Pierwszenstwo: 73601 KI. 21a*, 36/18 MKP H03fc 17/56 Zgloszenie ogloszono: 05.04.1973 Opis patentowy opublikowano: 15.04.1975 Twórca wynalazku: Jacek Szczerbik Uprawniony z patentu tymczasowego: Instytut (Polska) Lacznosci, Warszawa Przekaznik elektroniczny tyrystorowy Przedmiotem wynalazku jest przekaznik elektro¬ niczny tyrystorowy, cechujacy sie tym, ze przylo¬ zone do jego zacisków wejsciowych napiecie po¬ woduje zamkniecie obwodu dla napiecia sterowa¬ nego poprzez zaciski wyjsciowe, przy czym mie¬ dzy pare zacisków wejsciowych a pare zacisków wyjsciowych nie ma polaczenia galwanicznego sa one odizolowane od siebie.Znane przekazniki opieraja sie na zasadzie od¬ dzialywania pola magnetycznego, wytwarzanego przez prad wejsciowy sterujacy, posrednio lub bez¬ posrednio na zestyk elektryczny, zlozony z elemen¬ tów, które sa wzgledem siebie ruchome. Takie przekazniki cechuje ograniczona szybkosc dzialania i ograniczana znacznie trwalosc. Równiez znane ;i stosowane sa przekazniki elektroniczne oparte na kluczowaniu obwodu, sprzegajacego pomocniczy generator pradu zmiennego z obwodem wyjsciowym na przyklad detektorem. Spotykane sa takze prze¬ kazniki dzialajace na zasadzie oddzialywania na generator lub element posredniczacy za posred¬ nictwem zmian stanu magnesowania rdzenia ele¬ mentu indukcyjnego wchodzacego w jego sklad.Wymienione rozwiazania wymagaja stosowania po¬ mocniczego zródla zasilania i sa stosunkowo skom¬ plikowane. Jako przekazniki moga pracowac ele¬ menty oparte na efekcie Halla lub tez urzadzenia fotoelektrycznego.Celem wynalazku jest skonstruowanie przekazni¬ ka elektronicznego, szybko dzialajacego, który jest W trwaly i niezawodny, zapewnia separacje galwa¬ niczna obwodu wejsciowego i wyjsciowego oraz umozliwia wystepowanie na zaciskach wyjsciowych duzych napiec.Cel ten zostal osiagniety przez utworzenie stero¬ wanego obwodu zestyku elektronicznego, zawiera¬ jacego tyrystor i szeregowo z nim polaczony elek¬ troniczny klucz pomocniczy, sluzacy do wylaczania tyrystora, oraz zespolu sterowania, którego wyjscfa wlaczajace i wylaczajace zapewniaja separacje gal¬ waniczna obwodu sterowanego od sterujacego, im¬ pulsami z wyjscia wlaczajacego zawartego w nim generatora samodlawnego wlacza tyrystor utrzy¬ mujac ten stan w czasie wystepowania napiecia sterowanego a impulsami z wyjscia wylaczajacego zawartego w nim transformatora impulsowego, przelacza elektronicznym kluczem pomocniczym ze stanu nasycenia w stan odciecia.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przykla¬ dzie wykonania przedstawionym na rysunku, któ¬ ry przedstawia blokowy schemat przekaznika.Przekaznik posiada zasadnicze dwie czesci: zespól sterowania 14 i obwód zestyku elektronicznego 18 polaczone miedzy soba poprzez zaciski wlaczajace 6 i 7 oraz zaciski wylaczajace 8 i 9.W sklad zespolu sterowania 14 wchodzi genera¬ tor samodlawny 3 i transformator impulsowy 4, które sa polaczone swymi wejsciami równolegle do zacisków 1 i 2, a wyjscie transformatorowe ge¬ neratora 3 do zacisków wlaczajacych 6 i 7 nato- 73 60173 601 miast wyjscie transformatora 4 do zacisków wlacza¬ jacych 8 i 9. W sklad obwodu zestyku elektronicz¬ nego 18 wchodzi tyrystor 10 i szeregowo z nim polaczony elektroniczny klucz pomocniczy 11. Do obwodu zestyku elektronicznego 18 dolaczony jest równolegle uklad podtrzymujacy 17 w punktach 12 i 13. , Napiecie sterujace podane do zacisków wejscio¬ wych 1 i 2 zespolu sterowania 14 rozchodzi sie równolegle do ukladu generatora samodlawnego 3 i transformatora impulsowego 4. Napiecie steruja¬ ce pobudza generator 3, którego impulsy poprzez zaciski wlaczajace 6 i 7 podane sa do bramki ty¬ rystora 10 wlaczajac tyrystor 10 i utrzymujac stan jego wlaczenia w czasie wystepowania napiecia sterowanego, zamykajacego obwód zestyku elek¬ tronicznego 18 dla pradu stalego, na zaciskach 15 i 16.Zanikajace napiecie sterujace spowoduje wysta¬ pienie impulsu na zaciskach wylaczajacych 8 i 9, który podany do elektronicznego klucza pomocni¬ czego 11 spowoduje zanik pradu plynacego przez tyrystor 10 powodujac jego wylaczenie, oraz zanik pradu w obwodzie zestyku elektronicznego 18.Jednoczesnie generator 3 w czasie zaniku napiecia sterujacego przestaje wytwarzac impulsy wyzwala¬ jace tyrystor 10. Uklad podtrzymujacy 17 zabez¬ piecza tyrystor 10 przed samowyzwoleniem jego po wylaczeniu. 10 15 20 25 Przekaznik wedlug wynalazku nie wymaga po¬ mocniczego zródla zasilania, posiada duza szybkosc przelaczania, a zasada jego dzialania zapewnia du¬ za trwalosc i niezawodnosc. PL PL