Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 30.04.1975 73151 KI. 42d,3/05 MKP GOld 9/02 CZYTELNIA Urzedu Potontoo NUilij Izieqp«fi1lit| Twcrcy wynalazku: Stanislaw Ciesielski, Stanislaw Polanowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Wyzsza Szkola Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte, Gdy¬ nia (Polska) Rejestrator ponadgranicznych stanów parametrów pracy urzadzen energetycznych Przedmiotem wynalazku jest rejestrator ponad¬ granicznych stanów parametrów pracy urzadzen energetycznych.Obecnie w obiektach calkowicie zautomatyzowa¬ nych, tam gdzie do sterowania i regulacji wprowa¬ dzono technike cyfrowa stosuje sie tak zwane cen¬ tralne systemy rejestracji i przetwarzania danych.Systemy takie skladaja sie z sieci czujników pomia¬ rowych mierzacych w sposób ciagly wartosci kon¬ trolowanych parametrów, przetworników przetwa¬ rzajacych te wartosci na proporcjonalne znormali¬ zowane sygnaly elektryczne, przetworników analo- gowo-cyfrowych, ukladu wybiorczego punktów po¬ miarowych, pamieci, dokladnych zegarów elektro¬ nowych i drukarek do okresowego zapisu chwilo¬ wych wartosci parametrów pracy urzadzen. War¬ tosci parametrów zapisywane sa wedlug ustalonego programu przy czym wartosci ponadgraniczne w pierwszej kolejnosci, wzglednie przy pomocy barw¬ nego druku.Urzadzenia te oparte sa na technice pólprzewod¬ nikowej.Firmy produkujace te uklady prowadza inten¬ sywne badania nad stosowaniem techniki obwodów scalonych tam gdzie do sterowania obiektem nie uzywa sie maszyn cyfrowych. W przypadkach tych do rejestracji parametrów uzywa sie rejestratorów analogowych rejestrujacych w sposób ciagly biezace wartosci wielkosci mierzonych. Rejestracje ogra¬ nicza sie wtedy do kilku parametrów.Systemy centralnej rejestracji i przetwarzania da¬ nych charakteryzuja sie skomplikowana budowa, wysokimi kosztami wykonania i eksploatacji. Duze sa równiez rozmiary i ciezar aparatury nawet w przypadku stosowania techniki pólprzewodnikowej.Celowosc stosowania przetworników analogowo-cyf- rowych, ukladów wybiorczych, zegarów elektrono¬ wych, pamieci i szybkich drukarek istnieje tylko w przypadku stosowania maszyn cyfrowych do stero¬ wania i regulacji obiektu. Stosowane tutaj klasycz¬ ne metody zapisu w postaci dzienników pracy urza¬ dzen sa malo czytelne i najczesciej analiza ich ogra¬ nicza sie do wykorzystania zapisów ponadgranicz¬ nych wartosci parametrów. Ustalony obecnie prawny obowiazek okresowej rejestracji parame¬ trów pracy urzadzen energetycznych ma na celu wylacznie wymuszanie okresowej kontroli przyrza¬ dów kontrolno-pomiarowych przez obsluge.W urzadzeniach calkowicie lub w duzym stopniu zautomatyzowanych nie istnieje celowosc rejestro¬ wania chwilowych wartosci parametrów w calym przedziale ich zmiennosci. Jezeli kontrolowane para¬ metry zmieniaja sie w dopuszczalnych zakresach, zautomatyzowane urzadzenie pracuje w warunkach znamionowych, w których wystapienie uszkodzenia jest malo prawdopodobne. Zachodzi natomiast ko¬ niecznosc rejestrowania ponadgranicznych stanów parametrów w celu ustalenia przebiegu i przyczyn powstalych niesprawnosci. Brak jest odpowiednich urzadzen do rejestracji tylko stanów ponadgranicz- 7315173151 3 nych parametrów z mozliwoscia wprowadzenia kil¬ kudziesieciu kanalów zapisu. Stosowanie drukarek pociaga za soba koniecznosc zainstalowania calego zespolu drogich i skomplikowanych urzadzen. Sto¬ sowanie, zapisu analogowego ogranicza rejestracje do co najwyzej kilkunastu parametrów. Rejestratory analogowe wymagaja przy tym najczesciej ciaglego nadzoru.Celem wynalazku jest rejestrator, ponadgranicz- nych