PL72840B2 - - Google Patents

Description

Twardosc formy jest proporcjonalna do oporu, jaki przeciwstawia powierzchnia formy ostrzu naciskowemu (wywiera na ostrze naciskowe), przy czym ostrze to wciska sie w powierzchnie pod wplywem sily sprezyny.Przyrzady uzywane zwykle do tego celu sa, ogólnie biorac, wzorcowane na podzialce kolistej, z której mozna odczytac bezposrednio wartosc odcisku. Uzywane zwykle przyrzady sa budowane z zastosowaniem róznych skal twardosci i odpowiednio do tego geometryczna postac ostrza naciskowego i wartosc sily odpo¬ wiadajacej mierze jednostki odcisku bywaja rozmaite* Poniewaz twardosc formy okreslana jest przez wielkosc ubijania, a ta wywiera jednoczesnie decydujacy wplyw na wazniejsze wlasciwosci fizyczne formy odlewniczej. Okreslenie twardosci ma wielkie znaczenie dla takich parametrów jak wytrzymalosc, przepuszczalnosc gazu odksztalcenie, ognioodpornosc, konsystencja (gestosc) itd. Jedna próba twardosci formy, przeprowadzona za pomoca wlasciwie wywzorcowanego przyrzadu, moze doprowadzic do daleko posunietego zmniejszenia braków przy odlewaniu, gdy podczas wytwarzania bedzie sie unikalo form o nieodpowiedniej twardosci.Dokladnosc stosowanych przyrzadów odgrywa równiez duza role przy ocenie. W powszechnie stosowanych przyrzadach jedna podzialka skali odpowiada glebokosci odcisku 0,3 mm. Dokladnosc przyrzadu wynosi 1 podzialke i odpowiednio do tego blad wynosi ±0,3 mm.Znane sa równiez przyrzady do badania twardosci form, w których ostrze naciskowe pracuje pokonujac opór sprezyny membranowej, a do przenoszenia wielkosci ruchu (przesuniecia) sluzy przekladnia kól zebatych lub przekladnia zebatka - kolo zebate. Wada tych przyrzadów jest to, ze ich wytwarzanie jest pracochlonne, poszczególne czesci skladowe wymagaja wysoce dokladne} obróbki oraz to, ze przyrzad nalezy w kazdym szczególnym przypadku specjalnie regulowac.W mysl innego znanego rozwiazania ostrze naciskowa pracuje pokonujac opór sprezyny srubowej. Do okreslania rozmiaru ruchu (przesuniecia) sluza takze przekladnie kól zebatych oraz przekladnie zebatka - kolo2 72840 zebate, przy czym zebatka prowadzona jest wzdluz powierzchni bocznej walca. Równiez 1 w tym przypadku wskazówka przyrzadu zaklinowana jest na wale wylotowym centralnie umieszczonego kola zebatego. Do trwalego utrzymania wyniku pomiaru sluzy powierzchnia stozkowa, wznoszaca sie (przylozona) prostopadle do powierzchni osi ostrza naciskowego. Równiez i ten przyrzad wymaga wytwarzania czesci skladowych z duza dokladnoscia, oraz dodatkowego naregulowywania.Celem wynalazku jest takie uksztaltowanie przyrzadu do badania twardosci form, zeby nie wykazywal on wyzej wymienionych wad, w którym nie byloby konieczne dodatkowe naregulowywanie i w którym wyelimino¬ waloby sie przekladnie zebata, a w którym mozna byloby jednoczesnie w sposób latwy i prosty dokonywac trwalego utrzymywania uzyskanych wyników.Przedmiotem wynalazku jest twardosciomierz form (przyrzad), przede wszystkim do pomiaru twardosci powierzchniowej form piaskowych wzglednie rdzeni, który zawiera w swej obudowie ulozyskowana przesuwnie * w kierunku wzdluznym os naciskowa, przymocowane do jednego konca tej osi ostrze naciskowe, jak równiez wskazówke z przekladnia kól zebatych i kolista podzialke.Przyrzad wedlug wynalazku ma wystajace ostrze ramienia przesuwnego (drazka przesuwnego), ulozysko- wanego