Pierwszenstwo: 14.05.1971 (P. 148159) Zgloszenie ogloszono: 10.04.1973 Opis patentowy opublikowano: 15.10.1974 72233 KI. 216,19/16 MKP GOlr 19/16 CZYTELNIA Twórcy wynalazku: Jacek Gronowski, Justyn Szyszko Uprawniony z patentu tymczasowego: Przemyslowy Instytut Telekomu¬ nikacji, Warszawa (Polska) Uklad kontrolno-pomiarowy do wykrywania i okreslania poziomów napiec stanów przejsciowych, powstajacych podczas zalaczania i odlaczania zródla napiecia stalego, zasilajacego elektroniczne uklady odbiorcze Przedmiotem wynalazku jest uklad kontrolno- -pomiarowy do wykrywania i okreslania poziomów napiec stanów przejsciowych, powstajacych podczas zalaczania i odlaczania zródla napiecia stalego, za¬ silajacego elektroniczne uklady odbiorcze, przezna¬ czony do kontroli stalych i chwilowych napiec za¬ silaczy ukladów elektronicznych.Dotychczasowy stan techniki w zakresie przed¬ miotu wynalazku obejmuje rózne sposoby okresla¬ nia stanów przejsciowych, jak na przyklad metode fotografowania z ekranu oscyloskopu obrazu po¬ wstajacego od stanów przejsciowych, obserwacje stanów przejsciowych przy uzyciu oscyloskopu pa¬ mietajacego, uklad z dioda spolaryzowana wstecz¬ nym napieciem progowym, wykrywajacy stan prze¬ kroczenia na swoim wejsciu poziomu napiecia pro¬ gowego i inne.Wada znanych ukladów w zakresie wykrywania i pomiarów poziomów napiec pochodzacych od sta¬ nów ustalonych i nieustalonych na wejsciu elektro¬ nicznego ukladu odbiorczego jest koniecznosc stoso¬ wania dodatkowego precyzyjnego sprzetu takiego jak oscyloskop, aparat fotograficzny, oscyloskop pa¬ mietajacy, jak równiez wykonywanie wielu mani¬ pulacji dla otrzymania wyniku pomiaru. Doklad¬ nosc pomiaru amplitud napiec dla wyzej wymienio¬ nych metod i ukladów moze byc równiez w wielu przypadkach niewystarczajaca.Uklad z dioda spolaryzowana wstecznym napie¬ ciem progowym pokrywa i mierzy poziom napie¬ la 15 35 cia zasilajacego tylko o scisle okreslonej polaryza¬ cji, jak równiez nie umozliwia on wykrycia i zmie¬ rzenia amplitudy napiecia pojawiajacego sie w krót¬ kim okresie czasu. Nie daje wiec on mozliwosci wy¬ krywania i okreslania poziomów napiec pochodza¬ cych od krótkotrwalych stanów przejsciowych.Uklady elektroniczne wrazliwe sa na przeciazenia i dlatego istnieje realna potrzeba kontroli w sposób precyzyjny zjawisk zwiazanych z ich zasilaniem.Celem wynalazku jest zapewnienie mozliwie pro¬ stego sposobu do wykrywania i okreslania pozio¬ mów napiec wystepujacych w dowolnej sekwencji i pochodzacych na przyklad od stanów przejscio¬ wych, powstajacych przy zalaczaniu i odlaczaniu zasilaczy ukladów elektronicznych. Zadaniem wy¬ nalazku jest zrealizowanie ukladu kontrolno-pomia¬ rowego spelniajacego powyzszy cel.Cel ten zostal osiagniety w ukladzie kontrolno- -pomiarowym zbudowanym wedlug niniejszego opi¬ su. Uklad kontrolno-pomiarowy sklada sie z dwóch torów o jednym wejsciu i o dwóch wyjsciach. Je¬ den z wymienionych torów reaguje na sygnaly wej¬ sciowe o polaryzacji ujemnej, natomiast drugi tor reaguje na sygnaly wejsciowe o polaryzacji dodat¬ niej. Wyjscia obu torów zakonczone sa elementami pamietajacymi i