Pierwszenstwo: 31.03.1971 (P.147235) Zgloszenie -ogloszono: 20.04.1973 Opis patentowy opublikowano: 18.10.1974 72126 KI. 63c,47 MKP B62d 7/08 Twórcy wynalazku: Krystyn Scislowski, Maciej Czerwinski Uprawniony z patentu tymczasowego: Przemyslowy Instytut Motoryza¬ cji, Warszawa (Polska) Nastawna kierowana os przednia pojazdów mechanicznych Wynalazek dotyczy "nastawnej kierowanej osi przedniej pojazdów mechanicznych, której parame¬ try geometryczne ustawienia kól kierowanych, moga ibyc zmieniane w sposób ciagly. Nastawna kierowana os (przednia sluzy do okreslania opty¬ malnych parametrów geometrycznych osi przedniej dla danego typu pojazdu, ze wzgledu na istaitecznosc pojazdu oraz do pomiarów charakterystyk dyna¬ micznych opon stosowanych w tych ipojazdach, to jest momentu .stabilizacyjnego opony i kajta boczne¬ go znoszenia w zaleznosci od sily bocznej i obciaze¬ nia pionowego.Nie sa znane konstrukcje kierowanych osi przed¬ nich, w których bylaby mozliwa bezstopniowa zmiana takich (parametrów geometrycznych jak: zmiana kata wyprzedzenia sworznia zwrotnicy, kata pochylenia osi kola, kata pochylania bocznego sworznia zwrotnicy i promienia zataczania kola jezdnego. Dotychczas kat pochylenia osi kola i kat pochylenia bocznego sworznia zwrotnicy dobiera sie przez wykonanie i przebadanie serii odkuwek zwrotnicy o róznych wartosciach kata miedzy czo¬ pem zwrotnicy a osia sworznia zwrotnicy oraz serii belek osi przedniej. Kat wyprzedzenia .sworznia zwrotnicy dobiera sie np. przez podkladanie pod¬ kladek klinowych miedzy resor a belke osi przed¬ niej. Promien zataczania kola jezdnego z zasady dobiera sie przez porównanie z podobnymi kon¬ strukcjami. Wymienione znane sposoby okreslania parametrów geometrycznych sa bardzo pracochlon- 10 15 20 25 30 2 ne i drogie, a przy tym nie zapewniaja dobrania optymalnych parametrów geometrycznych kierowa¬ nej osi przedniej.Celem -wynalazku jest usuniecie tych niedogod¬ nosci przez opiracowanie prostej konistaitocji, iraoz- liwiajacej bezstopniowa zmiane parametrów geo¬ meitrycznych kierowanej osi przedniej.Bezstopniowa zmiane parametrów geometrycz¬ nych osi przedniej, takich jak kat pochylenia osi kola jezdnego, kat pochylenia bocznego sworznia zwrotnicy, promien zataczania i kat wyprzedzenia sworznia zwrotnicy, uzyskuje isde wedlug wynalaz¬ ku dzieki zastosowaniu nizej podanych srodków technicznych.Bezstopniowa zmiane kata pochylenia osi kola jezdnego, uzyskuje sie dzieki temu, ze zwrotnica sklada sie z dwóch czesci, zwrotnicy wlasciwej oraz zwrotnicy posredniej, które sa polaczone ze soba w sposób wahlliwy i moga byc wzajemnie wzgledem siebie ustawiane przy pomocy sruby re¬ gulacyjnej, która powoduje obrócenie zwrotnicy wlasciwej wraz z czopem do ulozyskowamia kola jezdnego w stosunku do zwrotnicy posredniej.Bezstopniowa zmiana kata pochylenia bocznego sworznia zwrotnicy jest mozliwa dzieki temu, ze sworzen zwrotnicy umocowany jest w oprawie wahliwie zamocowanej w widelkach (belki osi przedniej i jego pochylenie jest regulowane przez 'pokrecenie sruby regulacyjnej przymocowanej do 7212672126 belki osli przedniej i do ramienia oprawy sworznia zwrotnicy.Bezstopniowa zmiana promienia zataczania jest mozliwa dzieki (temu, ze kolo jezdne jest przymo¬ cowane do kolnierza polaczonego suwliwie z tuleja 5 ulozyskowana obrotowo na czopie zwrotnicy. Regu¬ lacje przesuniecia kola jezdnego dokonuje sie w znany sposób np. przy pomocy polaczenia gwin¬ towego o gwincie lewolsfcretnym, wspólpracujacym z kolnderzem i gwintem prawoskretnym, wspólpra- 10 cujacym z tuleja.Nastawna kierowana os przednia zgodnie z wy¬ nalazkiem umozliwia znalezienie optymalnych para¬ metrów geometrycznych kierowanej osi przedniej, majacych wplyw na poprawe istatecznosci i kiero- 15 walnosci pojazdu, zmniejszenia oporów jazdy, zu¬ zycia opon i poprawe bezpieczenstwa jazdy, przy znacznym skróceniu czasu ustalania tych parame¬ trów oraz duzych oszczednosciach na materialach irobociznie, 20 Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, który przedsta¬ wia schematyczny widok ogólny lewej polowy na¬ stawnej kierowanej osi przedniej.Belka osi przedniej 1 zaopatrzona jest na obu 25 koncach w widelki 2, w których zamocowana jest obrotowo oprawa 3 sworznia zwrotnicy 4. Ramie 5 oprawy 3 sworznia zwrotnicy 4 polaczone jest za pomoca sruby regulacyjnej 6 z belka osi przedniej 1. Na sworzniu zwrotnicy 4 jest zamocowana obro- 30 towo zwrotnica posrednia 7. Zwrotnica posrednia 7 ma ramie zwrotnicy 8 polaczone przegubowo z drazkiem podluznym 9 mechanizmu kierownicze¬ go. Do zwrotnicy posredniej 7 przymocowany jest równiez was kierowniczy 10 polaczony z drozkiem 35 poprzecznym 11 mechanizmu kierowniczego. Was kierowniczy 10 sluzy jednoczesnie do wahMwego zawieszenia zwrotnicy wlasciwej 12 do zwrotnicy posredniej 7. Górny koniec zwrotnicy wlasciwej 12 polaczony jest ze zwrotnica posrednia 7 za posred- 40 nactwem sruby regulacyjnej 13. Belka osi przedniej 1 osadzona jest obrotowo w przymocowanej do pod¬ wozia kolysce 14, której ramie 15 polaczone jest sruba regtulacyjna 16 z ramieniem 17 belki osi przedniej 1. Kolo jezdne 18 przymocowane jest do kolnierza 19 polaczonego suwliwie z ituOieja 20 ulo- zyskowana obrotowo na czopie zwrotnicy 21.Kat wyprzedzenia sworznia zwrotnicy nastawia sie przy pomocy sruby regulacyjnej 16, (powoduja¬ cej obrót belki osi przedniej 1 wraz z oprawa 3 sworznia zwrotnicy 4, sworzniem zwrotnicy 4, zwrotnica posrednia 7 oraz zwrotnica wlasciwa 12, wzgledem elementów przymocowywanych do reso¬ rów pojazdu mechanicznego.Kat pochylenia osi kola jezdnego 18 nastawia sie przez pokrecanie sruby regulacyjnej 13, powoduja¬ cej obrócenie zwrotnicy wlasciwej 12.Kat podcienia bocznego sworznia zwrotnicy na¬ stawia sie przez pokrecenie sruby regulacyjnej 6, powodujacej obrócenie sie oprawy 3 wraz ze sworz¬ niem zwrotnicy 4 wzgledem widelek 2 belki osi przedniej 1.Promien zataczania kola jezdnego nastawia sie przez przesuwanie kolnierza 19, przymocowanego do kola jezdnego 18, wzgledem tulei 20 lulozysko- wanej na czopie zwrotnicy 21. PL PL