PL7329B1 - Sposób wytwarzania ukladów znaków szyfrowych, przeznaczonych szczególnie do ruchu telegraficznego, i przyrzad do wykonywania tego sposobu. - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy sposobu wytwarza¬ nia ukladów zmakow szyfrowych, przezna¬ czonych szczególnie do ruchu telegraficz¬ nego, i przyrzadu sluzacego do wykony¬ wania tego sposobu, skladajacego sie z szyb¬ ko szyfrujacego, elektrycznego aparatu, za- poinoca którego wytwarzane ^sa dla nieob- znajmionego teoretycznie i praktycznie z kluczem szyfrowym nieokreslone szyfry w formie druku czcionkowego lub znaków, jak np. telegraficzny alfabet Wynalazek dotyczy szczególnie umoz¬ liwienia ,szybkiego i nieprzerwanego szyfro¬ wania i odszyfrowywania, np, droga tele¬ grafu bez drutu pewnych informacyj, któ¬ re 2 jedrnej strony posiadaja dlugosc za¬ bezpieczajaca prlzed odczytaniem szyfru przez kogos niepowolanego, co dotych¬ czas udawalo sie przez przelozenie mechanizmów kluczowych aparatu szyfru¬ jacego, a p drugiej strony wytwarzane sa one w takiej ilosci, która przy uzyciu jed¬ nego i tego samego urzadzenia tego rodza¬ ju mechanizmu nie zabezpiecza przed nie- powolanem odczytaniem. Przy .zalatwianiu, np. korespondencyj prasowych przez radjo- telegraf nadaja sie czesto .tókfclty o wielu tysiacach slów, a poniewaz perjodycznosc zmian, która ^dotychczas znanemi aparata- mi mogla byc uskuteczniona bez kazdora¬ zowego przestawienia aparatu, w najlep¬ szym wypadku wynosila zaledwie po 1000 znaków, wyjasnia to, ze stopien pewnosci szyfru przy tego rodzaju dlugich korespón-dencjach albo zmniejszal sie, albo te ostat¬ nie musialy foyc podzielone na wieksza i- losc szyfrów, ;]fezyczem klucz jednego szy¬ fru byl zupelnift lub czesciowo niezalezny od drugiego szyfru, co sprowadzalo strate czasu, nie Izapewnialo zachowania tajem¬ nicy pomiedzy korespondentami i prowa¬ dzilo latwo do nieporozumien i pomylek w szyfrowaniu. \ Wynalazek ulatwia nastepnie wprowa- dzenie znacznie szybszego postepowania, niz przy uzyciu dotychczasowych aparatów do (szyfrowania; zasada wynalazku dozwa¬ la zmniejszyc masy, które musza byc tjru- chomione przy szyfrowaniu kazdego znaku i zastosowac kazdorazowe przymusowo e- lefctrycztne zwolnienie wiszystkich (mecha¬ nizmów, co powieksza niezawodnosc dzia¬ lania.Wedlug wynalazku stosuje sie oprócz tego pelwien rodzaj (szeregów mutacji, któ¬ re dotychczas nie byly uzywane ani przy elektrycznych ,ani Jrzy mechanicznych a- paratach szyfrujacych, a które przedsta¬ wiaja zalety bardlzo ukrytego, zdawaloby sie, nieregularnego zestawienia i daja moz¬ nosc wprowadzania licznych zestawien za- pomoca niewielkiej zmiany aparatu.Przy kazdym rodzaju szyfrowania ist- ntefe, w razie gdy wielka ilosc slownych tekstów jest szyfrowana tym samym nor¬ malnym (alfabetycznym) szeregiem tego samego rodzaju Imutacji przy odpowiedniem wzajemnem rozpoczeciu znaków, ta mozli¬ wosc, ze znaki szyfrolwane moga byc upo¬ rzadkowane wedlug tego samego numeru porzadkowego fee wzgledu na rozmaita cze¬ stotliwosc rozmaitych rodzajów znaków.Poiwistala przez to lista czestotliwosci moze przez porównanie )z przecietnym porzad¬ kiem czestotliwosci zglosek znanej lub u- mówionej mowy tekstu dac fwiiadomosc w wiekszym lub mniejszym stopniu prawdo- podobienstwia, które