Opis wzoru Przedmiotem wzoru uzytkowego jest podpora reakcyjna segmentów systemu czyszczacego ta- smy przenosnika tasmowego, zwlaszcza w górnictwie wegla kamiennego i brunatnego, koksownictwie, hutach stali i miedzi, cementowniach, energetyce. Znana jest z PL 174453 listwa zgarniajaca z listwa wsporcza utworzona jako profil zamkniety i z umieszczonymi na niej elementami zuzywalnymi, przylegajacymi w polozeniu czyszczenia do prze- mieszczajacej sie tasmy przenosnika. W tym rozwiazaniu listwy zgarniajace mozna szybko wymieniac bez duzych nakladów na montaz, przy czym takie listwy zgarniajace mozna w szczególny sposób do- bierac do aktualnych warunków pracy. Listwa wsporcza jest wyposazona w kieszenie wsadowe dla ustalenia stopek wtykanych, przewidzianych na listwach zuzywalnych. Charakterystycznym dla tego rozwiazania jest fakt, ze plaszczyzny: pionowa przechodzaca przez os wzdluzna stopy segmentowej, pionowa przechodzaca przez os wzdluzna kieszeni stopy segmentowej podpory reakcyjnej oraz pio- nowa przechodzaca przez os wzdluzna profilu nosnego wzmocnienia belki nosnej podpory reakcyjnej, poprowadzone pod katem prostym do plaszczyzny poziomej sa do siebie równolegle. Bezposrednio po zamontowaniu systemu czyszczacego na przenosniku tasmowym nalezy usta- wic wlasciwa sile docisku segmentów czyszczacych do tasmy przenosnikowej. Regulacja sily docisku segmentów czyszczacych do tasmy przenosnikowej nastepuje poprzez obrót podpory reakcyjnej wokól jej osi wzdluznej. Wówczas profil konstrukcyjny, laczacy profil nosny z belka nosna odchodzi od plasz- czyzny pionowej, tworzac z plaszczyzna pozioma kat - o wartosci mniejszej niz 90°. W trakcie eksplo- atacji przenosnika tasmowego nastepuje zuzycie segmentów czyszczacych (starcie ostrza segmentu czyszczacego – zmniejszenie jego dlugosci). W wyniku zuzywania segmentów czyszczacych nastepuje automatyczny, dalszy obrót podpory reakcyjnej wokól jej osi wzdluznej, a wartosc kata - pomiedzy profilem konstrukcyjnym podpory reakcyjnej, a plaszczyzna pozioma ulega dalszemu zmniejszeniu. Istnieje minimalna, graniczna wartosc kata -, po przekroczeniu której material usuniety z tasmy przenosnikowej przestaje samoczynnie zsuwac sie z profilu konstrukcyjnego podpory reakcyjnej sys- temu czyszczacego. Wówczas material usuwany nadbudowuje sie zalegajac na powierzchni systemu czyszczacego i niezbedna staje sie interwencja osób obslugi serwisowej przenosników tasmowych ce- lem usuniecia zalegajacego materialu. Wszelkie prace, w ramach obslugi serwisowej systemów czysz- czacych, musza byc prowadzone tylko i wylacznie po wylaczeniu i wlasciwym zabezpieczeniu przed przypadkowym zalaczeniem przenosnika tasmowego. Niedogodnosc w postaci powstania tego zjawiska wystepuje w przywolanym rozwiazaniu juz od samego poczatku eksploatacji systemu czysz- czacego i narasta wraz z zuzyciem segmentów czyszczacych. Znany jest z PL233859 segment czyszczacy zespolu czyszczacego tasmy przenosnika tasmowego stanowiacy odlew, korzystnie z poliuretanu, zawierajacy ramie zewnetrzne oraz ramie wewnetrzne tworzace po polaczeniu zakrzywiona pletwe robocza, przy czym w wybraniu miedzy ramionami, po wewnetrznej stronie ramienia wewnetrznego wykonany jest co najmniej