PL72758B1 - - Google Patents

Description

Uprawniony z patentu: Gullick Dobson Limited, Wigan (Wielka Bryta¬ nia) Rozdzielacz hydrauliczny Przedmiotem wynalazku jest rozdzielacz hydrau¬ liczny zwlaszcza do sterowania sekcji obudowy górniczej. Rozdzielacz ten ma za zadanie wprowa¬ dzanie osrodka hydraulicznego pod cisnieniem do dowolnie obranego urzadzenia hydraulicznego spo¬ sród urzadzen obslugiwanych wspólnym przewodem tlocznym. Rozdzielacz fen zawiera obrotowy element rozdzielczy szczelnie przylegajacy do nieruchome¬ go siedliska, zaopatrzony w co najmniej jeden ka¬ nal, który w zaleznosci od polozenia katowego ele¬ mentu laczy glówny przewód tloczny z jednym z przewodów odbierajacych osrodek hydrauliczny pod cisnieniem i prowadzacych do poszczególnych urzadzen hydraulicznych. Rozdzielczy element jest obracany recznie dzwignia.Znane sa rozdzielacze zawierajace obrotowy ele¬ ment rozdzielczy. Obrotowy element rozdzielczy sta¬ nowi przewaznie okragla plyte dociskana silna sprezyna do drugiej plyty nieruchomej stanowiacej siedlisko zaworowe. Ten obrotowy organ rozdziel¬ czy ma co najmniej jeden kanal promieniowy, do którego wlot znajduje sie w osi obrotu, a z którego wylot zatacza okreg, na którym rozmieszczone sa wloty do poszczególnych przewodów odbierajacych.Wybór przewodu, do którego ma byc doprowadzony osrodek hydrauliczny* nastepuje przez obracanie elementu rozdzielczego i ustawienie go w scisle okreslonym polozeniu katowym. Urzadzenie takie jest zarazem zaworem odcinajacym, poniewaz w po- lozeniach katowych miedzy poszczególnymi prze- 10 15 20 25 wodami odbierajacymi drpga dla osrodka hydrau¬ licznego jest zamknieta.W tych znanych rozdzielaczach cisnienie osrodka hydraulicznego na obrotowy element rozdzielczy po¬ woduje zbyt wielki docisk tego elementu do sied¬ liska i dlatego rozdzielacze te nie nadaja sie do za¬ stosowania, gdy cisnienie osrodka hydraulicznego jest wysokie. Nawet przy stosunkowo niskim cisnie¬ niu osrodka hydraulicznego sila docisku jest zbyt duza i powoduje w krótkim czasie zuzywanie sie tracych powierzchni, a w konsekwencji nieszczel¬ nosc i przecieki. W pewnym stopniu udalo sie zmniejszyc te wade przez stosowanie w elemencie obrotowym oraz w siedlisku pierscieniowych wy¬ pustów i wglebien dopasowanych do siebie. Jed¬ nakze to nie usunelo wady calkowicie. Druga wada tych rozdzielaczy ujawnia sie wówczas, gdy nalezy polaczyc przewód odbierajacy oddalony od poprzed¬ nio laczonego przewodu o szereg wlotów do innych przewodów odbierajacych. Zanim element obrotowy osiagnie wlasciwe polozenie katowe, nastepuje nie¬ umyslne, chocby krótkotrwale, laczenie przewodu glównego z szeregiem przewodów odbierajacych.W pewnych przypadkach nawet krótkotrwaly nie¬ potrzebny impuls skierowany do urzadzenia hydrau¬ licznego powoduje powazne konsekwencje, zwla¬ szcza jezeli urzadzenie to ma automatycznie stero¬ wana kolejnosc dzialania wyzwalanego pierwszym impulsem.Zadanie wynalazku polega na skonstruowaniu 72 75872 3 obrotowego rozdzielacza pozbawionego wyzej wy¬ mienionych wad oraz wygodnego w obsludze.Cel ten zostal osiagniety przez uniezaleznienie w rozdzielaczu dzialania rozdzielczego od dzialania odcinajacego ta droga, ze wewnatrz rozdzielacza umieszczono odrebny zawór odcinajacy, który po¬ zostaje zamkniety podczas ustawiania obrotowego organu rozdzielczego reczna dzwignia obrotowa.Ten zawór odcinajacy jest umieszczony wewnatrz obudowy rozdzielacza poza miejscem doprowadze¬ nia osrodka hydraulicznego z glównego przewodu tlocznego, a przed wlotem tego osrodka do kanalu w elemencie rozdzielczym. Dzieki temu element rozdzielczy podczas obracania .odciety tym zaworem