Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 10.04.1973 Opis patentowy opublikowano: 09.12.1974 72838 KI. 201,35/20 MKP B611 3/24 CZYTELNIA Urzedu Palentowef* Twórcawynalazku: Wiktor Mól Uprawniony z patentu tymczasowego: Polskie Koleje Panstwowe Biuro Projektów Kolejowych, Kraków (Polska) Uklad elektryczny reagujacy na wzajemne polozenie odleglosciowe wzgledem siebie lokomotyw na jednym torze kolejowym Przedmiotem wynalazku jest uklad elektryczny reagujacy na wzajemne polozenie odleglosciowe wzgledem siebie lokomotyw na jednym torze kolejowym, który sklada sie z urzadzenia nadawczo-odbiorczego zainstalowa¬ nego na kazdej lokomotywie, oraz toru elektrycznego dla przesylania sygnalu elektrycznego pomiedzy czescia adawcza urzadzenia na jednej lokomotywie, a czescia odbiorcza urzadzenia na innej lokomotywie.Zadaniem przedmiotowego ukladu jest automatyczne uruchomienie hamulców na lokomotywach dla wypadków, gdyby na skutek bledów popelnionych przez pracowników sluzb eksploatacyjnych kolei dwa oJagi znalazly sie w sposób niezamierzony na jednym torze i groziloby to zderzeniem sie lub najechaniem na : Able pociagów.Dotychczas nie byly znane i stosowane rozwiazania techniczne, które pozwalalyby uniknac zderzenia sie Vociagów w przypadku popelnionych bledów przez obsluge ruchu kolejowego i znalezienia sie pociagów w ru- ^rr na jednym torze. Unikniecie katastrofy w takich przypadkach, uzaleznione bylo dotychczas wylacznie od ^/ostrzezenia przez maszyniste przeszkody z takiej odleglosci, która pozwalalaby na wyhamowanie pociagu, meczenstwo ruchu kolejowego, niezaleznie od czynników technicznych, uzaleznione bylo wylacznie od" awnosci personelu kolejowego i od prawidlowo wykonywanych przez nich czynnosci. 2aszla wiec potrzeba takiego rozwiazania, które by pozwalalo w sposób automatyczny, wyeliminowac nsosliwosc zderzenia sie pociagów w przypadkach popelnianych bledów przez pracowników prowadzacych ruch ^„¦ciagów.Cel ten zostal osiagniety przez wynalazek, który automatycznie bez udzialu sluzby kolejowej, zabezpiecza przed zderzeniami sie pociagów.Istota wynalazku polega na tym, ze stanowi on zestaw czasowo wspólpracujacych ze soba dwu identycz¬ nych nadawczo-odbiorczych urzadzen elektrycznych instalowanych na lokomotywach. Z czesci nadawczych tych arzadzen wysylany jest w tor elektryczny sygnal o czestotliwosci F!, który odbierany jest w czesci odbiorczej urzadzenia wspólpracujacego zainstalowanego na innej lokomotywie. Sygnal z czesci nadawczej urzadzenia na2 72 838 jednej lokomotywie do czesci odbiorczej urzadzenia na drugiej lokomotywie przechodzi przez uklady rozwidlaja¬ ce i filtry elektryczne urzadzen na obu lokomotywach, oraz przez odcinek toru elektrycznego dla sygnalu o czestotliwosci Fi pomiedzy lokomotywami.Torelektryczny dla przesylanego sygnalu o czestotliwosci Fi moze byc wykonany w dwu odmianach a to: wedlug odmiany pierwszej zbudowany jest z toków szyn zwartych jako jeden przewód, oraz przewodu slizgowe¬ go zamocowanego na izolatorach wkrecanych do podkladów torowych na wysokosci glówki szyn w osi toru pomiedzy tokami szyn, a wedlug odmiany drugiej zbudowany jest z toków szyn —jako jeden przewód oraz przewodu slizgowego sieci elektrotrakcyjnej.Sprzezenie elektryczne urzadzenia zainstalowanego na lokomotywie, a torem elektrycznym bedzie galwa¬ niczne, badz indukcyjne.Przy zastosowaniu toru elektrycznego wedlug odmiany pierwszej, przejscie sygnalu do toru bedzie przy pomocy specjalnego pantografu zainstalowanego na lokomotywach, badz na drodze sprzezenia indukcyjnego, natomiast przy zastosowaniu toru elektrycznego wedlug odmiany drugiej, przejscie sygnalu do toru bedzie przy pomocy istniejacych pantrografów na elektrowozach.Urzadzenie instalowane na lokomotywie sklada sie ze zródla pradu, wytwarzajace sygnal o czestotliwosci Fi, ukladu rozwidlajacego, ukladu odbiorczego w formie prostownika, ukladu równowaznikowego oraz filtru elektrycznego dla czestotliwosci Fi, przez który przechodzi sygnal do toru.Dzialanie ukladu wedlug wynalazku polega na tym, ze dla pewnej odleglosci od siebie lokomotyw, czyli dla pewnej dlugosci toru elektrycznego, przez który przechodzi sygnal o czestotliwosci Fi dobierane sa parame¬ try ukladu równowaznikowego w ten sposób, aby w ukladzie odbiorczym plynal minimalny prad. Prad w ukla¬ dzie odbiorczym urzadzenia bedzie suma pradów, a to od wlasnego zródla pradu, którego wielkosc jest zalezna od zrównowazenia toru elektrycznego równowaznikiem, oraz od zródla pradu z urzadzenia innej lokomotywy, którego wielkosc bedzie zalezna od tlumiennosci