jeden, korzystnie dwa lub trzy wypusty tech- nologiczne stanowiace stopy montazowe segmentu czyszczacego, korzystnie wyposazone na wolnym koncu w zeby blokujace, charakteryzujacy sie tym, ze w ramieniu zewnetrznym segmentu czyszczacego wykonany jest co najmniej jeden przelotowy lub nieprzelotowy otwór serwisowy, przy czym kazdy otwór serwisowy wykonany jest na wysokosci umozliwiajacej wprowadzenie przez ten otwór klina wybijaja- cego pomiedzy wewnetrzna powierzchnie stopy segmentu czyszczacego i zewnetrzna powierzchnie belki wsporczej, oraz na szerokosci umozliwiajacej wprowadzenie przez ten otwór klina wybijajacego w szczeline pomiedzy dwoma sasiednimi stopami segmentu czyszczacego lub w wariancie z pojedyn- cza stopa segmentu czyszczacego – na szerokosci umozliwiajacej wprowadzenie przez ten otwór klina wybijajacego w otwór wykonany przy powierzchni wewnetrznej w stopie segmentu czyszczacego. W rozwiazaniu tym plaszczyzna P1 przechodzaca przez os symetrii wzdluznej O1 belki nosnej 12 oraz przez os symetrii wzdluznej O2 górnego otworu 15 kieszeni 11 stopy segmentowej 18 i przez os symetrii wzdluznej O3 dolnego otworu 16 kieszeni 11 stopy segmentowej 18, oraz plaszczyzna P2 prze- chodzaca przez os symetrii wzdluznej O1 belki nosnej 12 oraz os symetrii wzdluznej O4 profilu no- snego 13 pokrywaja sie. Tu równiez pojawia sie negatywne zjawisko zalegania, usunietego z tasmy przenosnikowej, materialu na profilu konstrukcyjnym podpory reakcyjnej segmentów systemu czyszczacego. Znane dotychczas rozwiazania realizowaly wprawdzie – lepiej lub gorzej – zamierzony cel oczyszczania tasmy przenosnikowej, jednak ich slaba strona jest koniecznosc wielokrotnej interwencji osób obslugi serwisowej przenosników tasmowych w celu usuniecia zalegajacego na profilu konstrukcyjnym podpory reakcyjnej materialu usunietego z tasmy przenosnikowej w trakcie calego okresu eksploatacji3 segmentów systemu czyszczacego. Jesli, we wlasciwym momencie, pracownik obslugi nie usunie za- legajacego, na podporze reakcyjnej, materialu, to dojdzie do zapchania, zaklejenia systemu czyszcza- cego usuwanym, z tasmy przenosnikowej, materialem w wyniku czego system przestanie dzialac, co moze doprowadzic do uszkodzenia samego systemu czyszczacego jak równiez poszczególnych podzespo- lów przenosnika tasmowego, wymuszajac tym samym awaryjne zatrzymanie przenosnika, a czesto do wstrzymania produkcji w calym zakladzie. Na przenosnikach tasmowych transportuje sie róznego rodzaju materialy, w szczególnosci kruszywa o róznej granulacji i stopniu zawilgocenia, które zazwyczaj przywieraja do tasm przenosnikowych. Celem zabezpieczenia podzespolów przenosników tasmowych przed zanieczyszczaniem pochodzacym od materialu przywartego do tasmy, stosuje sie specjalistyczne systemy do ich czyszczenia. Oczyszczanie tasm przenosników tasmowych z przywierajacych resztek transportowanego na tasmie materialu jest bardzo istotnym etapem w procesie transportu przeno- snikowego. Dobrze oczyszczona tasma jest jednym z czynników gwarantujacych pewnosc ruchowa przenosnika tasmowego, a co za tym idzie wydluza rzeczywisty czas pracy w ciagu doby, zwiekszajac jednoczesnie trwalosc tasmy. Nalezyta dbalosc o czystosc tasmy przenosnikowej jest