (69).

7. Maszyna wedlug zastrz. 6, znamienna tym, ze posiada uklad przyjecia liczby (42), polaczony wejsciami z urzadzeniem wejsciowym (1), urzadze¬ niem sterowania operacjami arytmetycznymi (4) i z ukladem analizy istnienia cechy przecinka (20), a wyjsciami — z urzadzeniem pamieciowym ma¬ szyny (2).

8. Maszyna wedlug zastrz. 7, znamienna tym, ze uklad blokowania przyjecia liczby (42) posiada przynajmniej jeden element pamieci (72), do wejsc i wyjsc którego podlaczone sa bramki (73).

9. Maszyna wedlug zastrz. 7, znamienna tym, ze posiada uklad analizy nadmiaru (48), wejscia któ¬ rego polaczone sa z ukladem analizy istnienia cechy 15 20 25 30 35 45 50 55 6073 705 17 18 przecinka (20), ukladem porównania miejsca polo¬ zenia cech przecinka (34) i z ukladem (blokowania przyjecia liczby (42), a wyjscie z urzadzeniem ste¬ rowania operacjami arytmetycznymi (4).

10. Maszymr wedlug zastrz. 9, znamieiura tym, ze uklad analizy nadmiaru (48) zawiera przynajmniej jeden e$eme|nt pamieci (76), do wejsc i wyjsc któ¬ rego podlaczone sa bramki (77).

11. Mjiszyna wedlug zastrz. 10, znamienna tym, ze uklad wpisywania cechy przecinka (23) i uklad ksztaltowania cechy przecinka (26) sa bramkami (62li«5). .

12. Maszyna wedlug zastrz. 2, 6r & -lub 10, zna¬ mienna tym, ze elementy pamieciowe (56, 68, 72, 76) w ukladzie ana":,zy istnienia cechy przecinka (20), w ukladzie porównania miejsca polozenia cech przecinków (34), w ukladzie blokowania przyjecia liczby (42) iw ukladzie analizy nadmiaru (48) wy¬ konane sa w postaci przerzutników.

13. Maszyna wedlug zastrz. 2, 6, 8 lub 10 oraz 11 i 12, znamienna tym, ze bramki (57, 58, 62, 65, 69, 73, 77) w ukladzie analizy istnienia cechy prze¬ cinka (20), w ukladzie wpisywania cechy przecinka (23), w ukladzie ksztaltowania cechy przecinka (26), w ukladzie blokowania przyjecia liczby (42) i w ukladzie analizy nadmiaru (48) wykonane sa w postaci ukladów logicznych „I", „LUB", „NIE".

14. Maszyna wedlug zastrz. 13, znamienna tym, ze do wyjscia przynajmniej jednej z bramek (57, 58, 62, 65, 69, 73 lub 77) podlaczony jest wzmac¬ niacz (91).

15. Maszyna wedlug zajtrz. 2 i 6 lub 2 i 8 lub 2 i 10, znamienna tym, ze elementy pamieciowe (56, 68, 72, 76) w ukladzie analizy istnienia cechy przecinka (20), w ukladzie porównania miejsca po¬ lozenia cech przecinka (34), w ukladzie blokowania przyjecia liczby (42) i w ukladzie analizy nadmiaru (48) polaczone sa w jeden ogólny dla wszystkich wspomnianych ukladów blok elementów pamiecio¬ wych (80).

16. Maszyna wedlug zastrz. 15, znamienna tym, ze blok elementów pamieciowych sklada sie z od¬ dzielnych elementów pamieci podlaczonych do ukladu analizy istnienia cechy przecinka (20), do ukladu wpisywania cechy przecinka (23), do ukladu ksztaltowania cechy przecinka (26), do ukladu po¬ równania miejsca polozenia cech przecinka (34), do ukladu blokowania przyjecia liczby (42) i do ukladu analizy nadmiaru (48), a takze do urzadzen wejsciowego (1), sterowania operacjami arytme- 20 30 40 45 50 urzadzenia pamieciowego (2) maszyny, przy czym wspomniane elementy pamieciowe polaczone sa ze soba za pomoca bramek (81).