istnieje dla znaczenia zinaków szyfrowanych, przez co rozwiaza- nie szyfru bez posiadania szeregu mutacji staje sie bardzo ulatwione. To zachodzi na¬ turalnie (takze w tym wypadku, czy szyfro¬ wanie bylo wykonane zapomoca aparatu czy nie, dla tego dotychczas bylo zawsze koniecznem wymieniac bardzo czesto tego rodzaju czesci klucza aparatu, które w pew¬ nym stopniu oznaczaja zestawienie szeregu mutacji i przewaznie tak czesto az kazdy szyfr otrzyma swój specjalny szereg Imu¬ tacji zapomoca rozmaitego urzadzenia klu¬ czy. v Niniejszy wynalazek usuwa -potrzebe ciaglego wymieniania kluczy przez io, ze przez specjalny przyrzad cecha szyfrowa¬ nego tekstu sama wplywa na dzialanie sto¬ sowanych dla .calego szeregu tekstów me¬ chanizmów kluczowych, a tern samem tak¬ ze na zestawienie otrzymywanego szeregu ruchu, które poniewaz dwa teksty nigdy nie sa równie gloska |za gloska zmienia sie dla kazdego poszczególnego tekstu. To umoz¬ liwione zostaje zapomocaj samoczynnie dzialajacego przy szyfrowaniu*' jako i tez przy odsjzyfrowywaniu przyrzadu, który kazdorazowo dziala, gdy kazda wymówio¬ na gloska np. a i oznaczajacy te gloske znak szyfrowy zoistal odszyfrowany. Przez to osiaga sie, ze te same faktycznie poda¬ wane klucze liczbowe przy biezacej, tele¬ graficznej korespondencji moga byc stoso¬ wane podczas oznaczonego, poprzednio u- mówionego okresu czasu, a mianowicie cal¬ kiem nieizalezinie od ilosci telegramów, któ¬ re .podczas tego czasu sa wysylane, nie wplywajac na stopien pewnosci szyfru.Azeby wytlomaczyc wlasciwosc wyna¬ lazku, naleizy przedewszystkiem idokladnie objasnic zasade teoretycznego .szyfru, na którym wynalazek jest oparty, Rozporzadzajac dwióma wzgledem sie¬ bie przestawianemi narzadami szyfrujace- niif Iktóre zaopatrzone sa cyklicznemi ze wzgledu na porzadek odwrotnie rotzstawso- nemi alfabetami I i II, mozna (przedstawic te ostatnie dla ulatwiania, jako (dwa wzgle- — 2 —dem siebie przestawiane, powtarzajace sic szeregi znaków, jak np.L abcdefg abc defgab II. gfedebagfedcbagl., Jesli nastepnie przyjac, lze kazdy sze¬ reg moze otrzymac wyposrodkowane prze¬ suniecie o stalej wielkosci i w stalym kie¬ runku przeciwne do przesuniecia drugiego szeregu, nip. szereg I jeden przesuw kaz¬ dorazowo w prawo, a szereg II dwa przesu¬ wy kazdorazowo w lewo, to wtedy te szere¬ gi naprzemian poruisizajace i zatrzymujace sie moga byc oznaczone przez szeregi cyfr, naprzyklad dla szeregu I': I 001010 a dla szeregu II: 0200222020 , gdzie cyfra 0 oznacza, ze w pewnej oznaczonej chwili nie odbywa sie zaden ruch. Womawianych ia- paratach sa wprawdzie te cyfry perjodycz- ne, lecz moga one byc zawsze tak obrane, ze ilosc czlonków okresów nie 'bedzie po¬ siadac zadnego wspólnego czynnika, \np. dla szeregu I: (a) 11010 (11010), a dla dru¬ giego szeregu II: (b) '2200 (2200) Tego rodzaju szeregi nazwane beda po¬ nizej przez kluczowe lub „glówne szeregi ruchu".Przyj awszy, ze ruchy narzadów .szyfru¬ jacych odbywaja sie w przeciwnych kierun¬ kach, podano naturalnie dodawanie obydwu szeregów ruchu (a) i (b) czlonek za czlon¬ kiem wzgledem przesuniecia oibu narza¬ dów,. (a) 110101101011010110101101011 (b) 2,20022002200220022002200220,.... (ej 330123103211230132103301231.....Wymiikly szereg ruchu (c) otrzymuje przytern ilosc