Pierwszenstwo: 11.05.1971 (P.148494) Zgloszenie ogloszono: 30.04.1973 Opis patentowy opublikowano: 30.11.1974 72264 KI. 21e,l/14 MKP GOlr 1/14 Twórcy wynalazku: Antoni Glosnicki, Zdzislaw Tarnowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Osrodek Badawczo-Rozwojowy Metrologii Elektrycznej, Zielo¬ na Góra (Polska) Tlumik wahan zwlaszcza do mierników elektrycznych Przedmiotem wynalazku jest tlumik wahan zwla¬ szcza do mierników elektrycznych. Znane sa liczno rozwiazania konstrukcyjne tlumików oparte na za¬ sadzie powietrznej, magnetycznej lub cieczowej.Tlumiki powietrzne zbudowane sa ze skrzydelka umocowanego na osi organu ruchomego oraz komory powietrznej. Tlumienie nastepuje na skutek poko¬ nywania oporu powietrza przez skrzydelko porusza¬ jace sie w zamknietej komorze. Tlumiki magnetycz¬ ne oparte sa na zasadzie przecinania linii sil pola magnetycznego przez elementy metalowe, które mo¬ ga byc wykonane w ksztalcie zwoju zwartego lub plaskiego skrzydelka.Znane sa równiez konstrukcje tlumików cieczo¬ wych, których istota tkwi w tym, ze do organu ru¬ chomego i korpusu miernika zamocowane sa ele¬ menty tworzace miedzy soba szczeline, w której znajduje sie ciecz tlumiaca. Sluzy ona do zamiany energii kinetycznej wahan organu ruchomego na energie cieplna w cieczy, a tym samym do szybkie¬ go tlumienia wahan.Znana jest konstrukcja, w której tlumik z uchwy¬ tem cieczy tlumiacej mocowany jest do obudowy, natomiast ramie mocowane jest do organu rucho¬ mego i przechodzi przez ciecz tlumiaca umieszczona w uchwycie. Inna odmiana tej konstrukcji jest tlu¬ mik z uchwytem cieczy tlumiacej umocowany do organu ruchomego, natomiast ramie zanurzone w tej cieczy przymocowane jest do obudowy mier¬ nika. 10 15 ao ao Znana jest równiez konstrukcja, wedlug której do organu ruchomego mocowane sa na stale tulejki wypelnione ciecza, przez która przechodza tasiemki.Wszystkie wspomniane wyzej rozwiazania posia¬ daja szereg wad. Tlumiki powietrzne i magnetyczne maja duzy moment bezwladnosci, duzy ciezar, znacz¬ ne wymiary gabarytowe oraz odznaczaja sie duza mozliwoscia zaciec miedzy elementami ruchomymi i stalymi na skutek istnienia malych szczelin mie¬ dzy nimi. Wada dotychczas stosowanych tlumików cieczowych jest wyplywanie na zewnatrz cieczy znajdujacej sie w szczelinie miedzy czesciami ru¬ chomymi a stalymi.Celem wynalazku jest wyeliminowanie wad wy¬ stepujacych w powyzszych rodzajach tlumików.Zadanie wytyczone w celu usuniecia podanych niedogodnosci zostalo rozwiazane za pomoca wyna¬ lazku w ten sposób, ze skonstruowano tlumik wahan organu ruchomego zawierajacy cielcz jako element tlumiacy, posiadajacy cylindryczna czesc obrotowa zamocowana w cylindrycznym otworze czesci stalej.W celu zabezpieczenia tlumika przed wyciekaniem na zewnatrz cieczy tlumiacej, cylindryczna czesc obrotowa i czesc stala wzglednie jedna z tych czesci posiadaja na swoich obrzezach kryzy.Dziejki zastosowaniu tlumika wedlug wynalazku uzyskuje sie zmniejszenie ciezaru organu ruchome¬ go oraz, momentu bezwladnosci, a tym samym po¬ prawe wlasnosci metrologicznych mierników.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przy- 7226472264 3 kladzie wykonania na rysunku, na którym przed¬ stawiona przekrój organu ruchomego z tlumikiem.Jak uwidoczniano na rysunku tlumik organu ru¬ chomego sklada sie z cylindrycznej czesci obroto¬ wej 1 osadzonej na osi 2 organu ruchomego oraz z czesci stalej 3 z -cylindrycznym otworem, w któ¬ rym umieszczona jest cylindryczna czesc obrotowa 1. W szczelinie pomiedzy obydwoma czesciami znaj¬ duje sde ciecz tlumiaca 4. Na obwodzie cylindrycznej czesci obrotowej oraz na czesci stalej wzglednie na Jednej z tych czesci znajduje sie kryza 5, która za¬ bezpiecza tlumik przed wyciekiem na zewnatrz cie¬ czy tlumiacej 4.Tlumienie wahan organu ruchomego odbywa sie dzieki zjawisku tarcia plynnego wystepujacego mie¬ dzy czasteczkami cieczy tlumiacej. 10 IB PL PL