od glównego zródla osrodka hydraulicznego nie znajduje sie pod pelnym jego cisnieniem. Dopiero po ustawieniu elementu rozdzielczego w odpowiednie polozenie katowe otwiera sie zawór odcinajacy i wprowadza osrodek hydrauliczny do obranego przewodu. Azeby obsluge rozdzielacza uczynic jak najprostsza, zawór w rozdzielaczu wedlug wynalaz¬ ku, uksztaltowano tak, aby mógl byc otwierany dzialaniem tej samej dzwigni, która sluzy do obra¬ cania elementu obrotowego. W tym celu dzwignia reczna umieszczona obrotowo wzgledem osi obudo¬ wy jest uchylana na sworzniu lezacym w plaszczyz¬ nie prostopadlej do tej osi jednakze poza ta osia.Obracanie dzwigni powoduje obrót elementu roz¬ dzielczego, a jej uchylanie wywoluje posrednio na¬ cisk na organ zamykajacy zaworu odcinajacego i otwiera ten zawór. Organ zamykajacy zaworu sta¬ nowi osiowo przesuwna tuleja znajdujaca sie pod dzialaniem sprezyny, która ja dociska do gniazda za¬ worowego. Pochylanie dzwigni odsuwa te tuleje od gniazda zaworowego wbrew dzialaniu sprezyny.Nacisk w kierunku otwarcia zaworu jest wywie¬ rany na powierzchnie czolowa tej tulei poprzez otwór w gniezdzie zaworowym za posrednictwem sluzacych do tego celu elementów przesuwnych osiowo.Obsluga rozdzielacza wedlug wynalazku sklada sie z obracania dzwigni recznej az do wymaganego polozenia katowego, a nastepnie pociagania tej dzwigni w celu jej uchylenia, które powoduje otwarcie zaworu odcinajacego.Przyklad wykonania rozdzielacza wedlug wyna¬ lazku przedstawiony jest schematycznie na rysunku w przekroju osiowym.W obudowie 1 znajduje sie obrotowy wzgledem osi X obudowy rozdzielczy element 2. Przylega on szczelnie do siedliska 3. Element 2 jest ulozysko- wany w osiowym i promieniowym lozysku 2a, które moze byc lozyskiem tocznym. Element 2 ma pro¬ mieniowy kanal 4, do .którego wlot prowadzi po¬ przez pierscieniowa komore 5 znajdujaca sie we¬ wnatrz elementu 2. Wylot z kanalu 4 w ustawieniu pokazanym na rysunku znajduje sie na wprost wlotu do kanalu 20 stanowiacego jeden z kanalów odprowadzajacych osrodek hydrauliczny z rozdzie¬ lacza do przewodów odbierajacych. Takich kanalów moze byc wieksza ilosc. Ich wloty sa rozmieszczo¬ ne na okregu. Doprowadzenie osrodka hydraulicz¬ nego z glównego przewodu tlocznego prowadzi przez króciec 6 umieszczony w osi obudowy. Wewnatrz tego krócca umieszczona jest przesuwnie i uszczel- 758 4 niona wzgledem sciany krócca tuleja 7 stanowiaca oragn zamykajacy zaworu odcinajacego. Tuleja ta znajduje sie pod dzialaniem sprezyny 8 równiez umieszczonej wewnatrz krócca 6 i wspartej drugim 5 koncem na zwezeniu krócca. Tuleja 7 siega poprzez wnetrze obrotowego elementu 2 do zaworowego gniazda 9. Koniec tej tulei po stronie gniazda za¬ worowego ma powierzchnie stozkowa, która wspól¬ dziala w zamykaniu zaworu z odpowiednio do niej io uksztaltowana powierzchnia gniazda. Czolowa po¬ wierzchnia 11 tulei 7 siega w glab otworu w gniez¬ dzie zaworowym. Miedzy zewnetrzna sciana tulei 7, a wewnetrzna sciana obrotowego elementu 2 znaj¬ duje sie pierscieniowa komora 5 polaczona z kana- 15 lem 4.Czolowa powierzchnia 11 tulei 7 styka sie z czo¬ lowa powierzchnia tulei 12 zaopatrzonej w otwory 13, poprzez która przeplywa osrodek hydrauliczny, gdy zawór 7, 9 jest otwarty. Drugim koncem tuleja 20 12 styka sie z popychaczem 14. Popychacz 14 i tuleja 12 stanowia elementy posrednie do przenoszenia nacisku wynikajacego z pochylania dzwigni recz¬ nej 15 osadzonej uchylnie na sworzniu 16. Nastepu¬ jace elementy: tuleja 7, tuleja 12, popychacz 14 sa 25 osiowo przesuwne oraz wspólosiowe z obudowa.Popychacz 14 jest uszczelniony uszczelka 14a w nie¬ ruchomym elemencie 10 zaopatrzonym w pierscie¬ niowy rowek przeznaczony na te uszczelke, która wraz z elementem 10 jest docisnieta pokrywa 14b. 30 Uszczelka 14a w szczególnie korzystnym wykonaniu sklada sie z pierscienia gumowego o przekroju ko¬ lowym oraz z pierscienia nylonowego o przekroju prostokatnym dokladnie wypelniajacego pierscie¬ niowy rowek. 