okresów równa wynikowi i- losci okresów szeregów, zlozonych w tym przykladzie 5 dla szeregu (a), a 4 dla sze¬ regu (b) 4X5=20.Zlozone przesuniecie obydwu alfabetów w stosunku do jsiebie lub sjuma czlonów sze¬ regu (c) jest tutaj 32, t. .j. narzady szyfru¬ jace, których alfabet pomyslany jest jako obejmujacy siedem znakowi, bylyby po ca¬ lym okresie ruchu s(32—4) : i7=4 stopnie od miejsca wyjsciowego w stosunku do siebie przesuniete, a mianowicie: I. abcdefgabodefgabcd , II. cbagfedobagfedcbag.......Poniewaz 7 i 4 nie posiadaja zadnego wspólnego dzielnika musi oczywiscie 7 ta¬ kich okresów ruchu nastapic jeden poi dru¬ gim, zanim narzad powróci do poprzednie¬ go polozenia Wyjsciowego na koncu calego okresu ruchu tak, ze okres, który odnosnie do skutecznosci narzadów szyfrujacych po¬ wstaje, bedzie zawieral 4X5X = 140 czlon¬ ków.O ile w tym objasnionym przykladzie wyszloby sie fe poprzednio wskazanego wzglednego polozenia szeregów I i II, gdzie gloska tekstu a przy odczytywaniu w sze¬ regu I odpowiadalyby szyfrowanej glosce g w sizeregu II, to oczywiscie powszechne szyfrowanie jednej i tej samej gloski te¬ kstu daloby szyfr z okresem 140, jak wska¬ zano na ponizszej tabliczce; gloska tekstu, poczynajaca szereg ruchu gloska szyfrowa 33012310 32 11 23013210 znaki cyfrowe: a b c d e f g a b c d e f & gdaagebaaecba feebf dcc fcggfdaggd bagebbaecbb ebf fec gf fcagfda agdbaa dae edbfeebgfecggfcagg cgd dcaed daf edbf febgff bfccbgdc eged cae edafee aebbafcbbfdcbgddcgedd gd dca ed dafed bffebgf f fccbgdc ege dcaeedafee ebbafcbbfdcbgd degedd daageba ae cbafc cbfdcc cggfdaggdbagebbaecbb bffecgffcagfdaagdbaa a e ed b fecbgfecggfcagg — 3 —gloska tekstu poczynajaca szereg ruchu gloska szyfrowa 33012310 32 11 23013210 znaki cyfrowe: a b c d e i g a b c d e f g a b c d e f g a b c d cggfdaggdbagebbaecbb bff ec gf fcagfdaagdbaa aeedbf eebgfecggfcagg gddc aeddafedbffebgff f ccb g dccgedcaeedafee ebbafcbbfdcgbddcgedd da agebaaecbafccbfdcc fccbgdccdegcaeedafee •bbafcbbfdebgddcgedd da agebaaecbafccbfdcc cggfdaggdbagebbaecbb bf fe cgffcadfda agdbaa aeedbfeebgfecggf cagg gddcaed dafed bf febgff b ff ec gff cagfdaagdbaa a e e d b f eebgfecggfcagg g dd c ae ddafedbffebgff fccb gdccgedcaeedafee ebbafcbbfdcbgddcgedd da age baaecbafccbfdcc cggfdaggdbagebbaecbb •bbafcbbfdcbgddcgadd da agebaaecbafccbfdcc cggfdaggdbagebbaecbb b ff(ecg ff cagfdaagdbaa dla gloski a szereg mutacji a : «» i» D f, o p : »» u c ,, ff Y * tf ff e fi ff e • m fi i fi ii P ¦ ff ff g ff li ^1 • Przy badaniu tych szeregów mutacji mozna latwo zauwazyc, ze posiadaja one pewna analogje pomiedzy soba i ze takze w dalszym ciagu skladaja sie z tych sa¬ mych szeregów cyfr z 20 czlonkami w roz- gloska tekstu poczynajaca szereg ruchu gloska szyfrowa 33012310 32 11 23013210 znaki cyfrowe: e aeedbfeebgfecggfcagg f gddcaeddafedbffebgff g fccbgdccgedcaeedafee a a eed b feebgfecggfcagg b gd d c a e ddafedbffebgff c f c c bg dccgedcaeedafee d ebbafcbbfdcbgddcgedd e daag ebaaecbafccbfdcc f cggfdaggdbagebbaecbb g bffecgf fcagfdaagdbaa Azeby wykonane mutacje zastapic do¬ zwalajacemi na porównanie wartosciami liczb, (przyjeto, ze zamiany znaków przy przesunieciach pewnego szeregu alfabetu w stosiunku do (siebie powstaja same, przy- czem wielkosc odnosnych przesuniec przy rozmaitych zamianach moze podawac war¬ tosc ilictzb mutacji, W razie przyjecia wy¬ zej wspomnianego szeregu I do alfabetycz¬ nego lub normalnego szeregu, wykonane wedlug 'tabliczki kazdorazowo dla jednej i tej samej glosiki tekstu mutacje moga byc podane przez szeregi cyfr a, (3, y, 8, e, p, yj).Stosownie do tego otrzymuje sie, wlacz¬ nie z onutacja polozenia wyjsciowego: 4 15542655206530063400 411„ 4 1554365520653063400 411.. 