na jednym koncu w bloku regulujacym, wspiera sie na górnym, plaskim i prostopadlym do osi naciskowej kolnierzu przymocowanego do osi naciskowej pierscienia przesuwnego, a drugi koniec ramienia przesuwnego polaczony jest celowo za pomoca widelek z urzadzeniem przekladniowym wprawiajacym w ruch wskazówke, zwlaszcza z kolem zebatym w sposób pozwalajacy na przekrecanie sie.Wynalazek wyjasniony jest blizej przykladowo na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przyrzad w prze¬ kroju pionowym, fig. 2 — przekrój wzdluz zaznaczonej na fig. 1 linii II—II a fig. 3 — przekrój wariantu wykonania wyposazenia zamocowania.Na fig. 1 os naciskowa 2 przechodzi przez górna i dolna wystajaca na ksztalt rury, czesc obudowy 1 przyrzadu. Do dolnego swobodnego konca osi naciskowej przymocowane jest ostrze naciskowe 3. W dolnej czesci w ksztalcie rury umieszczona jest sprezyna pomiarowa 5, lezaca na kolnierzu obudowy 1 przyrzadu i na kolnierzu osi naciskowej 2 oraz naprezana wstepnie za pomoca tulei kolnierzowej 4.W dolnej czesci wnetrza obudowy 1 przyrzadu przymocowany jest do osi naciskowej 2 pierscien przesuwny 6, za pomoca stozkowatej przetyczki. Górna powierzchnia pierscienia przesuwnego 6 jest plaska i ulozona jest prostopadle do osi naciskowej 2.Na górnej powierzchni pierscienia przesuwnego 6 wspiera sie srodkowe wystajace ostrze E ramienia przesuwnego 7. Ramie przesuwne 7 jest plaskie, co stanowi zalete, z hartowanej blachy stalowej o grubosci 0,5 do 0,8 mm. Jeden koniec ramienia przesuwnego 7 jest ulozyskowany w sposób pozwalajacy na obracanie sie w bloku regulujacym 8 za pomoca trzpienia z wiencem 9, na drugim koncu tego ramienia otwarta prowadnica ramienia przesuwnego 7 jest polaczona z trzpieniem 10 zamocowanym w kole zebatym 11.Korzystne warunki dla dokladnosci mozna uzyskac, gdy srodkowy punkt osi D, wystajace ostrze E ramienia przesuwnego 7 i srodek kola F zaokraglonego konca otwartej prowadnicy leza wjednej plaszczyznie w ten sposób, jak pokazano to na rysunku, oraz gdy kat nachylenia a linii osiowej prowadnicy, mierzony od prostej laczacej punkty D - E - F, wynosi okolo 10-12°, a stosunek pomiedzy odstepami a i b wystepujacymi miedzy wymienionymi wyzej punktami wynosi 7 : 8.Równiez dla uzyskania duzej dokladnosci nalezy stosunek przekladni obierac tak, zeby kolo zebate 11 przy ruchu osi naciskowej 2 przekrecalo sie tylko o nieznacznym kat. Polowe odpowiadajacego calemu zakresowi pomiarowemu obrotu katowego oznaczono na fig. 1 jako )3. Wartosc j3 wynosi przewaznie 15—18°.Blok regulujacy 8 mozna obracac dokola jego gwintowanej osi 12 i mozna go ryglowac w róznych polozeniach za pomoca sruby z lbem walcowym 13. Ta czesc sluzy do dodatkowego naregulowywania przyrzadu.Kolo zebate 11 jest polaczone z centralnym wyjsciowym kolem zebatym 14 i przekreca je poprzez poruszajacy sie do góry pierscien przesuwny 6, ramie przesuwne 7 i trzpien 10. Na wystajacym z obudowy 1 koncu walka kola zebatego 14 zaklinowana jest poruszajaca sie przed podzialka wskazówka, nie pokazana jednak na rysunku.Przekladnie mozna dobrac na przyklad tak, ze przesunieciu pionowemu osi naciskowej 2 o 3 mm odpowiada jeden obrót centralnego wyjsciowego kola zebatego 14, a stosownie do tego istnieje odpowiednio ta sama zaleznosc równiez pomiedzy ruchami przymocowanej do walka kola zebatego wskazówki i osi naciskowej 2. Odpowiednio do tej