Opis wzoru Przedmiotem wzoru uzytkowego jest jednostka napedowa pojazdu latajacego dostosowania w branzy lotniczej na przyklad w produkcji taksówek latajacych, branzy modelarskiej oraz w branzy zabawkarskiej. Znane sa rozwiazania laczace powszechnie znane systemy napedu samolotów i helikopterów lub systemy, które do startu i ladowania pionowego uzywaja smigiel lub turbin dajacych ciag pionowy a nastepnie poprzez obrotowa zmiane polozenia zmieniaja kierunek ciagu na poziomy. Znane sa roz- wiazania samolotów pionowego startu, które w calosci zmieniaja polozenie z pionowego na poziomy. Znane jest rozwiazanie zespolu napedowego pojazdu powietrznego z publikacji zgloszenia mie- dzynarodowego WO2004002821, zawierajacego wentylator napedzany silnikiem elektrycznym umiesz- czony w rurowym kanale, wentylator zapewniajacy wysokocisnieniowy strumien powietrza w kanale, przy czym sasiadujace srodki rozprowadzajace powietrze sa rozmieszczone w celu rozdzielenia stru- mienia powietrza na dwa lub wieksza liczbe dodatkowych strumieni do dostarczania do odpowiednich dysz strumieniowych urzadzenia. Naped moze byc uzywany w pojezdzie, takim jak samolot, aby za- pewnic pionowa sile startowa i podnoszaca, a takze poziomowe zródlo lotu. Z publikacji amerykanskiego zgloszenia wynalazku US 2009001216A1 znana jest jednostka na- pedowa, która ma turbine z rozdzielaczem usytuowana w kanale powietrznym, wzdluznie z rynna wylo- towa silnika strumieniowego. Rozdzielacz równomiernie dzieli przeplyw spalin z silnika strumieniowego do dwóch par dysz wylotowych, których czesc wylotowa jest zagieta pod katem 120° od pionowej wzdluznej osi dyszy. Znany jest z polskiego opisu patentowego PL221132B1 naped pojazdu latajacego pionowego startu i ladowania, wyposazony w silnik elektryczny i przekladnie, znamienny tym, ze zawiera co naj- mniej cztery tuby, z których kazda para tub zlozona z tuby przedniej i tylnej znajduje sie na oddzielnych osiach usytuowanych symetrycznie po prawej i lewej stronie wzgledem osi pojazdu latajacego, przy czym w kazdej tubie umieszczona jest turbina i usytuowana pomiedzy wlotem powietrza do tuby a tur- bina przepustnica do regulacji sily ciagu wytwarzanej przez turbine i kazda tuba zawiera na wylocie tuby ruchoma dysze wylotowa. Znany jest z niemieckiego opisu wzoru uzytkowego DE29916203U1 naped pojazdu latajacego pionowego startu i ladowania z wirnikami umieszczonymi w piascie w plaszczyznie poziomej do gene- rowania sily nosnej w locie w zawisie i ukladem smigiel w plaszczyznie pionowej jako zródlem ciagu do lotu do przodu. Jednostka napedowa posiada co najmniej jeden kanal powietrzny w postaci rury zaopa- trzony w otwór wlotowy i otwór wylotowy o zarysach kolowych z zamocowanymi wewnatrz wentylato- rami napedzanymi silnikiem. Kanal powietrzny ma w scianie otwór wylotowo-wlotowy ciagu pionowego o zarysie prostokata, który usytuowany jest wzdluznie w jego czesci srodkowej, a wentylatory sa tak rozmieszczone w kanale powietrznym, ze wentylator przedni zamocowany jest w przedniej jego czesci. Dynamiczne elementy jednostki napedowej wspólpracuja ze soba w sterowaniu zawisem w taki sposób, ze za sterowanie za pomoca osi poprzecznej i pionowej odpowiada wylacznie ustawienie smi- gla w plaszczyznie pionowej, z przednia sruba o zmiennym skoku sterowanym wspólnie lopatami i tylna sruba o zmiennym skoku ze wspólnym sterowaniem lopatami we wspólnej obudowie sruby napedowej przez przeciwny nacisk. Wzmocniony potencjal cisnienia wychodzi przez kontrolowane otwory wylotowe jako uzyteczny wektor ciagu. Wirniki podnoszace umieszczone po lewej i prawej stronie sluza do stero- wania