Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 25.04.1975 73657 KI. 80b,12/01 MKP C04b 33/04 CZYTELNIA Urzedu Patentowego Polskty becmrcsjroliitj Ludowej Twórcy wynalazku: Waclaw Sakwa, Dionizy Gasztych, Józef Gawronski, Stanislaw Jura, Janina Marcinkowska, Wlodzimierz Cholewa Uprawniony z patentu tymczasowego: Politechnika Slaska, Gliwice (Polska) Sposób uszlachetniania skal montmorylonitowych zwlaszcza bentonitów i glin bentonitowych dla celów odlewniczych Wynalazek dotyczy sposobu uszlachetniania skal momtaorylonitowych, zwlaszcza bentonitów i glin bentonitowych dla polepszenia ich wlasnosci jalko lepiszcza do mas formieirskdch i rdzeniowych.Stosowane dotychczas sposoby uszlachetniania bentonitów i glin bentonitowych polegaja prze¬ waznie na dzialaniu chemicznym aktywatorów takich, jak na przyklad weglan sodu, chlorek sodu, badz to w srodowisku wodnym, badz na sucho.Wada dotychczas stosowanych sposobów jest niemozliwosc zastosowania ich do wszelkiego ro¬ dzaju skal montmorylonitowych, jak na przyklad do kariboAskich skal monitimoryJonitowych.Sposób uszlachetniania skal montmorylonitowych zwlaszcza bentonitów i glin bemitonifcowych dla celów odlewniczych polega na tym, ze uszlachet¬ niany material poddaje sie dzialaniu syntetycznego srodka powierzchniowo-czynnego szczególnie typu sulfonianów i siarczanów z ewentualnym dodatkiem znanych aktywatorów chemioznyoh.W sposobie wedlug wynalazku nastepuje fizyko¬ chemiczne dzialanie syntetycznego srodka po¬ wierzchniowo czynnego na uszlachetniany bento¬ nit. Wlasnosci syntetycznego srodka powierzchnio¬ wo czynnego, takie jak zdolnosc zmniejszania na¬ piecia powierzchniowego i zdolnosc zwilzania w roztworach wodnych powoduja latwiejsze prze¬ nikanie roztworu miedzy pakiety bentonitu i tym samym zmiane parametrów sieci. Jednoczesnie, dzieki dokladniejszemu zwilzaniu powierzchni w wyniku oddzialywania srodka powierzchniowo czynnego nastepuje skuteczniejsze wnikanie jonów sodowych w przestrzenie mfiejdzypakietowe, których obecnosc korzystnie oddzialuje na wlasnosci bentonitów.Sposób uszlachetniania wedlug wynalazku moze byc przeprowadzony znanymi metodami: na sucho przez dodanie aktywatora w procesie mielenia w mlynach, przez dodanie aktywatora do miesza¬ rek podczas procesu przygotowania masy, oraz metoda na mokro.Zastosowanie syntetycznego sirodka powierzch¬ niowo czynnego usuwa wady dotychczas znanych metod, pozwala na uzyskanie bentonitów i glin bentonitowych o bardzo dobrych wlasnosciach odlewniczych przy jednoczesnym, znacznym obni¬ zeniu kosztów wytwarzania. DodatkoWa zaleta sposobu wedlug wynalazku jest prostota procesu technologicznego. Stosowac go mozna równiez przy równoczesnym aktywizujacym dzialaniu srodków chemicznych.Przyklad I: bez aktywatora. W mieszarce kraznikowej sporzadzono mase o nastepujacym skla¬ dzie: 90% piasku kwarcowego, 10% bentonitu, 0,6% 25 gudronu o zawartosci 30% H20, 3% wody.Przyklad II: z aktywatorem. 90% piasku kwarcowego, 10% bentonitu, 4% sody w przelicze¬ niu na bentonit, 0,8% gudronu, 3% wody.Czas przygotowania masy byl zgodny z techno- 30 logia wykonania mas ilowych. 20 73 65773 657 Rodzaj masy Masa z bentoni¬ tem nieuszlachet- nionym Masa z bentoni¬ tem uszlachetnio¬ nym Masa z bentoni¬ tem uszlachetnio¬ nym i dodatkiem sody kG/cm2 1,04 1,08 0,98 K kG/cm2 2,88 4,25 4,08 Ss % 20,5 11,5 15,4 cw 11,8 4,32 a,9fi a24h °/o 20,2 12,04 7,64 Syntetyczny srodek powierzchniowo czynny gud- ron typu sulfonianów dodano do mieszarki w roz¬ tworze wodnym. Po wykonaniu masy uzyskano nastepujace wyniki podane w tabelce. PL PLPriority: Application announced: May 30, 1973 Patent description was published: April 25, 1975 73657 KI. 80b, 12/01 MKP C04b 33/04 READING ROOM of the Polish Patent Office becmrcsjroliitj People's Inventors: Waclaw Sakwa, Dionizy Gasztych, Józef Gawronski, Stanislaw Jura, Janina Marcinkowska, Wlodzimierz Cholewa Authorized by a provisional patent: Silesian University of Technology, Polish Technical University Montmorillonite scales, especially bentonite and bentonite clays for foundry purposes. such as, for example, sodium carbonate, sodium chloride, either in an aqueous environment, or dry. The disadvantage of the methods used so far is that they cannot be applied to all kinds of montmorillonite scales, such as, for example, Cariboan mono ionite scales. The refining of montmorillonite scales, especially of bentonites and clays for foundry purposes, consists in the fact that the refined material is subjected to the action of a synthetic surfactant, especially of the sulfonates and sulphates type, with the possible addition of known chemical activators. In the method of the invention, a chemical physical action takes place. a surfactant for refined bentonite. The properties of the synthetic surfactant, such as the ability to reduce surface tension and the ability to wet in aqueous solutions, make it easier for the solution to transfer between the bentonite packets and thus change the network parameters. At the same time, due to the more precise wetting of the surface as a result of the interaction of the surfactant, the sodium ions penetrate more effectively into the interpackage spaces, the presence of which has a positive effect on the properties of bentonites. The method of refinement according to the invention can be carried out using the known methods of dry grinding by adding an activator in the process of dry grinding. by adding an activator to the mixers during the process of preparing the mass, and the wet method. The use of synthetic surfactant granules removes the disadvantages of previously known methods, allows to obtain bentonites and bentonite clays with very good casting properties while significantly reducing costs manufacturing. An additional advantage of the method according to the invention is the simplicity of the technological process. It can also be used with the simultaneous activating action of chemical agents. Example I: without activator. The following mixture was prepared in a rotary mixer: 90% quartz sand, 10% bentonite, 0.6% gudron with 30% H2O, 3% water. Example II: with activator. 90% quartz sand, 10% bentonite, 4% soda as bentonite, 0.8% gudron, 3% water. The time of preparation of the mass was consistent with the technique of silt mass production. 20 73 65773 657 Type of mass Mass with non-refined bentonite Mass with refined bentonite Mass with refined bentonite and addition of soda kG / cm2 1.04 1.08 0.98 K kg / cm2 2 , 88 4.25 4.08 Ss% 20.5 11.5 15.4 cw 11.8 4.32 a, 9fi a24h ° / r 20.2 12.04 7.64 Synthetic surfactant Gudron type sulfonates were added to the mixer in an aqueous solution. After making the mass, the following results were obtained, given in the table. PL PL