Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 15.04.1975 73599 KI. 65a,21/04 MKP B63b 21/04 Twórcy wynalazku: Ireneusz Ras, Michal Andersohn Uprawniony z patentu tymczasowego: Centrum Techniki Gdansk (Polska) Okretowej, Hydrauliczny uklad napedowy wciagarki cumowniczej zwlaszcza z przystawka kotwiczna z automatyczna regulacja uciagu Przedmiotem wynalazku jest hydrauliczny uklad napedowy wciagarki cumowniczej, zwlaszcza z przystawka kotwiczna, z automatyczna regulacja uciagu, przeznaczony do napedu wciagarek cumo¬ wniczych, lub wciagarek cumowniczych z przystaw¬ kami kotwicznymi, instalowanych na statkach oraz w innych napedach hydraulicznych stosowanych zarówno na statkach jak i na ladzie.Znane uklady hydraulicznego napedu wciagarek cumowniczych wykorzystuja pompe glówna za¬ równo do kotwiczenia, cumowania jak i do cumo¬ wania automatycznego, polegajacego na utrzymaniu zadanego, stalego uciagu w cumach. Pompa po¬ mocnicza wielosekcyjna wchodzaca zawsze w sklad tego typu ukladów napedowych sluzy do napedu hamulców i sprzegiel oraz sterowania pcmpy glów¬ nej i przy wszystkich operacjach, w tym cumo¬ wania automatycznego, jest wlaczona równolegle z pompa glówna.Takie rozwiazanie prowadzi do duzych strat energetycznych spowodowanych ciagla praca obu pomp, szybkiego zuzycia sie pompy glównej na sku¬ tek dlugotrwalej pracy pod pelnym cisnieniem i wymaga odprowadzenia wiekszej ilosci ciepla z ukladu. Regulatory pomp glównych stosowanych w tego typu ukladach sa skomplikowane i zawodne w dzialaniu.Celem wynalazku jest opracowanie ukladu poz¬ bawionego wiekszosci wad znanych ukladów oraz 25 30 zmniejszenie do minimum trudnosci instalacji, ob¬ slugi i remontu.Cel ten zostal osiagniety przez rozdzielenie cumo¬ wania i kotwiczenia za pomoca pompy glównej i pompy pomocniczej od cumowania automatyczne¬ go za pomoca pompy pomocniczej, przy zatrzyma¬ nej pompie glównej. Hydrauliczny uklad napedowy wedlug wynalazku ma pompe glówna w ukladzie zamknietym, ze sterowanym rozdzielaczem, zespo¬ lem przelewowych zaworów i wielosekcyjna pompa, której sekcja pracy automatycznej i co najmniej dwoma sterowanymi rozdzielaczami i przelewo¬ wymi zaworami zapewnia staly uciag wciagarki i utrzymywanie stalej sily w linie przy pracy au¬ tomatycznej, a sekcja sterowania hamulców i sprze¬ giel wraz z zespolem co najmniej dwóch zaworów przelewowych i sterowanych rozdzielaczy zapewnia zwalnianie hamulców i przesterowywanie sprzegiel.Pompa glówna i pompa wielosekcyjna sa wlaczone w czasie wszystkich operacji wciagarki, a przy pracy automatycznej jest wlaczona tylko pompa wielosekcyjna. Uklad posiada w obwodzie pompy glównej dwupolozeniowy sterowany rozdzielacz spi¬ najacy galezie obwodu glównego i odcinajacy za¬ silanie hydraulicznego silnika w jednym polozeniu, a laczacy galezie wysokocisnieniowa i niskocisnie- niowa obwodu glównego poprzez silnik hydraulicz¬ ny w drugim polozeniu. Pomiedzy dwupolozenio- wym sterowanym rozdzielaczem i silnikiem jest wlaczony sterowany zawór przelewowy nastawiony 73 5993 73 599 4 na maksymalna róznice cisnien w ukladzie, a szere¬ gowo za nim — przelewowy zawór nastawiony na znacznie nizsza róznice cisnien, przy czym zawory te sa oddzielone od glównych galezi obwodu zwrot¬ nymi zaworami. Sekcja pracy automatycznej jest polaczona poprzez sterowrany dwupolozeniowy roz¬ dzielacz ze splywem, a przy wysterowanym dwu¬ polozeniowym rozdzielaczu — z jednym z dwu przylaczy hydraulicznego silnika, przy czym cisnie¬ nie w przewodzie laczacym jest ustalone regula¬ cyjnym przelewowym zaworem.Uklad posiada równiez sterowany rozdzielacz la¬ czacy w stanie wysterowania hydrauliczny silnik ze splywem poprzez przelewowy zawór wyregulo¬ wany na wartosc cisnienia doladowania silnika, przy czym wejscie tego zaworu jest polaczone z wyjsciem regulacyjnego przelewowego zaworu i regulacyjnego przelewowego zaworu ustalaja¬ cego cisnienie recznego zwalniania kotwicy. Sek¬ cja sterowania hamulców i sprzegiel jest polaczo¬ na przewodem stalego cisnienia zwalniania ha¬ mulców z dwupolozeniowym trójdrogowym roz¬ dzielaczem. Uklad posiada przelewowy zawór usta¬ lajacy cisnienie w przewodzie stalego cisnienia zwalniania hamulców i wlaczony za nim szeregowo przelewowy regulacyjny zawór ustalajacy cisnienie recznego zwalniaka kotwicy w przewodzie regulo¬ wanego cisnienia zwalniania hamulców. Za stero¬ wanym rozdzielaczem jest wlaczony trójdrogowy dwupolozeniowy rozdzielacz sterowany, laczacy silownik zwalniajacy hamulec kotwicy z wyjsciem sterowanego rozdzielacza.Takie rozwiazanie hydraulicznego ukladu nape¬ dowego wciagarki spelnia surowe wymagania sta¬ wiane pokladowym ukladom napedowym zmniej¬ szajac przy tym straty energetyczne wynikajace z ciaglej, równoczesnej pracy obwodu pomp oraz przedluza zywotnosc glównej pompy do wartosci odpowiadajacej calemu okresowi eksploatacyjnemu statku, a pompy pomocniczej do 5—8 lat. Uklad wedlug wynalazku umozliwia wykorzystywanie pompy glównej wciagarki hydraulicznej do nape¬ du innych mechanizmów np. wciagarek ladunko¬ wych pracujacych w portach.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku przedstawiajacym schemat ideowy ukladu. Glówna pompa 1, tlokowa o zmiennej wydajnosci, jest wlaczona w uklad zamkniety. Obydwie galezie — niskocisnieniowa 2 i wysokocisnieniowa 3 spina sterowany dwupoloze¬ niowy rozdzielacz 4 laczacy galezie 2 i 3 z hydra¬ ulicznym silnikiem 5 gdy wciagarka jest wlaczona.Obwód glówny ma pomiedzy rozdzielaczem 4 i sil¬ nikiem 5 zwrotne zawory 6 i 7, sterowany elektro¬ magnetycznie zawór 8 i przelewowy zawór 9. Za¬ daniem tego zespolu zaworów jest ochrona przed przeciazeniem silnika 5 i napedzanej nim wciagarki silami zewnetrznymi pochodzacymi od wciagarki, jak równiez niedopuszczenie do nadmiernego wzro¬ stu cisnienia w ukladzie w przypadku gdy wszy¬ stkie sprzegla wciagarki nie sa prawidlowo i cal¬ kowicie przelaczone. Zawór 8 jest ustawiony na wartosc cisnienia w ukladzie nie przekraczajaca wartosci maksymalnej. Przelewowy zawór 9 usta¬ wiony szeregowo za sterowanym przelewowym za¬ worem 9 ustala przy wysterowanym zaworze 8 róz¬ nice cisnien na silniku znacznie nizsza od ustawio¬ nej na zaworze 8.Zwrotne zawory 6 i 7 lacza galaz wysokocisnie¬ niowa poprzez zawory przelewowe 8 i 9 z galezia niskocisnieniowa. Sygnal elektryczny na zawór 8 jest podawany w przypadku niepelnego lub nie¬ prawidlowego przelaczenia sprzegiel wciagarki.Wielosekcyjna zebata pompa 19 napedzana silni¬ kiem elektrycznym 11 jest wlaczona przy wszyst¬ kich rodzajach pracy wciagarki. Sekcja 23 pompy trójsekcyjnej 10 sluzy do utrzymywania stalej sily w linie w przypadku pracy automatycznej, sekcja 12 — do zwalniania hamulców i przelaczania sprze¬ giel wciagarki, a sekcja ostatnia — do sterowania glównej pompy 1. Przy pracy automatycznej jest wlaczona tylko trójsekcyjna pompa 10.Sekcja 12 jest polaczona poprzez zwrotny zawór 13 i filtr 14 z przelewowym zaworem 15 ustalajacym cisnienie w przewodzie 16 stalego cisnienia zwalnia¬ nia hamulców. Szeregowo za zaworem 15 jest wla¬ czony przelewowy zawór 17 sluzacy do regulacji cisnienia w przewodzie 18.Na przewodzie 16 znajduja sie rozdzielacze elek¬ tromagnetyczne 19 i 20 sterujace polozeniem sprze¬ giel oraz zwalniajace hamulce wciagarki. Na od¬ cinku przewodu 16 przed silownikiem 22 hamulca kotwicy i przed rozdzielaczem 19 znajduje sie elek¬ tromagnetyczny rozdzielacz 21 sterujacy doplyw oleju do silownika 22. Przy rozdzielaczu 21 nie- wysterowanym hamulec jest zwolniony proporcjo¬ nalnie do cisnienia ustawionego na przelewowym zaworze 17.Sekcja 23 trójsekcyjnej pompy 10 jest polaczo¬ na poprzez zwrotny zawór 24 i filtr 25" z elektro¬ magnetycznym rozdzielaczem 26 i dalej ze splywem.Przy wysterowanym rozdzielaczu 26 sekcja 23 jest polaczona z jednym z dwu dolotów hydraulicznego silnika 5. Przy wysterowanym rozdzielaczu 27 drugi dolot silnika poprzez przelewowy zawór 28 ustala¬ jacy cisnienie w linii splywowej silnika jest pola¬ czony ze splywem do zbiornika 30. Maksymalne cisnienie w przewodzie tlocznym pompy jest regu¬ lowane przelewowym zaworem 29. Od tego cisnie¬ nia jest uzalezniona wielkosc momentu, a tym sa¬ mym uciag wciagarki przy automatycznym cumo¬ waniu.Gdy sila w linie przekracza wartosc zadana cis¬ nieniem na zaworze 29 hydrauliczny silnik 5 jest polaczony z rozdzielaczem 27 poprzez elektromag¬ netyczny rozdzielacz 26 i przelewowy zawór 29.Olej przepompowywany w tym czasie przez sekcje 23 oraz olej tloczony przez sekcje 12, wyplywaja¬ cy z zaworu 17 zapewniaja odprowadzenie ciepla z oleju pompowanego przez silnik 5 i uzupelnienie spowodowanych przeciekami ubytków oleju w po¬ szczególnych elementach obwodu. Pelna symetria ukladu zapewnia dwukierunkowa prace wciagarki. PL PL