Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.09.1972 Opis patentowy opublikowano: 20.12.1974 72936 KI. 421,7/02 MKP GOln 11/02 CZYTELNIA Urzedu P lhlikii) lnemw.!'H l*""*'1 Twórcywynalazku: TadeuszSoltyk, Robert Rudowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Przemyslowy Instytut Automatyki i Pomiarów, Warszawa (Polska) Pneumatyczne urzadzenie do ciaglego pomiaru lepkosci cieczy Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do ciagle¬ go pomiaru lepkosci cieczy.Znane urzadzenia do ciaglego pomiaru lepkosci cieczy posiadaja element najczesciej w postaci tar¬ czy zanurzonej w przeplywajacej cieczy, osadzonej na dzwigni, która jest uszczelniona w rurociagu naj¬ czesciej przy pomocy sztywnej membrany.Tarcza pobudzona jest do drgan z czestotliwoscia bliska czestotliwosci rezonansu. Drgania te tlumione sa przez przeplywajaca ciecz, a miara jej lepkosci jest amplituda drgan mierzona przez uklady elek¬ troniczne.Wada tych urzadzen jest stosowanie ukladów elektronicznych zarówno do pobudzania drgan tar¬ czy, jak i do pomiaru amplitudy ich drgan, które to uklady nie sa odporne na dzialanie ciezkich warun¬ ków pracy takich jak zmienna temperatura, zasole¬ nie, wilgoc i wymagaja czestych zabiegów konserwa¬ cyjnych.Znane sa takze pneumatyczne urzadzenia do ciag¬ lych pomiarów lepkosci cieczy, w których zanurzo¬ na w przeplywajacej cieczy tarcza, osadzona na dzwigni uszczelnionej w rurociagu przy pomocy sztywnej membrany, na skutek oddzialywania na nia sil tarcia zaleznych od lepkosci przeplywajacej cieczy, powoduje obrót dzwigni wokól jej punktu zamocowania w sztywnej membranie i przysloniecie dyszy ukladu pneumatycznego. Wada tych urzadzen jest ich mala dokladnosc spowodowana oddzialywa¬ niem na tarcze nie tylko sil tarcia, lecz równiez od- 10 15 20 25 30 dzialywaniem dynamicznym strumienia przeplywa¬ jacej cieczy, oraz oporami sztywnej membrany uszczelniajacej.Równiez znane sa urzadzenia pneumatyczne, w których badana ciecz przeplywa w sposób ciagly przez kapilare w postaci spirali, wywolujac w niej moment skrecajacy zalezny od ilosci momentu pedu.Miara lepkosci cieczy jest zatem moment skrecajacy mierzony przez uklad pneumatyczny. Wada tych urzadzen jest bardzo mala sila pomiarowa, co wo¬ bec sztywnosci doprowadzen i mogacych sie nakla¬ dac drgan zewnetrznych moze uniemozliwic pomiar.Celem wynalazku jest wyeliminowanie tych wad i opracowanie pneumatycznego urzadzenia do ciag¬ lego pomiaru lepkosci cieczy.Cel ten osiagnieto dzieki temu, ze pneumatyczne urzadzenie do ciaglego pomiaru lepkosci cieczy ma¬ jace pneumatyczny uklad logiczny, sklada sie z cy¬ lindra umieszczonego w przewodzie, przez który przeplywa badana ciecz i umieszczonego w tym cy¬ lindrze tloka z wystepami, przesuwanego przez si¬ lowniki pneumatyczne, przy czym tlok jest wewnatrz wydrazony.Urzadzenie sklada sie z cylindra 1 umieszczonego w przewodzie 2, którym przeplywa badana ciecz i umieszczonego w tym cylindrze 1 tloka 3 wydrazo_ nego wewnatrz i posiadajacego wystepy 7, które slu¬ za do zapewnienia stalej szczeliny pomiedzy cylin¬ drem 1 i tlokiem 3. Tlok jest napedzany dwoma pneumatycznymi silownikami przeponowymi 4, 72 93672 936 które sa sterowane przez niepokazany na rysunku pneumatyczny uklad logiczny.Cylinder 1 posiada wykonany w sciance otwór 6 i umieszczony w drugiej sciance zawór zwrotny 5, które sluza do utrzymywania stalego przeplywu cie¬ czy badanej przez cylinder 1. Tlok napedzany na przemian przez silowniki pneumatyczne 4 zasilane ze znanego pneumatycznego ukladu logicznego, jest przesuwany z jednego skrajnego polozenia w dru¬ gie, a jego czas przesuwania jest proporcjonalny do lepkosci cieczy przeplywajacej przez przewód 2. Sy¬ gnal pneumatyczny dla pneumatycznego ukladu lo¬ gicznego wytwarza sie w skrajnych polozeniach tlo¬ ka 3, na skutek przyslaniania dysz pneumatycznego 10 ukladu logicznego przez przepony silowników pneu¬ matycznych 4. PL PL