2 63320433054315541255 266. 0 41105211532163326033 044, 5 26653066310641104511 522. , 3 04431544165426652366 300. 1 52216322643204430144 155. maitym wzajemnym porzadku nastep¬ stwa.Wedlug tego co wyzej wspomniano da- je np. tekst: abacgdfdbeeacdfebbgea naste¬ pujacy szyfr: gcafabdegafbfoefaeefc z sze- — 4 —regkan mutacji: 610315515311361163112 i przyjeto', ze igdyby 20 ostatnich zmaków tekstu powtarzalo sie 7 razy, toi otrzyma- loby sie nastepujacy szyfr, który naturalnie posiadalby wyzej wspomniana anailogjepc- miedzy róznemi^ kazda E0 znaków zawie¬ rajacemi czesciami: gcafalbdegafbfogfaeafc fdbdegacdibebfahdaabf bgegaodfgeaebdeigddeb ecacdifgbcadaegacggae afdfbgcefcGgdacdfceda dbgbcefabgegdlgbffgd gecefabdecfcgbcebbcg Podany przyrzad, który zestawione szeregi ruchu fc) uzaleznia, od znajdowa¬ nia sie i ulozenia pewsnej gloski (glosiki influeincyjnej) w tekscie1, np. w tym wy- , padku glosiki a przeprowadzanoby wiec • przy przyjetym w przykladzie szeregu kluczowym (a, b) i przy wyzej wspomnia¬ nym tekscie i przy poczatkowo odpowiada¬ jacych sobie znakach szeregów alfabetycz¬ nych I i II takie dzialanie, ze szósta, ósma i dziesiata liczba przesuniecia zestawione¬ go sizeregu ruchu (c) zastapiona bylaby przez 0. Tern samem otrzymaloby sie za¬ miast sizeregu (c): 33012310321123013210 nastepujacy szeireg; (cl): 33012010321120013 210, a przyjety tekst dalby wtedy nastepu¬ jacy szyfr gcafabgaedbefafdegddfb z szere- gfem mutacji: 61031514164462505241il.Gdyby wiec inny tekst np. aidacgdfdbe eacafebbgea, który wyróznia sie jedynie ze wzgledu na druga gloske od poprzednio uzytej, byl szyfrowany terni samemu czyn¬ nikami szyfrowania, otrzymaloby sie za¬ miast niego nastepujacy rezultat: szereg ruchu (c2): 30012010321120013 210 sizy.fr: gadJbdecdtgeaeihgaioggaje szereg mutacji: 643641404200051315 034.Jasmem jest, ze przy rzeczywistych wy¬ mawianych tekstach znajdowanie sie i po¬ lozenie gloski influencyjnej nietylko, jak w przykladzie, w jednem jedynem miejscu na poczatku sizyfru, lecz wskutek calkiem przypadkowyah okolicznosci zmienialoby siie od poczatku dlo konca, dlatego przy do¬ wolnym .wymawianym tekscie dfcialanie glosiki influJemcyjnej wyzej wl&pamniatia analogja, która istnieje bez uzycia niniej¬ szego przyrzadu pomiedzy szeregami cze- sciowemi zlozonego szeregu ruchu i wsku¬ tek tego takze ta sama analogja odnosnie do szeregu mutacji (af p, ?...,) dla kazdef powtarzanej gloski tekstu musi byc zanie¬ chana. Z tego wynika, ze szereg mutacji szyfru otrzymuje dowolne zestawienie, któ¬ re z matematycznego punktu widzenia zmienia sie w regularnym sposobie dla rozmaitych szyfrowanych temi samemi czynnikami szyfrowania tekstów, wynik nieosiagffiiety dotychczas przez zaden ze znanych dotychczas elektrycznych lub me¬ chanicznych aparatów szyfrujacych.Stosownie do tego, co wyzej wspomnia- no, polega sposób na