Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 23.12.1974 73264 KI. 59a,19 MKP F04b 13/00 Twórcywynalazku: Konrad Jamrozy, Pawel Kroczek, Józef Glonek r Uprawniony z patentu tymczasowego: Biuro Projektów Przemyslu Metali Niezelaznych „Bipromet", Katowice (Polska) Pompa tlokowa z bezstopniowa regulaga wydajnosci Przedmiotem wynalazku jest pompa tlokowa z bezstopniowa regulacja wydajnosci stosowana do dozowa¬ nia cieczy.Znane sa pompy tlokowe z regulacja wydajnosci od zera do maksimum, w których zmiana skoku tloka regulowana jest zmiana mimosrodowosci napedu korbowego pompy. Z innych rozwiazan znane sa pompy o zmienna czestotliwosci skoku, napedzane silnikiem z regulowana iloscia obrotów najednostke czasu.Wada powyzszych pomp jest martwa przestrzen wzrastajaca proporcjonalnie do malejacego skoku tloka, duza ilosc elementów ruchomych ograniczajacych zakres jej stosowania, oraz mala dokladnosc dozowania cie¬ czy.Celem wynalazku jest opracowanie pompy tlokowej z bezstopniowa zmiana wydajnosci. Cel ten osiagnieto w ten sposób, ze w cylindrze umieszczony jest tlok z otworem przez który przeprowadzone jest tloczysko z osadzonym na jego koncu perforowanym krazkiem o srednicy mniejszej od wewnetrznej srednicy cylindra, oraz roboczy tlok niepolaczony mechanicznie z tloczyskiem.Zaleta urzadzenia wedlug wynalazkujest mozliwosc regulowania wydajnosci pompy w czasie jej pracy przy zachowaniu minimalnej niezmiennej przestrzeni szkodliwej, przy czym rozwiazanie konstrukcyjne tloków pozwa¬ la na amortyzacje uderzen wystepujacych przy zmianie kierunku posuwu tloczyska.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladowym wykonaniu na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia przekrój podluzny pompy, fig. 2 i 3 -krancowe polozenie tloków przy maksymalnej wydajnosci pompy, a fig. 4 i 5-przy wydajnosci minimalnej.W cylindrze 1 umieszczony jest tlok 2 z wydrazonym w srodku otworem, przez który przeprowadzone jest tloczysko 3 z osadzonym na jego koncu perforowanym krazkiem 4, którego srednica jest nieco mniejsza od wewnetrznej srednicy cylindra 1. Roboczy tlok 5 niepolaczony mechanicznie z tloczyskiem 3 stanowi prze¬ grode dla cieczy doprowadzanej króccem 6 do przestrzeni pomiedzy tlokami 2 i 5. Na koncu cylindra umiesz¬ czony jest ssawny króciec 7 oraz tloczny króciec 8. Dzialanie pompy jest nastepujace: Wydajnosc pompy regulowana jest iloscia oleju wtlaczanego wlotowym króccem 6 do cylindra 1 pomiedzy tloki 2 i 5. Jego ilosc moze byc minimalna zgodnie z sytuacja przedstawiona w fig. 2 i 3, przy której praca2 73264 pompy nastawiona jest na maksymalna wydajnosc, przy czym tloki 2 i 5 dolegaja bezposrednio z obu stron do krazka 4. Przy napelnieniu olejem przestrzeni miedzy tlokami 2 i 5 wedlug sytuacji przedstawionej w fig-4, ruchy tloczyska 3 sa amortyzowane olejem przetlaczanym przez otwory wydrazone w krazku 4 a krancowe polozenie tloków 2 i 5 oraz krazka 4 przy minimalnej wydajnosci pokazuja fig. 4 i 5. W kazdej sytuacji skok tloczyska jest jednakowy, co pozwala na zachowanie niezmiennej, minimalnej przestrzeni szkodliwej, natomiast wycieciami 9 doprowadzany wzglednie odprowadzanyjest olej przy krancowych polozeniach tloków 2 i 5. PL PL