35 Dzwignia 15 wraz z podstawa, w której jest osa¬ dzona, jest do obudowy 1 przymocowana obrotowo wzgledem osi X i jest polaczona swa podstawa z obrotowym elementem rozdzielczym 2. Ponadto dzwignia 15 stanowi uchylna dzwignie dwuramien- 40 n3i gdyz do swej podstawy jest przymocowana uchylnie na sworzniu 16 umieszczonym w pewnej odleglosci od osi X w plaszczyznie prostopadlej do tej osi. Ramie dosrodkowe tej dzwigni sluzy do wy¬ wierania nacisku bezposrednio na popychacz 14, a 45 posrednio na tuleje 7. Ramie odsrodkowe tej dzwig; ni ma osadzona obrotowo rekojesc 17 zaopatrzona w mimosrodowa koncówke 18. Obracajac rekojesc 17 wzgledem wzdluznej osi dzwigni 15 mozna znalezc polozenie katowe, w którym dzwignia uchylona na sworzniu 16, po wypuszczeniu jej z reki, nie moze przyjac pierwotnego polozenia wyjsciowego, gdyz mimosrodowa koncówka 18 opiera sie na wystepie pierscieniowym 19 obudowy 1.Dzialanie rozdzielacza wedlug wynalazku jest na- 55.- stepujace. Najpierw obraca sie dzwignie 15 dookola osi X, a wraz z nia obraca sie element 2 ustawiajac go w takie polozenie katowe wzgledem osi X, aby wylot kanalu 4 znalazl sie naprzeciw obranego prze¬ wodu odprowadzajacego, na przyklad przewodu 20. 60 Wówczas przez pochylenie dzwigni 15 na sworzniu 16 wywoluje sie koncem dzwigni nacisk na popy¬ chacz 14, który przesuwa sie w kieruku osiowym i poprzez tuleje 12 naciska tuleje 7 stanowiaca ele¬ ment zamykajacy zawór 7, 9. Przez odsuniecie tu- 65 lei 7 od gniazda zaworu 9, zawór zostaje otwarty5 72 758 6 i osrodek hydrauliczny wplywa z krócca 6 przez ten otwarty zawór oraz przez otwory 13 do pierscienio¬ wej komory 5, a z niej do kanalu 4, który prowa¬ dzi w danym ustawieniu katowym do kanalu 20.Doprowadzanie osrodka hydraulicznego do wy- branegp urzadzenia trwa tak dlugo, jak dlugo dzwignia 15 jest ustawiona pochylo. Z chwila pu¬ szczenia rekojesci 17 dzwignia 15 wraca w polozenie wyjsciowe z czym zwiazane jest przesuniecie ele¬ mentów wspólosiowych 7, 12, 14 dzialaniem spre¬ zyny 8 i ponowne zamkniecie zaworu 7, 9. W pew¬ nych przypadkach, gdy chodzi o pozostawienie przez dluzszy czas przeplywu osrodka hydraulicznego, przez obrót rekojesci 17 dookola wzdluznej osi dzwigni 15 utrwala sie pochyle polozenie dzwigni 15 w wyniku oparcia mimosrodowego odcinka 18 o wystep 19, a tym samym utrwala sie stan otwar¬ cia zaworu 7, 9.Poniewaz obracanie rozdzielczego elementu 2 od¬ bywa sie przy zamknietym zaworze 7, 9, gdy nie dziala na ten element pelne cisnienie panujace w glównym przewodzie tlocznym, zuzywanie sie tracych powierzchni jest w rozdzielaczu wedlug wy¬ nalazku znacznie mniejsze niz w rozdzielaczach znanych, wobec czego rozdzielacz ten zachowuje szczelnosc j)rzy dlugotrwalej pracy. Zastosowanie jednej tylko dzwigni recznej 15 z wygodna reko¬ jescia 17 do sterowania dwóch calkowicie róznych funkcji t.j. do katowego ustawiania* rozdzielczego elementu 2 i do otwierania zaworu 7 umozliwia cal¬ kowita obsluge rozdzielacza jedna reka oraz wyklu¬ cza liczne mozliwe pomylki, które mogly by zajsc, gdyby sterowanie obu czynnosci bylo doko¬ nywane za pomoca odrebnych dzwigni.W szczególnych przypadkach, gdy zachodzi po¬ trzeba pozostawienia zaworu 7, 9 w stanie otwar¬ tym, umozliwia to obrót rekojesci 17 wzgledem osi wzdluznej dzwigni 15, co równiez jest bardzo wy¬ godne. PL PL PL PL PL PL