tern, ze przypadkowy wybór odpowiedajacego zmakowi tekstu znaku szyfrowego odbywa sie w zgodnosci z wzajemnem polozeniem diwóch 'dowolnie obranych, symetrycznie urzadzonych sze¬ regów znaków, z których kazdy stosownie do dlowohiDe obranego szeregu cyfr (szere¬ gu kluczowego) kazdorazowo zostaje prze¬ stawiony, przyczem kazdorazowo gdy pe¬ wien znak tekstu zostaje szyfrowany, Wspomniane szeregi znaków podczas na^ stepniego przebiegu szyfrowania albo nie zostaja przestawione, albo przed ostatnim bez wzgledu na wspomniane szeregi cyfr zostaja piizestawScme o dioiwloilnie obrany ka¬ walek Na rysunku podaje fig. 1 schematyczne urzadzenie calkowitego aparatu do szyfro¬ wania wedlug wynalazku, fig. 2 przedsta¬ wia kolektory aparatu czesciowo w prze¬ kroju, a czesciowo w widloku bocznym, fig. 3 jest widokiem koncowym przyrzadu na¬ pedowego kolektora,„Eg* 4 jest przekrojem — 5 —sam magnes Af wlacza sie w (przewód 7 tego solenóidu S3, który uruchomia kla¬ wisz T% maszyny do pisania lub dziurkowa¬ nia dla gloski a, wówczas oczywiscie ma miejsce stan spoczynku i nieprawidlowosci za kazdym razem, gdy zostanie odbity od¬ powiadajacy glosce a znak szyfrowy zapo- moca któregokolwiek klawisza wyjsciowe¬ go. Poza powyzszem szyfrowanie uskutecz¬ nia sie w ten isjposót, ze deska klawiszowa T fcostanie uruchomiona w zgodnosci z o- trzymanym szyfrem, przyczem pierwotny tekst otrzymuje sie w maszynie db pisa¬ nia T2. ; W razie gdy przy rozwiazywaniu szy¬ fru zastosowano wiecej niz jedha gloske influencyjna, to odpowiadajace tym glo¬ skom influencyjnym solenoidy S2 musza byc polaczone poszczególnie k kazdym elektromagnesem Af, poniewaiz inaczej wszystkie odpowiadajace gloskom influen- cyjnym solenoidy S2 bylyby wzbudzane kazdorazowo, gdy odszyfrowywany zosta¬ je znak, odpowiadajacy jednej z tych glo¬ sek, O ile zamiast wprowadzania w stan spoczynkowy narzadów szyfrujacych C1( C2 przy kazdcifaJziowem szyfrowaniu gloski influencyjmej, pozadane byloby wprowa¬ dzanie w ruch tych narzadów niezaleznie cd ruchu wywolanego stykami fc5, k61 to wtedy nalezy tylko wlaczyc przelacznik d, dr w obwód pradu solenoidów S4, S5, a tein isaimem wlaczyc pomiedzy przewody 13 i 12 wiziglednie \14 i 12a $ urzadzic prze¬ lacznik tak, ze normalnie bedzie on otwar¬ ty, przejsciowo jednak bedzie zamkniety elektromagnesem Af, podczas szyfrowania gloski influencyjnej, Skoro ogólny przebieg dizialan Rozmai¬ tych narzadów zcstal powyzej schema¬ tycznie objasniany, wiec rzeczywiste for¬ my wykonania tych narzadów beda poni¬ zej opisane stosownie do fig. 2—7.Obydwa przedstawiode na fig. 2 na¬ rzady szyfrujace C1# C2 uirzadizone sa kaiz- dy na jednym wale 21, 22; waly te sa u- mieszczone wspólosiowo i moga sie obra¬ cac w ltóyskach 26, 27, 28, któne przepu¬ szczone sa przez sciany zewnetrizne 68, 68a aparatu i przez stala czesc posrednia 36. Kazdy narzad sklada sie z otaczajacej koncentrycznie wal w pewnem oddaleniu rury metalowej 23, 23a, która przytrzymy¬ wana jest zapomoca dwóch na wale umo¬ cowanych czesci 29, 30 wzglednie 29a, 30a.Czesci 29, 29u wykonane sa jako kola prze¬ laczajace lub zaporowe, ias czesci 30, 30o jako tarcze okragle kazda z cylindrycznym kolnierzem. Na rury nasadzone sa pier¬ scienie 25, 25a, izolowane jeden od drugie¬ go i od rur. Oba