toru pomiedzy lokomotywami.Wraz ze zmiana wzajemnej odleglosci lokomotyw, zmienia sie tlumiennosc toru elektrycznego pomiedzy lokomotywami, oraz stopien zrównowazenia toru, przy zalozeniu ze nadajniki beda wysylaly w tor elektryczny sygnal o czestotliwosci Fi o stalym poziomie na przyklad O Np, w czesci odbiorczej urzadzenia na lokomoty¬ wach bedzie plynal prad J, którego wielkosc,bedzie funkcja wzajemnej odleglosci od siebie lokomotyw na torze kolejowym.Dla wzajemnej odleglosci lokomotyw na torze równej odleglosci uznanej za krytyczna Lkr w czesciach odbiorczych bedzie plynal prad Jkr. Prad ten spowoduje zadzialanie ukladu przekazników, przy pomocy którego zostanie automatycznie uruchomiony uklad hamulcowy na lokomotywach.Uklad elektryczny wedlug wynalazku pozwala na automatyczne uruchomienie hamulców na lokomoty¬ wach w takich momentach kiedy z jakichkolwiek powodów zawioda ludzie prowadzacy ruch pociagów, unieza¬ leznia wiec bezpieczenstwo zwiazane z ruchem pociagów od róznych czynników psychicznych ludzi.Uklad elektryczny wedlug wynalazku bedzie spelnial role uzupelniajaca, przy zachowaniu wszystkich dotychczas istniejacych systemów technicznych zwiazanych z zapewnieniem bezpieczenstwa ruchu kolejowego, a dzialal on bedzie tylko wówczas, gdy z jakichkolwiek powodów dwa pojazdy znajda sie na jednym torze w odleglosci krytycznej i zblizaja sie do zderzenia.Uklad elektryczny wedlug wynalazku przedstawiony jest w przykladzie na którym fig. 1 przedstawia blokowy schemat ukladu elektrycznego reagujacego na wzajemne polozenie odleglosciowe wzgledem siebie lokomotyw na jednym torze kolejowym, fig. 2 przedstawia pogladowy wykres zaleznosci pradu w czesci odbior¬ czej urzadzenia na lokomotywach od wzajemnej odleglosci lokomotyw.Uklad elektryczny reagujacy na wzajemne polozenie odleglosciowe wzgledem siebie lokomotyw na jed¬ nym torze kolejowym stanowi zestaw wspólpracujacych czasowo dwu identycznych urzadzen nadawczo-odbior¬ czych 1 i 2 zainstalowanych na lokomotywach, przy czym kazde z tych urzadzen sklada sie z czesci nadawczej 3 w postaci zródla pradu zmiennego o czestotliwosci Fj z czesci odbiorczej 4 w postaci prostownika, ukladu rozwidlajacego 5, ukladu równowaznika 6, filtru elektrycznego 7 o czestotliwosci Fi, przez który przechodzi sygnal z urzadzenia do toru elektrycznego.Z ukladem odbiorczym 4 sprzezony jest uklad przekaznikowy 8, którego zestyki sa w obwodzie elektrycz¬ nym urzadzenia samoczynnego hamowania punktowego zainstalowanego na lokomotywach.Z czesci nadawczej wysylany jest sygnal pradu o czestotliwosci Fi który przechodzi przez uklad rozwidla¬ jacy 5, filtr 7, tor 9, i zostanie odebrany przez urzadzenie nadawczo-odbiorcze 2, w którym przechodzi przez filtr 10, uklad rozwidlajacy 11, do ukladu odbiorczego 12 i zasilany jest nim uklad przekaznikowy 13.Sygnal wychodzacy z czesci nadawczej 14 urzadzenia 2 trafia do czesci odbiorczej 4 urzadzenia 1 po3 72 838 przejsciu przez uklad rozwidlajacy 11 filtr 10 tor elektryczny 9, filtr 7, uklad rozwidlajacy 5, pradem tym zasilanyjest uklad przekaznikowy 8.Prad plynacy w czesciach odbiorczych 4 i 12 urzadzen 1 i 2 bedzie zalezny od dwóch czynników, a to od tlumiennosci toru 9 oraz od stanu zrównowazenia toru przez uklady równowaznikowe 6 i 15.Prad w czesci odbiorczej urzadzenia pochodzacy od wlasnego zródla pradu Jw bedzie zmienial swoja wielkosc w funkcji wzajemnej odleglosci lokomotyw wedlug krzywej 16 i dla pewnej odleglosci lokomotyw nastepuje zrównowazenie toru przez uklady równowaznikowe i prad Jw osiaga wartosc minimalna. Prad w czesci odbiorczej urzadzenia pochodzacy od zródla obcego Jo bedzie zmienial swoja wielkosc w funkcji wzajemnej odleglosci lokomotyw wedlug krzywej 17.Prad calkowity Jo plynacy w czesci odbiorczej urzadzenia bedzie w przyblizeniu suma tych dwóch pradów i jego wielkosc bedzie zmieniala sie w funkcji wzajemnej odleglosci lokomotyw wedlug krzywej 18. Krzywa ta na odcinku X—Y bedzie miala charakter wzrastajacy wraz ze zmniejszaniem sie odleglosci lokomotyw. Gdy lokomotywy znajda sie w odleglosci uznanej za krytyczna Lkr prad w czesci odbiorczej bedzie posiadal wielkosc Jkj i na taka wielkosc pradu ustawione sa uklady przekaznikowe 8 i 13.Przekazniki te zadzialaja i wlacza automatycznie samoczynny uklad hamowania punktowego na loko¬ motywach.W przypadkach chwilowych przerw jakie moga zaistniec podczas ruchu pojazdów pomiedzy pantografem a przewodem slizgowym toru elektrycznego wartosc pradu Jo bedzie spadala do zera, a wiec w takich przypad¬ kach prad Je nigdy nie osiagnie wartosci Jj PL PL