Pierwszenstwo: 21.04.1971 (P.147694) Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 10.10.1974 72191 KI. 20h,4 MKP B61k 7/02 CZYTELNIA I Urzedu Pcrlanfowego iliBc^ospifMiJ Li- .i Twórcy wynalazku: Jan Panas, Ryszard Kalinowski, Pawel Podzorny, Boleslaw Nogowczyk Uprawniony z patentu tymczasowego: Polskie Koleje Panstwowe Biuro Projektów Kolejowych, Kraków (Polska) Lekki hamulec torowy Przedmiotem wynalazku jest lekki hamulec toro¬ wy, przeznaczony do zmniejszania nadmiaru energii kinetycznej toczacych sie wagonów, przy ich roz¬ rzadzaniu na stacjach rozrzadowych przez zmniej¬ szenie ich predkosci.Znany dotychczas hamulec torowy stanowi: konstrukcja nosna, tor jezdny, prowadnice i laczni¬ ki szczek hamulcowych, dwie pary szczek hamulco¬ wych, zewnetrzne cylindry hydrauliczne jedno¬ stronnego i dwustronnego dzialania, dzwignie, cie¬ gna i krzywki sterujace, elektrohydrauliczne roz¬ dzielcze, zawory zwrotne i odcinajace, laczniki hy¬ drauliczne oraz przewody hydrauliczne zasilajace, wyrównawcze i zlewowe.Cylindry hydrauliczne jednostronnego i dwu¬ stronnego dzialania poprzez uklad dzwigni, ciegien i krzywek sterujacych naciskaja na szczeki ze¬ wnetrzne powodujac ich przemieszczenie prostopa¬ dle do osi toru i zaciskanie na obreczach kól hamo¬ wanego wagonu.Powyzszy hamulec ma szereg wad i niedogodnosci Ponadto wymaga on stosowania ukladu hydraulicz¬ nego zlozonego z cylindrów hydraulicznych podwój¬ nego dzialania, stosowania dlugich zewnetrznych ukladów dzwigni, ciegiel i krzywek sterujacych dla przesuwu szczek hamulcowych.Tego rodzaju uklad elementów sterowniczych stwarza mozliwosc czestych awarii w poszczególnych elementach, przez co zmniejsza sprawnosc i pew¬ nosc dzialania. Znaczna niedogodnoscia jest zbyt 10 20 25 dlugi czas przesterowywania wynoszacy 0,3 (s) wy¬ nikajacy z zastosowania powyzszych elementów.Wymienione wady i niedogodnosci ograniczaja za¬ stosowanie tego hamulca w procesie automatyczne¬ go rozrzadzania wagonów.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych wad i niedogodnosci poprzez uzyskanie urzadzenia o prostszej konstrukcji, krótszym czasie przestero¬ wywania, przydatnego dla procesu automatycznego rozrzadzania wagonów.Zadanie techniczne prowadzace do osiagniecia te¬ go celu polega na skonstruowaniu wewnetrznych szczek hamulcowych spelniajacych jednoczesnie funkcje elementów sterujacych i wykonawczych. ; Istota techniczna rozwiazania wedlug wynalazku polega na zastosowaniu laczników korbowych osa¬ dzonych obrotowo w jarzmach sprezystych. Laczni¬ ki korbowe umozliwiaja przemieszczanie sie szczek hamulcowych wewnetrznych i ich docisk do obreczy kól hamowanego wagonu.Zastosowanie jarzm sprezystych laczacych szcze¬ ki hamulcowe wewnetrzne, laczniki korbowe i szcze¬ ki hamulcowe zewnetrzne umozliwia samoczynne ustalenie odpowiedniego polozenia szczek hamulco¬ wych wzgledem toru jezdnego i pozwala na dopaso¬ wanie slie isz-czek hamulcowych do róznych szerokosci Obreczy kól hamowanego wagonu.Zastosowanie dzwigni sterujacych o odpowied¬ nich wymiarach i wlasciwym usytuowaniu pozwala na zachowanie stalej wartosci sily nacisku szczek 7219172191 3 hamulcowych na obrecze kól hamowanego wagonu mimo zuzywania sie powierzchni roboczych szczek hamulcowych oraz samoczynne kasowanie luzów.Poruszane cylindrami hydraulicznymi dzwignie sterujace naciskaja na wewnetrzne szczeki hamul¬ cowe powodujac ich obrót na korbowych lacznikach osadzonych w sprezystych jarzmach.Szczeki hamulcowe wewnetrzne po zetknieciu sie z obreczami kól hamowanego wagonu powoduja po¬ przeczny