przekladni przy 100 podzialkach przesuniecie sie wskazówki o kazda pojedyncza podzialke odpowiada przesunieciu sie osi naciskowej o 0,03 mm, wzglednie wskazówka wykazuje to przesuniecie. Regulowanie nastepuje, jak juz poprzednio opisano, przez dokladne nastawienie bloku regulujacego 8 tak, zeby przyrzad pracowal odpowiednio do powyzszej podzialki..3 72 840 Do trwalego utrzymania wartosci pionowego przesuniecia pierscienia przesuwnego 6 sluzy wystajacy z obudowy przyrzadu przycisk ustalajacy 15. Przycisk ustalajacy 15 jest ulozony we wbudowanym w obudowe 1 przyrzadu bloku 16 w sposób pokazany szczególowo na fig. 2 oraz zabezpieczony od przekrecania sie za pomoca kolka pasowanego 17. Przycisk ustalajacy 15 mozna wkrecic w walek z wiencem 19, ruchomy pomimo dzialania naprezanej wstepnie w kierunku wzdluznym sprezyny srubowej 18. Wielkosc ruchu (przesuniecia) jest ograniczona przez wieniec.Na wewnetrzny koniec walka z wiencem 19 nakrecona jest sprezyna plytkowa 20, która jest przyciskana do bloku 16 przez sprezyne srubowa 18. Urzadzenie utrwalajace pracuje w ten sposób, ze przy wciskaniu walka z wiencem 19 w kierunku osiowym az do oporu zamontowana na jego koncu sprezyna plytkowa 20 zostaje dociskana do walcowej powierzchni uksztaltowanej na powierzchni bocznej polaczonego z centralnym wyjsciowym kolem zebatym 14 kola zebatego 21 i wywiera stale, niezalezne od dzialajacego na walek z wiencem 19 nacisku recznego, dzialanie sily, za pomoca której wskazywana przez wskazówke wartosc zostaje utrzymywana trwale.Pomiar odbywa sie w ten sposób, ze tulejke kolnierzowa 4 przyrzadu przyciska sie do powierzchni podlegajacej pomiarowi formy piaskowej. Ostrze naciskowe 3 przesuwa sie przy tym, w zaleznosci od twardosci formy piaskowej, wbrew dzialaniu sprezyny pomiarowej 5, a zatem wychyla sie wskazówka. Wychylenie wskazówki zostaje w tym polozeniu utrzymane trwale przez wcisniecie i przytrzymywanie przycisku ustalajacego 15, a wskazana wartosc odczytuje sie po zdjeciu przyrzadu z formy piaskowej. Mozna wówczas zwolnic przycisk ustalajacy 15, po czym wskazówka wraca z powrotem do polozenia wyjsciowego.Celem trwalego utrzymania pionowego przesuniecia pierscienia przesuwnego 6 mozna w przyrzadach o mniejszym zakresie pomiaru stosowac uksztaltowanie wedlug wariantu przedstawionego na fig. 3.W tym przypadku na wystajacej walcowej czesci obudowy 1 przyrzadu, w poblizu lozyska slizgowego osi naciskowej 2, zamocowuje sie tuleje rurowa 22, w górnej czesci której przewiduje sie otwór nieprzelotowy (slepy) oraz przelotowy, zawierajacy kulke 24. Tuleje rurowa 22 zamyka pokrywa dociskowa 25, a w jej wewnetrznej powierzchni walcowej, w uksztaltowanym tam pólkolisto i zakonczonym stozkowato rowku 26, umieszczona jest kulka 24. Pokrywa dociskowa 25 jest przymocowana do tulei rurowej 22 za pomoca sruby z odsadzeniem 27. Odsadzenie sruby 27 jest przyciskane do górnej powierzchni otworu nieprzelotowego 23 przez sprezyne srubowa 28, umieszczona miedzy tuleja rurowa 22 i pokrywa dociskowa 25.Podczas pomiaru przesuniecie (ruch) osi naciskowej 2 jest utrzymywane trwale przez wciskanie pokrywy dociskowej 25, przy czym stozkowata czesc rowka 26 pokrywy dociskowej 25 dociska kulke 24 do powierzchni bocznej osi naciskowej 2. Przy zwolnieniu pokrywy dociskowej sprezyna pomiarowa 5 przyrzadu odciaga wskazówke z powrotem w polozenie zerowe. PL PL