sygnalizatorami.Zastosowanie wynalazku umozliwia wyelimino¬ wanie precyzyjnego i drogiego sprzetu stosowanego przy wykrywaniu i pomiarach poziomów napiec sta¬ nów przejsciowych przez ich zamiane na proste w 72233budowie i obsludze uklady kontrolno-pomiarowe a ponadto umozliwiajace znaczne skrócenie czasu pomiarów.Wynalazek jest objasniony na zalaczonym rysun¬ ku, na którym fig. 1 przedstawia schemat blokowy zasadniczego rozwiazania, zas fig. 2 — jego odmiane.Sygnaly elektryczne, kontrolowane i mierzone, powstajace podczas zalaczania i odlaczania zródla napiecia stalego 1 zasilajacego elektroniczne uklady odbiorcze podawane sa poprzez dzielnik napiecia 2 na wejscie c omawianego ukladu kontrolno-pomia¬ rowego. Do wyjscia dzielnika napiecia 2 dolaczone sa dwa tory pomiarowe.Tor pomiarowy a reaguje na poziomy napiec o polaryzacji ujemnej, natomiast tor b reaguje na poziomy napiec o polaryzacji dodatniej. W torze pomiarowym a pracuje uklad progowy 3 o wyjsciu cyfrowym posiadajacy dwa wejscia, z-których jed-. noj sterowane jest poprzez dzielnik napiecia 2 od zródla sygnalów mierzonych 1, natomiast drugie wejscie sterowane jest ze zródla ujemnego napiecia progowego 6. W zaleznosci od kierunku relacji wiek¬ szosci miedzy bezwzglednymi wartosciami napiec panujacych na wejsciach, na wyjsciu cyfrowym ukladu progowego 3 wystepuje jeden z dwóch sta¬ nów logicznych „0" lub „1".Wyjscie cyfrowe ukladu progowego 3 polaczone jest z wejsciem ukladu pamietajacego 4 zerowane^ go kazdorazowo przed pomiarem przy pomocy ukladu sterowania 7. Wartosc logiczna z wyjscia ukladu progowego 3 wpisywana jest do ukladu pa¬ mietajacego 4 i nastepnie wyswietlana w ukladzie sygnalizacyjnym 5.W torze pomiarowym b pracuje uklad progowy 9 o wyjsciu cyfrowym posiadajacy dwa wejscia, z któ¬ rych jedno sterowane jest poprzez dzielnik napie¬ cia 2 od zródla sygnalów mierzonych I, natomiast drugie wejscie sterowane jest ze zródla dodatniego napiecia progowego 8. W zaleznosci od kierunku relacji wiekszosci napiec panujacych na wejsciach, na wyjsciu ukladu progowego 9 bedzie wystepowac jeden z dwóch stanów logicznych „0" lub „1", Wyjscie cyfrowe ukladu progowego 9 polaczone jest z wejsciem ukladu pamietajacego 10, zerowa¬ nego kazdorazowo przed pomiarem przy pomocy ukladu sterowania 7. Wartosc logiczna z wyjscia do ukladu progowego 9 wpisywana jest do ukladu pa- 4 mietaljacego 10 j nastepnie wyswietlana w ukladzie sygnalizacyjnym 11.Odmiane zasadniczego rozwiazania uwidocznione¬ go na fig. 1 stanowi uklad 'kontrolno-pomiarowy 5 przedstawiony na fig. 2. W ukladzie tym, w torze pomiarowym a pracuje wzmacniacz operacyjny 12 o wzmocnieniu minus jeden. Tory pomiarowe a i b zbudowane sa nastepnie identycznie jak tor pomia¬ rowy b zgodnie z fig. 1 i reaguja na sygnaly o po- 10 laryzacji dodatniej. Kosztem dodania do ukladu kontrolno-pomiarowego z fig. 1 wzmacniacza opera¬ cyjnego 12 o ujemnym wzmocnieniu uzyskuje sie w porównaniu z zasadniczym rozwiazaniem ujedno¬ licenie typów ukladów podstawowych przy niezmie- 15 nionej jakosci koncowej informacji z dokonanego pomiaru poziomów napiec dodatnich i ujemnych. PL PL