przesuw jarzm sprezystych wraz z zamo¬ cowanymi do nich szczekami hamulcowymi ze¬ wnetrznymi i w rezultacie tego nastepuje zwarcie szczek hamulcowych wewnetrznych i zewnetrznych na obreczach kól wywolujac efekt hamowania wa¬ gonu. Z uwagi na to, ze dbie pary szczek hamulco¬ wych stanowia niezaletne zespoly umozliwia to dzieki jarzmom sprezystym dopasowanie sie do róz¬ nych szerokosci kól wagonu.Dzieki takiemu rozwiazaniu technicznemu urza¬ dzenie jest prostsze o mniejszej ilosci elementów sterujacych mechanicznych i hydraulicznych, bez dlugich zewnetrznych dzwigni, ciegiel i krzywek sterujacych, cylindrów dwustronnego dzialania, elektro-hydraulicznych rozdzielaczy i zaworów zwrotnych.Urzadzenie stanowiace przedmiot niniejszego wy¬ nalazku posiada te zalety, ze oprócz prostoty zmniej¬ sza znacznie ilosc awarii, zwieksza sprawnosc i pew¬ nosc dzialania, zmniejsza czas przesterowania do 0,1 (s) co w sumie pozwala zastosowac go do auto¬ matycznego procesu rozrzadzania wagonów.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia hamulec w widoku z boku, fig. 2 w Tzucie z góry, fig. 3 pólprzekrój poprzeczny hamul¬ ca, a fig. 4 fragment polaczenia szczek hamulcowych z jarzmem.w rzucie z góry.Urzadzenie wedlug wynalazku stanowi: nosna kon¬ strukcja 1 jezdny tor 2, hydrauliczna instalacja 3, hydrauliczne cylindry 4 sterujace dzwignie 5, szcze¬ ki wewnetrzne hamulcowe 6, korbowe laczniki 7, sprezyste jarzma 8, szczeki hamulcowe 9, zewnetrz¬ ne ograniczniki 10, przesuwu poprzecznego jarzm sprezystych, ograniczniki 11, przesuwu osiowego szczek hamulcowych wewnetrznych.Urzadzenie dziala w ten sposób, ze poziomo za¬ montowane wewnetrzne hydrauliczne cylindry 4 napedzane medium roboczym pod cisnieniem 12,0 (MN/m2) doprowadzonym instalacja hydrauliczna 3 poruszaja krótkimi sterujacymi dzwigniami 5. Ste¬ rujace dzwignie 5 naciskaja na szczeki wewnetrzne hamulcowe 6, powodujac ich przemieszczenie po¬ przez obrót na korbowych lacznikach 7, których czo¬ py sa osadzone w sprezystych jarzmach 8. 5 Szczeki wewnetrzne hamulcowe 6 przemieszczaja sie, az do zetkniecia z wewnetrznymi powierzchnia¬ mi obreczy kól wagonu. Wywolywany w dalszym ciagu nacisk na szczeki wewnetrzne hamulcowe 6 powoduje przy ich ograniczonym przesuwie, po- 10 przeczny przesuw sprezystych jarzm 8 wraz z za¬ mocowanymi do nich szczekami zewnetrznymi ha¬ mulcowymi 9, w wyniku tego nastepuje zwarcie hamulcowych szczek 6 i 9 na obreczach kól hamo¬ wanego wagonu. 15 Szczeki wewnetrzne hamulcowe 6 i szczeki ze¬ wnetrzne 9 hamulcowe sa ze soba polaczone spre¬ zystymi jarzmami 8, które pozwalaja na samoczyn¬ ne ustalanie polozenia hamulcowych szczek 6 i 9 w zaleznosci od szerokosci obreczy kól hamowane- 20 go wagonu oraz pozwalaja na ustalenie szerokosci rowka hamowania.Sterujace dzwignie 5 przenosza naped hydraulicz¬ nych cylindrów 4 na szczeki wewnetrzne hamulco¬ we 6 oraz eliminuja wplyw zuzywania sie powierz- 25 chni roboczych hamulcowych szczek 6 i 9 zapew- niajac staly ich nacisk na obrecze kól wagonu.Ograniczniki 10 przesuwu poprzecznego sprezy¬ stych jarzm 8 ustalaja srodkowe polozenie zespolów hamulcowych szczek 6 i 9 wzgledem toru 2 jezdne- 30 go. Ograniczniki 11 przesuwu osiowego szczek we¬ wnetrznych hamulcowych 6 ustalaja kat obrotu kor¬ bowych laczników 7, a ich sprezyny lacznie ze spre¬ zynami sprezystych jarzm 8 powoduja po skonczo¬ nym procesie hamowania, przy obnizeniu cisnienia 35 medium roboczego w hydraulicznych cylindrach 4 samoczynne rozchylenie sie szczek 6 i 9 hamulco¬ wych i ich powrót do polozenia poczatkowego. 40 PL