Claims (8)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Przyrzad do badania twardosci form, a przede wszystkim do pomiaru twardosci powierzchniowej form piaskowych wzglednie rdzeni, który w swej obudowie zawiera ulozyskowana przesuwnie w kierunku wzdluznym os naciskowa oraz ostrze naciskowe przymocowane do jednego konca tej osi, jak równiez wskazówke z przekladnia kól zebatych i podzialka kolista, znamienny tym, ze wystajace ostrze (E) ramienia przesuwnego (7), ulozyskowanego na jednym koncu w bloku regulujacym (8), wspiera sie na górnym, plaskim i prostopadlym do osi naciskowej (2) kolnierzu przymocowanym do osi naciskowej (2) pierscienia przesuwnego (6), a drugi koniec ramienia przesuwnego (7) polaczony jest celowo za pomoca widelek z urzadzeniem przekladniowym wprawiajacym w ruch wskazówke, zwlaszcza z kolem zebatym (11) w sposób pozwalajacy na przekrecanie sie.

2. Przyrzad wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze blok regulujacy (8) zamocowany jest w sposób obrotowy w stosunku do obudowy przyrzadu (1) i zaopatrzony jest w srube (13), utrzymujaca go trwale w polozeniu pod odpowiednim katem.

3. Przyrzad wedlug zastrz. 1, lub 2, znamienny tym, ze srodkowy punkt osi (D) znajdujacego sie w bloku regulujacym (8) ulozyskowania ramienia przesuwnego (7) wystajace ostrze (E) srodkowej czesci ramienia przesuwnego (7), oraz srodek kola (F) zaokraglonego konca prowadnicy widelek leza w jednej plaszczyznie.

4. Przyrzad wedlug zastrz. 1—3, znamienny tym, ze kat nachylenia a, mierzony w dól od prostej laczacej punkty (D - E - F), wynosi 10 do 12°.

5. Przyrzad wedlug zastrz. 1—4, znamienny tym, ze stosunek dlugosci prostych odcinków laczacych punkty (D - E - i E- F) (a: b) wynosi 7:8.

6. Przyrzad wedlug zastrz. 1—5, znamienny tym, ze kat |3 zawarty w zasadniczym polozeniu ramienia przesuwnego (7) miedzy prosta pozioma biegnaca przez punkt obrotu polaczonego z ramieniem przesuwnym (7) za pomoca trzpienia (10) kola zebatego (11) i prosta laczaca punkt obrotu z punktem srodkowym trzpienia (10) wynosi 15-18°.4 72 840

7. Przyrzad wedlug zastrz. 1—6, znamienny tym, ze w celu trwalego utrzymania polozenia wskazówki jest on zaopatrzony w ruchomy wbrew dzialaniu napinanej wstepnie w kierunku wzdluznym sprezyny srubowej (18) przycisk ustalajacy (15), do którego przymocowany jest elastyczny element, w postaci sprezyny plytkowej.

8. Przyrzad wedlug zastrz. 1—6, znamienny tym, ze celem trwalego utrzymania polozenia wskazówki na drugim koncu walka naciskowego (2) znajduje sie ruchoma wbrew dzialaniu naprezanej wstepnie sprezyny srubowej (28) pokrywa dociskowa (25), w której wewnetrznej walcowej powierzchni, w przewidzianym tam zakonczonym stozkowato rowku (26), umieszczona jest kulka (24), przyciskana do osi naciskowej (2). 27 26 » 25 24 Fig. Z Prac. Poligraf. UP PRL. zam. 1165/74 naklad 120+18 Cena 10 zl PL PL