narzady szyfrujace za¬ opatrzone sa we wskazane pierscienie 25, 25a w takiej ilolscf, która równa sie ilosci klawiszy wyjsciowych T aparatu (fig. 1).Na walach urzadzone sa dalej tarcze okra¬ gle 34, 34a z izolujacego materjalu z urza- dzonemi w równych odstepach trzpieniami stykowemi 35, 35a, których ilosc przy kaz¬ dej tórczy okragleij jestt równa ilosci pier¬ scieni metalowych 25 wzglednie 25a narza¬ du. Kazdy trzpien stykowy 35, 35a pola¬ czony jest elektrycznie izolowanyiti prze¬ wodem 67a z jednym ze wspomnianych pierscieni metalowych 25, 25a w dowolnej kolejnosci. Dowolny porzadek wspomnia¬ nych polaczen posiada przy obydwu narza¬ dach szyfrujacych odwrotny przebieg tak, ze gdyby one byly umieszczone z jednej strony obok siebie z kolami zaporowemi 29, 29a, wówczas wskazane narzady byly¬ by identyczne. W stalej czesci posredniej 36 sa zalozone trzpienie stykowe 38, 38a w metalowych tulejach 37 z obu stron, przyczem trzpienie te wsparte sa naee- wnatrz sprezynami srubowemi 39 i mie¬ szcza sie na kole w równych odstepach, jak wyzej wspomniane trzpienie 35, 35a taki, ze pierscienie metalowe narzadów szyfrujacych Clf C2 przez odpowiednie u- staiwienie tych narzadów moga wchodzic parami w elektryczne polaczenie ze soba. — 8 —Do kazdego pierscienia metalowego przy¬ lega sprezyna stykowa 66, przymocowa¬ na do lujacego materialu. Te sprezyny odpowia¬ daja wskazanym na fig. 1 sprezynom sty¬ kowym k& wzglednie i4.Umieszczone na zewnetrznych koncach narzadów szyfrujacych Cu C2 kola prze¬ laczajace i naporowe 29, 29a zaqpatrzio- ne sa ohok swych zebów zebami zaporo- wemi 41, 41a Wi liczbie odpowiadajacej wy¬ zej wspomnianym trzpieniom stykowym 35, 35a (fig. 3). Kaizde kolo zaporowe obraca¬ ne jest zapomoca zapadki 42, poruszanej zapomoca obracajacej sie okolo czopa 44 dzwigni 43. Dzwignie 43 przydskane sa sprezynami 46 do stalych oporków 45, jed¬ nak przy wzbudzeniu elektromagnesu 47 moga byc przez niego przyciagane. Kola zaporowe 29 sa przelaczane o jeden zab i przytrzymywane zapomoca znajdujacych sie ma dzwigniach 43 wystepów 48, które przy koncu ruchu podchodza pod zeby za¬ porowe i hamuja ich dalszy ruch wskutek bezwladnosci.Wzbudzanie obu lub jednego ze wspo¬ mnianych magnesów 41 uskutecznia sie za¬ pomoca nastepujacych urzadzen. Okolo czopa 49, przymocowanego do ramy apara¬ tu, obraca sie kolo przelaczajace, czyli za¬ porowe 51 tego rodzaju, co wyzej wspo¬ mniane kola 29, 29a. W tern sam sposób co kola 29,29a moga byc orne pokrecane na¬ przód zapomoca zapadki 55, poruszajacego sie ojkolo czopa 59 ramienia 56, które moze byc podnoszone elektromagnesem 76; ramie to jest równiez zaopatrione w zab zaporowy 57, który sluzy do tego, azeby przeszko¬ dzic dalszemu poruszaniu sie kola 51 wskutek bezwladnosci Na kpie zaporowem 51 umocowane jest kolo zebate 52 z taka iloscia zebów, Jak i kolo zaporowe. Zacze¬ pia ono obracajace sie okolo czopa 48 ko¬ lo zebate 53, które styka sie z kolem zeba- tem 54 obracaj acem sie okolo czopa 50.Zboku kazdego kola zebatego 52, 54 obra¬ ca sie okolo tego samego czopa cylindrycz¬ na czesc 60 wzglednie 61, która jest pocia¬ gana zapomoca izabieracza 62 wzglednie 63, obracajac sie wraz z kolem zebatera (fig. 4). Jak wynika z fig. 5, zlozone sa o- bydlwie czesci 60% 61 z tajroz okraglych 