zatem jednym z najwazniejszych czynników wplywajacych na efektywnosc eksploatacyjna oraz ekonomiczna w pro- cesie transportu przenosnikiem tasmowym. Czyszczenie tasm przenosnikowych przeprowadza sie za pomoca systemów czyszczacych, które powinny zapewnic nalezyty stopien oczyszczania tasmy przenosnikowej. Efektywne systemy czyszczace powinna cechowac: skutecznosc, niezawodnosc, podwyz- szona trwalosc w stosunku do rozwiazan standardowych, brak koniecznosci ingerencji personelu obslugi serwisowej w trakcie eksploatacji, pomiedzy kolejnymi wymianami elementów szybkozuzywajacych sie. Glównym zadaniem systemów czyszczacych jest usuniecie mozliwie jak najwiekszej ilosci mate- rialu przywierajacego do tasmy przenosnikowej przy jednoczesnym odprowadzeniu go z powierzchni systemu czyszczacego poza obszar czyszczenia. Zatem systemy czyszczace powinny byc wolne od usuwanego materialu, tzn. material usuwany nie powinien odkladac sie na powierzchni systemów czyszczacych. W przeciwnym wypadku dochodzi do zapchania, zaklejenia systemu czyszczacego usu- wanym materialem w wyniku czego system przestaje dzialac. W znanych obecnie rozwiazaniach odprowadzenie materialu poza obszar czyszczenia jest utrud- nione ze wzgledu na niekorzystna geometrie ksztaltu podpory reakcyjnej segmentów systemu czysz- czacego. Juz po samej zabudowie systemu czyszczacego na konstrukcji przenosnika tasmowego plaszczyzna wyznaczona przez profil konstrukcyjny tworzy z plaszczyzna pozioma kat - o wartosci mniejszej niz 90°. Taka, niekorzystna, konfiguracja powoduje, ze w trakcie pracy przenosnika tasmo- wego material zdjety z tasmy przenosnikowej zaczyna odkladac sie, zalegac na profilu konstrukcyjnym i przestaje byc odprowadzany dalej, poza obszar czyszczenia. W trakcie dalszej eksploatacji przeno- snika tasmowego z systemem czyszczacym zjawisko narasta prowadzac do zapchania, zaklejenia sys- temu czyszczacego, a funkcja oczyszczania tasmy przenosnikowej przestaje byc realizowana. Rozwiazanie wedlug wzoru uzytkowego eliminuje powyzsze niedogodnosci. Celem wzoru uzytkowego jest opracowanie takiej podpory reakcyjnej o ksztalcie, który pozwoli na eliminacje zjawiska odkladania sie materialu usuwanego z tasmy przenosnikowej. Podpora reak- cyjna, wedlug wynalazku, pozwala takze na wyeliminowanie okresowej ingerencji personelu obslugi serwisowej w zwiazku z koniecznoscia usuwania nagromadzonego materialu na podporze reakcyjnej. Rozwiazanie wedlug wzoru uzytkowego ma za zadanie, dzieki zastosowaniu w systemie czysz- czacym podpory reakcyjnej o optymalnym ksztalcie, ze wzgledu na eliminacje zjawiska odkladania sie, na profilu konstrukcyjnym, materialu usuwanego z tasmy przenosnikowej, wyeliminowac potrzebe okre- sowej ingerencji personelu obslugi serwisowej w zwiazku z koniecznoscia usuwania nagromadzonego materialu na profilu konstrukcyjnym podpory reakcyjnej segmentów systemu czyszczacego tasmy prze- nosnika tasmowego. Wprowadzenie rozwiazania wedlug wzoru uzytkowego jest jednym z koniecznych kroków, jakie nalezy podjac w celu ograniczenia czynnosci, wykonanie których wymaga czestej ingerencji personelu obslugi serwisowej przenosników tasmowych i zatrzymania produkcji w zakladzie. Rozwiazanie wedlug wzoru