stanów parametrów pracy urzadzen energe¬ tycznych, posiadajacy sygnalizatory stanów ponad- granicznych parametrów, przekazniki i urzadzenia zapisujace w postaci zespolu pisaków, plyty reje¬ stracyjnej, tasmy rejestracyjnej oraz plyty prowa¬ dzacej pisaki i plyty odczytowej.Zadanie techniczne polega na zbudowaniu reje¬ stratora, który zapewnia równoczesna rejestracje duzej liczby ponadgranicznych stanów parametrów pracy urzadzen energetycznych. Postac zapisu jest czytelna i umozliwia jednoznaczne umiejscowienie go w czasie. Konstrukcja rejestratora jest stosun¬ kowo prosta, niezawodna i mogaca znalezc zasto¬ sowanie w wiekszosci urzadzen energetycznych.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat polaczen elektrycznych reje¬ stratora, fig. 2 elementy zespolu zapisujacego i fig. 3 przyklad postaci zapisu na tasmie rejestracyjnej.W sklad rejestratora wchodza przekazniki elek¬ tromechaniczne (fig. 1), których cewki 2 wlaczone sa w obwód odpowiednich sygnalizatorów 1 stanów ponadgranicznych rejestrowanych parametrów i po¬ siadaja wspólne zasilanie 8 energia elektryczna.Styki 3 przekazników wlaczone sa w obwód z opor¬ nikami przeciwzwarciowymi 4 i pisakami 5 oraz po¬ siadaja wspólne zasilanie 9 energia elektryczna.Pisaki 5 slizgaja sie po powierzchni tasmy rejestra¬ cyjnej, przesuwajacej sie po plycie rejestracyjnej 6.Tasma napedzana jest silnikiem 7 z regulowana predkoscia obrotowa.Przekroczenie granicznego stanu jakiegokolwiek parametru powoduje zwarcie styków roboczych od¬ powiedniego sygnalizatora 1 i wlaczenie napiecia w obwód zasilania cewki 2 odpowiedniego przekaz¬ nika. Styki 3 nalezace do tego przekaznika zwieraja sie, zamykajac obwód skladajacy sie z opornika przeciwzwarciówego 4, pisaka 5 oraz tasmy i plyty rejestracyjnej 6. Plynacy w tym obwodzie prad po¬ zostawia slad na tasmie rejestracyjnej. Oporniki przeciwzwarciowe 4 zabezpieczaja obwód przed po¬ wstaniem duzego pradu zwarcia w przypadku prze¬ palenia przez pisak 5 tasmy rejestracyjnej i bezpo¬ sredniego kontaktu pisaka z metalowa plyta reje¬ stracyjna 6.Tasma rejestracyjna 15 przesuwa sie pomiedzy 5 dwoma bebnami 12 i 13 (fig. 2). Beben 13 otrzymuje naped od silnika 7. Do plyty rejestracyjnej 6 przy¬ laczono jeden biegun 9 zródla zasilania. Poszczegól¬ ne pisaki 5 zamocowane sa w glowicy 14, wykona¬ nej z materialu izolacyjnego. Plyta prowadzaca 10 10 wykonana z materialu izolacyjnego zapewnia utrzy¬ manie wlasciwych odstepów miedzy pisakami 5. Na plycie odczytowej 11 wykonanej z przezroczystego tworzywa naniesiony jest zespól symboli i opisów rejestrowanych parametrów. Plyta 11 sluzy do 15 szybkiego ustalania, którego z parametrów dotyczy zapis na tasmie rejestracyjnej.Na tasmie rejestracyjnej 15 (fig. 3) zapis dokony¬ wany jest w postaci odcinków linii prostej 16, któ¬ rych dlugosc jest proporcjonalna do czasu dzialania 20 sygnalizatorów ponadgranicznych stanów kontrolo¬ wanych parametrów. W przypadku, gdy rejestrator sluzy wylacznie do zapisu stanów ponadgranicznych parametrów, silnik 7 (fig. 1) uruchomiony zostaje z chwila zadzialania co najmniej jednego z sygna- 25 lizatorów 1 i pracuje do czasu, gdy wszystkie syg¬ nalizatory wylacza sie. W przypadku, gdy rejestra¬ tor przeznaczony jest do zapisu w postaci dyskret¬ nej normalnych parametrów eksploatacyjnych urza¬ dzenia energetycznego, to silnik 7 uruchomiony zo- 30 staje w chwili rozruchu tego urzadzenia i przestaje pracowac z chwila jego zatrzymania. Rejestrator moze byc zastosowany równiez do zapisu przedzia¬ lowych wartosci normalnych parametrów pracy urzadzen energetycznych. 35 PL PL