60a, 60b wzglednie 61a, 61b, k których tarcze oznaczone litera a posia¬ daja na obwodzie kolnierz z pew¬ na iloscia wykrojów, i z ta sa¬ ma iloscia wykonanych koncentrycznie wewnatrz kolnierza otworów 60c wzgled¬ nie 61c. W tych wykrojach moga byc osa¬ dzane luzne czesci 60d, które przytsrtzymy- wane sa zapomoca umieszczonych w nich, wchodzacych w otwory 60c9 61c trzpieni 60e, tak, ze sikoro itancze 60b, 61b przietz wsr lubowanie wyzej wspomnianych zabie- raczy 62% 63 zostana polaczone zczesciami 60a, 6la, to one nie moga byc uwolnione.Czesci 60d, które jak zeby wystajja nad obwodem tarcz 60a, 61a9 sluza do tego, azeby przy stopniowem przelaczaniu obro¬ towych czesci zamykac jeden lub obydjwa przyrzady stykowe 64, 65. Gdy zab 60c? przechodzi pod przyrzadem stykowym 64, który odpowiada stykowi kQ na fig. 1, zo¬ staje, jak wyzej opisano, zamkniety obwód pradu, który wzbudza elektromagnes z jed¬ nej strony aparatu, W razie gdy zab 60d przechodzi pod przyrzadem stykowym 65, odpowiadajacym stykowi k3 na fig. 1, to elektromagnes (zostaje wzbudzony na dru¬ giej stronie aparatu.Przy wskazanej na fig. 2f 3, 4 i 5 for¬ mie wykonania sa stosunki czesci, wzgled¬ nie przekladnie kól zapadkowych 29, 29a, 51 kól zebatych 52, 53, 54 i tarcz 60a, 61a, które ponizej beda nazywane „kolami klu- cziawemi" tego rodzaju, ze ustanowione -na wstepie w tearetycznem wyjasnieniu wa¬ runki zostaja wypelnione dla osiagniecia szeregu mutacji najwiekszej dlugosci, gdy kola 29, 29a posiadaja np. 29 zebów, ko¬ lo 5/ — 13 zetów, koSo kluioziowe 60a — 13 zebowi, & kcio kfenazowe 6la — — 9 —11 wykrojów dja umiesz/ozenia do¬ wolnie osadzonych zebów 60d. Pfzy wska¬ zanej formie wykonania odpowiada wiec caly okres radiu narzadów szyfrujacych 13.11.29 = 4147 uderzeniom klawiszy.W opisanym przyrzadzie sa pokrecane oba narzady szyfrujace Clf C2 przy ruchu o jeden i ten sam kat; aparat moze byc jed¬ nak w ten sposób zmieniony, ze te narza¬ dy przez zamiane czesci napedowych mo¬ ga byc pokrecane o rózny kat wzgledem siebie- Dalej, mioze obrót kola kluczowego 61a przez stoisowne urzadzenie czesci na¬ pedowych otrzymac dowolna wielkosc w stosunku do obnotu kola kluczowego 60a i równiez moze byc podzialka kól kluczo¬ wych zmieniona zapomoca wykrojów na umieszczenie zebów 60d. Fig. 6 przedsta¬ wia przyrzad do wykonywania dowolnego obrotu narzadu szyfrujacego. Zamiast wa¬ lu 70, który podtrzymuje narzad szyfruja¬ cy 71r zastosowano czop obrotowy 74, na którym jest umocowane kolo przelaczaja¬ ce 75 oraz kolo zebate 73. Kolo 73 zacze¬ pia umocowane nawale [70 narzadu szyfru¬ jacego kolo zebate 72 tak, ze pokrecanie narzadu 71 dla kazdego nastepnego prze¬ laczenia kola zapadkotwego 75 zapomoca jednej z zapadek 42, 42a ramion 43, 43a zalezne bedzie od stosunku pomiedzy srednicami kól zebatych 72, 739 które moz¬ na wymieniac. Ilosc zebów kola przela¬ czajacego 75 jest natomiast zawsze równa ilosci klawiszy aparatu. Przez odpowiedni dobór przekladni mozna np. osiagnac, ze jeden narzad szyfrujacy, w razie gdy ilosc klawiszy jest 29, bedzie isae pokrecal o 2/29 czesci obrotu, a drugi narzad szyfrujacy o 4/29 czesci jednego ohriotu.Przez zmiane ilosci zebów kól 51, 52, 54 (fig. 2 i 4) i odpowiednia zmiane ilosci wykrojów do osadzania zebów 60d w ko¬ lach 60a, 61a moga byc, naturalnie, osia¬ gniete (dowolne stosunki pomiedjzy truchami obrotowemi obu kól kluczowych dla kaz¬ dego uderzenia klawisza, i równiez rozmai¬ te ustawienia zebów 6Ód oddaja rozmaite szeregi dzialania. Katy poikrecanda kól klu¬ czowych musza zaw!SjZe odpowiadac takiej czesci jednego obrotu, jaka wyznaczono zaleznie od ilosci wykrojów kól 60a9 61q przy nastepujacych ilosciach: 17 zebów ZNa kole 51, 34 zeby na kole 52, 46 zebów na kole 54. 