uzytkowego ma zastosowanie do oczyszczania tasm przenosników tasmowych, we wszystkich galeziach przemyslu, w których transport realizowany jest za pomoca prze- nosników tasmowych, zwlaszcza w górnictwie wegla kamiennego i brunatnego, koksownictwie, hutach stali i miedzi, cementowniach, energetyce, przemysle spozywczym, itp. Rozwiazanie wedlug znanego stanu techniki przedstawiono na rysunku dotyczacym stanu tech- niki, na którym fig. A przedstawia fragment konstrukcji przenosnika tasmowego wraz z zabudowanym systemem czyszczacym tasme przenosnika tasmowego w widoku od strony jednego z mechanizmów napinajacych, fig. B przedstawia fragment konstrukcji przenosnika tasmowego wraz z zabudowanym, pracujacym (usuwajacym z tasmy przenosnikowej zalegajacy material) systemem czyszczacym w prze- kroju poprzecznym do osi bebna przenosnika tasmowego, fig. C – fragment konstrukcji przenosnika tasmowego wraz z zabudowanym, pracujacym (usuwajacym z tasmy przenosnikowej zalegajacy mate- rial) systemem czyszczacym z czesciowo zuzytym segmentem czyszczacym w przekroju poprzecznym do osi bebna przenosnika tasmowego, fig. D – podpore reakcyjna systemu czyszczacego w widoku prostopadlym do plaszczyzny wyznaczonej przez osie symetrii pionowej kieszeni stopy segmentowej (górnego i dolnego otworu) i belki nosnej, fig E – podpore reakcyjna systemu czyszczacego w przekroju poprzecznym A-A, fig. F – podpore reakcyjna wraz z osadzonym w niej segmentem czyszczacym w przekroju poprzecznym do osi wzdluznej podpory reakcyjnej. Istota wzoru uzytkowego jest podpora reakcyjna systemu czyszczacego tasmy przenosnika ta- smowego posiadajaca polaczone ze soba belke nosna z co najmniej jedna kieszenia z górnym otworem i dolnym, profile konstrukcyjne prawy i lewy, profil nosny, zakonczenie prawe i lewe charakteryzujaca sie tym, ze plaszczyzna P1 przechodzaca przez os symetrii wzdluznej O1 belki nosnej oraz przez os symetrii wzdluznej O2 górnego otworu kieszeni stopy segmentowej oraz plaszczyzna P2 przechodzaca przez os symetrii wzdluznej O1 belki nosnej oraz os symetrii wzdluznej O4 profilu nosnego przecinaja sie wzdluz os symetrii wzdluznej O1 belki nosnej pod katem kat - - 0. Korzystnie plaszczyzna P1 przecho- dzi przez os symetrii wzdluznej O3 dolnego otworu kieszeni stopy segmentowej. Korzystnie kat zawiera sie w przedziale -75°< - <+75°. Korzystnie belke nosna stanowi profil zamkniety korzystnie o okraglym przekroju poprzecznym. Korzystnie w belce nosnej jest co najmniej jedna kieszen stopy segmentowej wykonana jako otwór korzystnie przelotowy w postaci górnego otworu kieszeni stopy segmentowej i dol- nego otworu kieszeni stopy segmentowej. Wymiary kieszeni stopy segmentowej belki nosnej sa równe co najmniej wymiarom stopy seg- mentowej segmentu czyszczacego umieszczonej w tym otworze. Belka nosna wzmocniona jest co naj- mniej jednym dodatkowym profilem nosnym, korzystnie o przekroju zblizonym do litery C lub litery U. Dodatkowy profil nosny jest polaczony, korzystnie za pomoca spawania, z belka nosna bezposrednio lub posrednio za pomoca co najmniej jednego profilu konstrukcyjnego, korzystnie o przekroju plasko- wnika. Dodatkowy profil nosny oraz profil konstrukcyjny rozciagaja sie wzdluz osi wzdluznej