Claims (7)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Rozdzielacz hydrauliczny do wprowadzania o- srodka hydraulicznego pod cisnieniem do dowol¬ nie obranego urzadzenia z glównego przewodu tlocznego obslugujacego caly zespól urzadzen hy¬ draulicznych zawierajacy element obrotowy, który szczelnie przylega do nieruchomego siedliska i który jest zaopatrzony w co najmniej* jeden promieniowy kanal, laczacy w zaleznosci od polozenia katowego elementu przewód glówny z jednym dowolnie obranym sposród przewo¬ dów odbierajacych osrodek hydrauliczny, zna¬ mienny tym, ze ma w swej obudowie (1) miedzy króccem (6) przeznaczonym do laczenia z glównym przewodem tlocznym, a wlotem do kanalu (4) w obrotowym rozdzielczym elemencie (2) umieszczo¬ ny odcinajacy zawór (7, 9) sterowany uchylna dzwig¬ nia (15), która jest zarazem obrotowa i sluzy do obracania elementu (2).

2. Rozdzielacz wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jego odcinajacy, zawór (7, 9) ma jako organ zamykajacy tuleje (7) umieszczona i uszczel¬ niona przesuwnie wewnatrz krócca (6) dociskana sprezyna (8) do zaworowego gniazda (9), przy czym dookola miejsca styku tulei (7) z gniazdem (9) znaj¬ duje sie pierscieniowa komora (5) zawarta miedzy zewnetrzna powierzchnia tulei (7), a wewnetrzna sciana elementu (2), .¦ która to komora (5) przy otwartym zaworze (7, 9) laczy króciec (6) z kanalem (4) w elemencie (2).

3. Rozdzielacz wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze jeden koniec tulei (7) ma zewnetrzna po¬ wierzchnie stozkowa, która styka sie z gniazdem (9) przy czym czolowa krawedz (11) tulei (7) styka sie wewnatrz otworu w gniezdzie (9) z tuleja (12) zaopatrzona w otwory (13), która to tuleja (12) wraz z popychaczem (14) stanowia przesuwne elementy posrednie do przenoszenia sily osiowej wywieranej na tuleje (7) w kierunku odsuwania jej od gniazda (9) przy pochyleniu dzwigni (15) na sworzniu (16) umieszczonym poza osia (X) obudowy (1) w plasz¬ czyznie prostopadlej do tej osi.

4. Rozdzielacz wdctlug zastrz. 1—3, znamienny tym, ze popyichacz (14) jest przesównie uszczelnio¬ ny uszczelka (14a) wewnatrz nieruchomego elementu (10), który wraz z uszczelka (14a) jest zamkniety pokrywa (14b) i stanowi zarazem oparcie dla zawo¬ rowego gniazda (9).

5. Rozdzielacz wedlug zastrz. 1—4, znamienny tym, ze organy osiowo przesuwane jak sprezyna (8), tuleja (7), tuleja (12), popychacz (14) maja wspólna os bedaca osia obudowy (1).

6. Rozdzielacz wedlug zastrz. 1—4, znamienny tym, ze rodzielczj element (2) jest ulozyskowany w lozysku osiowo-promieniowym (2a) o osi (X) be¬ dacej osia obudowy (1).

7. Rozdzielacz wedlug zastrz. 1—6, znamienny tym, ze jedno ramie dzwigni (15) jest objete re¬ kojescia (17) umocowana na nim obrotowo i za¬ opatrzona w mimosrodowa koncówke (18), której oparcie na pierscieniowym wystepie (19) obudowy (1) przy okreslonym katowym ustawieniu rekojesci (17) wzgledem dzwigni (15) utrwala skosne poloze¬ nie dzwigni (15), a tym samym otwarcie zaworu (7,9). 10 15 20 25 30 35 40 45 aKI. 5c, 15/44 72 758 MKP E21d 15/44 $ 1 Bltk 1835/74 r. 120 egz. A-4 Cena 10 zl PL PL PL PL PL PL