poprzez os wzdluzna, przy czym zbiorowa regulacja lopatek wyzwala moment pedu z jednej strony. Celem wzoru uzytkowego jest zaprojektowanie takiej konstrukcji napedu, która umozliwia budo- wanie pojazdów latajacych pionowego startu i ladowania bez wyposazania ich w dodatkowe, obrotowe elementy napedowe, lub bez wyposazania ich w dwa uklady napedowe osobno do lotu pionowego i osobno do lotu poziomego. Istota jednostki napedowej pojazdu latajacego wedlug wzoru uzytkowego, posiadajacej co naj- mniej jeden kanal powietrzny w postaci rury, który ma w scianie otwór wylotowo-wlotowy ciagu piono- wego o zarysie prostokata, usytuowany wzdluznie w jego czesci srodkowej z zamocowanymi wewnatrz wentylatorami napedzanymi silnikiem, przy czym wentylator przedni zamocowany jest w przedniej cze- sci kanalu powietrznego, polega na tym, ze wentylator tylny zamocowany jest przy koncu kanalu po- wietrznego, a otwór wylotowo-wlotowy ciagu pionowego ma zarys prostokata o zaokraglonych naro- zach, wydluzonego w kierunku osi podluznej kanalu powietrznego Rozwiazanie wedlug wzoru charakteryzuje sie prosta konstrukcja, gdzie poprzez zastosowanie w scianie kanalu powietrznego otworu wylotowo-wlotowego ciagu pionowego usytuowanego pomiedzy wentylatorem przednim, a wentylatorem tylnym pozwala na swobodne sterowanie pojazdem poprzez niezalezna regulacje natezenia i kierunku strumienia powietrza wytwarzanego poprzez poszczególne wentylatory. Pojazd moze sie wznosic, opadac, obracac, leciec do przodu i do tylu. Jednostka napedowa umozliwia zastosowanie w pojazdach latajacych w róznych jej kombina- cjach i ukladach. Przedmiot wzoru uzytkowego jest uwidoczniony na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia sche- matycznie jednostke napedowa pojazdu latajacego w przekroju wzdluznym z boku, fig. 2 – jednostke w przekroju wzdluznym z góry, fig. 3 przedstawia wypadkowa sile ciagu F jednostki napedowej, przy jednakowych silach ciagów F1, F2 wytwarzanych w jednym kierunku, fig. 4 – wypadkowa sile ciagu F' jednostki napedowej, przy róznicy sil ciagów F1, F2 wytwarzanych w jednym kierunku, fig. 5 – wypad- kowa sile ciagu F" jednostki napedowej, przy jednakowych silach ciagów F1, F2 wytwarzanych przeciw- nie do siebie, a fig. 6 przedstawia schematycznie przyklad pojazdu latajacego z jednostka napedowa wedlug wzoru uzytkowego. Jednostke napedowa pojazdu latajacego wedlug wzoru uzytkowego, przedstawiona na Fig. 1 i Fig. 2 tworzy kanal powietrzny 1 w postaci prostego odcinka rury o przekroju kolowym, który na obu koncach ma zamocowane wentylatory 2 i 2' z silnikami 3 i 3', gdzie wentylator przedni 2 zamoco- wany jest w przedniej jego czesci, zas wentylator tylny 2' zamocowany jest przy koncu kanalu powietrz- nego 1. Na obu koncach kanalu powietrznego 1 znajduja sie otwory ciagu poziomego 4, natomiast pomiedzy zamocowanymi wentylatorami 2 i 2' napedu umieszczony jest otwór wylotowo-wlotowy ciagu pionowego, usytuowany wzdluznie w scianie czesci srodkowej kanalu powietrznego. Na Fig. 6 przedstawiono pojazd latajacy z jednostka napedowa w ukladzie delta, gdzie wystepuja trzy oddzielne kanaly powietrzne z zamocowanymi na obu ich koncach napedami w postaci wentylatora z silnikiem. W zaleznosci od kierunków i sily ciagów generowanych przez wentylatory kanal powietrzny wy- posazony w trzy otwory generuje wypadkowy ciag w dowolnym kierunku. Dzieki czemu pojazd moze uzyskac stabilny kierunek lotu w dowolnym kierunku, to jest pionowy wznoszacy i opadajacy, poziomy do przodu i do tylu. Przy zastosowaniu kilku kanalów powietrznych mozliwe jest uzyskanie dodatkowego ruchu obrotowego calego pojazdu. PL