belki nosnej na dlugosci równej co najmniej dlugosci jednej kieszeni stopy segmentowej belki nosnej systemu czysz- czacego. Belka nosna posiada co najmniej z jednej strony zakonczenie, korzystnie o przekroju wielo- kata, umozliwiajace osadzenia jej w mechanizmie napinajacym systemu czyszczacego. Belka nosna podpory reakcyjnej jest polaczona w taki sposób z profilem nosnym, i profilem konstrukcyjnym, aby ksztalt podpory reakcyjnej byl optymalny ze wzgledu na samoczynne zeslizgiwanie sie materialu z powierzchni profilu konstrukcyjnego podpory reakcyjnej w trakcie realizacji procesu oczyszczania ta- smy przenosnikowej. Przyklad I. Segment czyszczacy 2 systemu czyszczacego tasmy 6 przenosnika tasmowego 4, stanowi odlew z poliuretanu. Segment czyszczacy 2 wyposazony jest w stope segmentowa 18, która przechodzac przez górny otwór kieszeni stopy segmentowej 15 i dolny otwór kieszeni stopy segmento- wej 16 jest osadzona w kieszeni stopy segmentowej 11 i zabezpieczona krawedzia wypukla przed nie- kontrolowanym wysunieciem w trakcie pracy. Kieszenie stopy segmentowej 11 wykonane sa w belce nosnej 12, wykonanej jako profil zamkniety, o okraglym przekroju poprzecznym. Belka nosna 12 jest wzmocniona profilem nosnym 13, o przekroju ceownikowym. Profil nosny 13 jest polaczony, trwale za pomoca spawania, z belka nosna 12 bezposrednio lub posrednio poprzez profil konstrukcyjny prawy 10 i profil konstrukcyjny lewy 14. Beka nosna 12, na koncach, posiada zakonczenie prawe 9 i zakonczenie lewe 17 korzystnie jako pret, o przekroju szesciokata. Podpora reakcyjna 1, stanowi element systemu czyszczacego i jest osadzona, poprzez zakonczenia 9 i 17 belki nosnej 12 w mechanizmach napinajacych 3. Mechanizmy napinajace 3 przymocowane sa do konstrukcji przenosnika tasmowego 4. Po napieciu (obrocie podpory reakcyjnej 1, wraz z zamontowanymi w niej segmentami czyszczacymi 2, wokól osi symetrii wzdluznej O1 belki nosnej 12) mechanizmu napinajacego 3 segment czyszczacy 2 dociska do powierzchni tasmy przenosnikowej 6. Po uruchomieniu przenosnika tasmowego 4 beben przenosnikowy 5 obraca sie wokól wlasnej osi i przesuwa tasme przenosnikowa 6. Wówczas segment czyszczacy 2 usuwa z tasmy przenosnikowej 6 material przywierajacy 8. Przyklad II. Podpore reakcyjna 1 systemu czyszczacego tasmy 6 przenosnika tasmowego 4 stanowi konstrukcja polaczonych ze soba elementów, spawanych elementów stalowych, z których pod- stawowym jest belka nosna 12, wykonana jako profil zamkniety, o okraglym przekroju poprzecznym z kieszeniami stopy segmentowej 11 wykonanej w belce nosnej 12 w formie otworu, przelotowego5 w postaci górnego otworu 15 kieszeni stopy segmentowej 11 i dolnego otworu 16 kieszeni stopy seg- mentowej 11. Wymiary kieszeni stopy segmentowej 11 belki nosnej 12 sa równe wymiarom stopy seg- mentowej 18 segmentu czyszczacego 2 umieszczonej w tej kieszeni. Belka nosna 12 wzmocniona jest profilem nosnym 13, o przekroju zblizonym do litery U. Dodatkowy profil nosny 13 jest polaczony, za po- moca spawania, z belka nosna 12 posrednio za pomoca profilu konstrukcyjnego lewego 14 i profilu konstrukcyjnego prawego 10, o przekroju plaskownika. Dodatkowy profil nosny 13 oraz profil konstruk- cyjny prawy 10 i lewy 14 