17 ^wzglednie 23 wykroje dla zebów w kolach kluczowych 60, 61 potrzebny bylby okres zawierajacy 17i.23 = 391, ude¬ rzen klawiszów, azeby mechanizmy kluczowe sprowadzic calkiem niezaleznie od ilosci wlaczonych zebów do polozenia wyjsciowego. PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe. i. Sjposób sptoffizadizamia ,prizezinaczionych szicziejgólinie do iruchiu Jtdejgjrafiicztniego ukla¬ dów znajków szyfnowyoh w formie drutowa¬ nych czcionkami lub dziurkowanych pas¬ ków, kawalków z papieru lub iz podobnego materjalu, znamienny tern, ze przypadko¬ wy wybór odpowiadajacego zmakowii tek¬ stu znaku istzyfnowego odbywa sie w zgod¬ nosci z wzajemnem polozeniem dWóch do¬ wolnie obranych, symetrycznie ulozonych szeregów znaków, z których kazdy stosow¬ nie do dowolnie obranego szeregu cyfr (szeregu kluczowego) zostaje przestawio¬ ny, pnzyazem kazdorazowo, gdy szyfro¬ wany zostaje peiwiien znak tekstu, wspo¬ mniane szeregi znaków albo podczas na¬ stepnego przebiegu szyfrowania nie zosta¬ ja przestawione, albo przed nim (bez wzgle¬ du na wspominian/e szeregi cyfr zostaja przestawione g dowolnie obrany kawalek. 2. Przyrzad do wykonania is(posobu wedlug zastrz. 1 z deska klawiszowa, która zostaje uruchomiona stosownie do szyfrowanego tekstu, i z regulowana zapo¬ moca deski klawiszowej, elektrycznie na¬ pedzana mc-szyma do sporzadzania szyfru, — 10 —znamieniny dwoma w stosunku do siebie czasowo zatrzymywiainemi, symetrycznie urzadzonemi podohnemi do komutatora narzadami (Cl9 C2), które ze sluzaca do sporzadzania szyfru maszyna sa polaczone elektrycznie i jej ruchy reguluja, nastep¬ nie dwoma mechanizmami stykoweijai (Nl9 k6 i N2, k6), które reguluja ruchy czasowo zatrzymywanych narzadów (Cu C2) sto- sowfflfe dbi dwóch dowfolnycih sze¬ regów cyfr, orazi wreszcie wylacznikiem (d, dtJ który uruchomiany jesit dowolnie obranym klawiszem deski klawiszowej (T) i w ten sposób jest urzadzony, ze przy na¬ cisnieciu tego kJajwisza albo -dowolnie przerywa, albo przy nastepnym nacisnie¬ ciu innego klawisza deski klawiszowej za¬ myka lub dowolnie sprowadza niezalezny od mechanizmów stykowych ruch obu po- dohniybhJ do komutatora narzadów (C1% ej. 3. Przyklad wedlug zastrz, 2, zna« miemny przyrzadami istykowemi {S, klf k2J, które moga byc uiiudbomianie, kazkly jed¬ nym klawiszem deski .klawiszowej (T) iw ten sposób sa wykonane, ze przy (ma- dsnieciu tych klajwiszy zostaje uruchomio¬ ny odpowiedni narzad sporzadzajacej szy¬ fry maszyny, podczas gdy przy rfuchu wgó- re klawisza odbywaja sie ruchy rozmai¬ tych przestawianych -narzadów. Aktiebolaget Cryptograph. Zastepca: Dr. inz. M. Kryzan, rzecznik patentowy.Do opisu patentowego Nr 7329. Ark. i.*«54§tt*'' t)o opisu patentowego Nr 7329. Ark.

2. 62^ e9xx^3oe €afs $K *ia GokT e&cT GOa SOe 6Ja Ub ^•7 bruk L. Boguslawskiego, Warszawa. PL PL