17. Maszyna wedlug zastrz. 15 i 16, znamienna tym, ze blok elementów pamieciowych wykonany jest -w-postaci- licznika" impulsów (82), na wejsciu którego znajduje sie uklad ksztaltowania impul¬ sów liczonych (83) polaczony z bramkami (57, 58, 69, 73 i 77) ukladu analizy istnienia cechy prze¬ cinka (20), ukladu porównania miejsca polozenia cech przecinka (34), ukladu blokowania przyjecia liczby (42) i ukladu analizy nadmiaru (48) i z urza¬ dzeniem stercwania operacjami arytmetycznymi (4), a wyjscia licznika (82) polaczone sa bramkami (62 i 65) ukladu wpisywania cechy przecinka (23), ukladu ksztaltowania cechy przecinka (26) z urza¬ dzeniem sterowania przekazywaniem informacji (7) i z urzadzeniem pamieciowym maszyny (2).

18. Maszyna wedlug zastrz. 17, znamienna tym, ze licznik impulsu (82) jest rewersyjny, a kierunek liczenia zadawany, jest przez uklad ksztaltowania liczonych impulsów (83).

19. Maszyna wedlug zastrz, 15 i 16, znamienna tym, ze blok elementów pamieciowych wykonany jest w postaci rejestru przesuwnego .(84), na wejsciu którego znajduje sie uklad ksztaltowania impulsów przesuniecia (85) polaczony z bramkami (57, 58, 68, 73 i 77) ukladu analizy istnienia cechy prze¬ cinka (20), ukladu porównania miejsca polozenia cech przecinka (34), ukladu blokowania przyjecia liczby (42), ukladu analizy nadmiaru (48) i z urza¬ dzeniem sterowania operacjami arytmetycznymi (4), a wyjscia rejestru przesuwnego (84) polaczone sa z bramkami (62 i 65) ukladu wpisywania cechy przecinka (23), ukladu ksztaltowania cechy prze¬ cinka (26), z urzadzeniem sterowania przekazywa¬ niem informacji (7 i z urzadzeniem pamieciowym (2) maszyny.

20. Maszyna wedlug zastrz. 19, znamienna tym, ze rejestr przesuwny (84) jest rewersyjny, a kie¬ runek przesuniecia okreslony jest ukladem ksztal¬ towania impulsów przesuniecia (85).

21. Maszyna wedlug zastrz. 17 lub 19, znamienna tym, ze uklad ksztaltowania impulsów liczonych (83) i uklad ksztaltowania impulsów przesuniecia (85) wykonane sa w postaci ukladów „I", „LUB", „ME" (96 i 98).

22. Maszyna wedlug zastrz. 21, znamienna tym, ze na wyjsciach ukladów „I", „LUB", „NIE" (96 i 98) w ukladzie ksztaltowania liczonych impulsów (83) i w ukladzie ksztaltowania impulsów prze- tycznymi (4), przekazywania informacji (7) i do suniecia (85) wlaczone sa wzmacniacze (97 i 99).KI. 42m3,7/38 73 705 MKP G06f 7/38 15-4 -16 W l# 4/- X-\ /<\ 52- % 3B\ 3l\ 53, 71,2S)A HM W 50/ 30 10 Z3 H 3h ¦51 4fl h 16 '31- 49- » Us 55-^ m 4^ --?4 43, FIGI FIGA FIG. 5 [-" 61 58 56 J7 f/H 12- 60 20 fóH « « l_. _j 63 6Z

23. -LI L-J W.2 68 10 69 11 FIG. 3 72 m 71, 73 75 76 L— 78 \— 77 79 r" # ¦~i L 5£ £0 • f i z? 7(5 K" #7 /7G0KI. 42m3,7/38 73 705 MKP G06f 7/38 83 » 82 i FIGI 85 »• 84 FIG. 8 — $ ? t -i -----f M j" o W y—I *— 1—W t 1 l87\ ' X! I I Nfó I O fct T | iJ3i L_ ="T ¦\ ^ ra.p I 96 —•" 97 FIG. 10 98 99 FIG. 11 PL PL