rozciagaja sie wzdluz osi wzdluznej O1 belki nosnej 12 na dlugosci równej dlugosci kieszeni stóp segmentowych systemu czyszczacego belki nosnej 12. Belka nosna 12 podpory reakcyjnej 1 jest polaczona w taki sposób z profilem nosnym 13, i profilem konstrukcyjnym prawym 10 i lewym 14, ze plaszczyzna P1 przechodzaca przez os symetrii wzdluznej O1 belki nosnej 12 oraz przez os symetrii wzdluznej O2 górnego otworu 15 kieszeni stopy segmentowej 11 oraz równiez przez os symetrii wzdluznej O3 dolnego otworu 16 kieszeni stopy segmentowej 11 oraz plaszczyzna P2 przecho- dzaca przez os symetrii wzdluznej O1 belki nosnej 12 oraz os symetrii wzdluznej O4 profilu nosnego 13 nie pokrywaja sie, tworzac pomiedzy soba kat - = 31°. Belka nosna 12 posiada zakonczenie prawe 9 belki nosnej 12 i zakonczenie lewe 17 belki nosnej 12, o przekroju szesciokata umozliwiajace osadzenia jej w mechanizmie napinajacym 3 systemu czyszczacego. Przyklad III. Podpora reakcyjna systemu czyszczacego tasmy przenosnika tasmowego posiada polaczone ze soba belke nosna 12 z jedna kieszenia z górnym otworem 15 i dolnym 16, profile kon- strukcyjne lewy 14 i prawy 10, profil nosny 13, zakonczenie prawe 9 i lewe 17. W podporze reakcyjnej plaszczyzna P1 przechodzac przez os symetrii wzdluznej O1 belki nosnej 12 oraz przez os symetrii wzdluznej O2 górnego otworu 15 kieszeni 11 stopy segmentowej 18 oraz plaszczyzna P2 przechodzac przez os symetrii wzdluznej O1 belki nosnej 12 i os symetrii wzdluznej O4 profilu nosnego 13 przecinaja sie wzdluz osi symetrii wzdluznej O1 belki nosnej 12 pod katem kat - = 40°. Belke nosna 12 stanowi profil zamkniety o okraglym przekroju poprzecznym. Przyklad IV. Przyklad IV rózni sie od przykladu III tym, ze plaszczyzna P1 przechodzi takze przez os symetrii wzdluznej O3 dolnego otworu 16 kieszeni 11 stopy segmentowej 18, a kat - = -45°. Przyklad V. Przyklad V rózni sie od przykladu III tym, ze w belce nosnej 12 jest jedna kieszen 11 stopy segmentowej 18 wykonana jako otwór przelotowy w postaci górnego otworu 15 kieszeni 11 stopy segmentowej 18 i dolnego otworu 16 kieszeni 11 stopy segmentowej 18, a kat - = 30°. Oznaczenia 1. Podpora reakcyjna, 2. Segment czyszczacy, 3. Mechanizm napinajacy, 4. Konstrukcja przenosnika tasmowego, . Beben przenosnikowy, 6. Tasma przenosnikowa, 7. Transportowany material, 8. Material przywierajacy do tasmy przenosnikowej, 9. Zakonczenie prawe belki nosnej, . Profil konstrukcyjny prawy, 11. Kieszen stopy segmentowej, 12. Belka nosna, 13. Profil nosny, 14. Profil konstrukcyjny lewy, . Górny otwór kieszeni stopy segmentowej, 16. Dolny otwór kieszeni stopy segmentowej, 17. Zakonczenie lewe belki nosnej, 18. Stopa segmentowa, O1. Os symetrii wzdluznej belki nosnej, O2. Os symetrii wzdluznej górnego otworu kieszeni stopy segmentowej, O3. Os symetrii wzdluznej dolnego otworu kieszeni stopy segmentowej, O4. Os symetrii wzdluznej profilu nosnego, P1. Plaszczyzna przechodzaca przez os symetrii wzdluznej O1 belki nosnej oraz Os symetrii wzdluznej O2 górnego otworu kieszeni stopy segmentowej, P2. Plaszczyzna przechodzaca przez os symetrii wzdluznej O1 belki nosnej oraz Os symetrii wzdluznej O4 profilu nosnego. PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL