Pierwszenstwo: 21.12.1971 (P. 152 359) Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 26.10.1974 71830 KI. 48a,5/46 MKP C23b5/46 Twórcywynalazku: Jerzy Weber, Jerzy Zylowski, Tadeusz Sliwinski Uprawniony z patentu tymczasowego: Warszawskie Zaklady Oswietleniowe „MEOS-DOMGOS", Warszawa (Polska) Kapiel galwaniczna do osadzania blyszczacych powlok ze stoou miedziowo-cynowego Przedmiotem wynalazku jest kapiel do galwanicznego osadzania blyszczacych powlok ze stopu miedzio¬ wo-cynowego (powlok brazowych) majacych zastosowanie jako powloki dekoracyjne.Znane sa kapiele cyjankowe do galwanicznego osadzania matowych powlok brazowych. Kapiele te pracuja przy zastosowaniu anod brazowych, przy czym anodowa gestosc pradu nie moze byc wyzsza niz 1,3 A/dm2, Stosuje sie miedzy innymi kapiele zawierajace 38-40 g/l cyny, 8 g/l miedzi, 16 g/l wolnego cyjanku sodowego, 15 g/l wolnego wodorotlenku sodowego.Parametry pracy sa nastepujace: temperatura 60-75°C, maksymalna katodowa gestosc pradu 3,3 A/dm2 •'.Kapiel nie jest mieszana i powinna zawierac równiez weglany. W kapielach nie zawierajacych weglanów osadzaja sie powloki wykazujace duze naprezenia wlasne z tendencja do luszczenia sie.Celem wynalazku jest usuniecie wymienionych niedogodnosci i umozliwienie otrzymywania bezposrednio z kapieli blyszczacych powlok brazowych, szczelnych juz przy malych grubosciach powloki.Przeprowadzone szczególowe badania elektroredukqi stopu miedzi i cyny doprowadzily do opracowania kapieli, do galwanicznego nakladania blyszczacych powlok brazowych,w sklad której oprócz podstawowych skladników wchodzi dodatek blaskotwórczy o dzialaniu wyblyszczajacym i wygladzajacym majacy na celu uzys¬ kanie gladkich, blyszczacych powlok, szczególnie jako pokrycie ochronno-dekoracyjne opraw oswietleniowych.Kapiel wedlug wynalazku moze miec równiez zastosowanie do brazowania przedmiotów o zlozonych ksztaltach, w przemysle precyzyjnym i galanterii metalowej, wymagajacych obróbki galwanicznej w kielichach oraz wszedzie tam, gdzie wskazane jest wyeliminowanie polerowania mechanicznego.Do kapieli tej zawierajacej cyjanek miedziawy w ilosci od 30 do 45 g/l, cynian sodowy w ilosci od 35 do 55 g/l, wolny cyjanek sodu w ilosci od 10 do 20 g/l oraz wolny wodorotlenek sodowy w ilosci od 5 do 10 g/l wprowadza sie olów w ilosci od 0,01 g/l do 0,3 g/l w kompleksowym zwiazku z grupy trój- lub dwuamin alifa¬ tycznych lub aromatycznych wzglednie ich pochodnych. Olów wprowadzany w takiej postaci nie wytraca sie z kapieli powodujac jej stabilna prace. Równoczesnie nie wystepuje równiez wytracanie sie zwiazków cyny dwuwartosciowej, co w konwencjonalnych kapielach utrudnia ich wlasciwa eksploatacje. Jako aminy lub ich2 71830 pochodne mozna stosowac miedzy innymi kwas nitrylotrój octowy, kwas nitrylotrójpropionowy, NNl-dwumety- lo-NNl-dwuetylo-parafenylenodwuamine w ilosciach 0,5 g/l do 100 g/l. Osadzanie powlok prowadzi sie w pod¬ wyzszonej temperaturze najlepiej w zakresie od 60 do 70°C oraz przy gestosci pradu od 1 do 10 A/dm2.Przyklad I. Sporzadzono kapiel zawierajaca cyne (jako cynian sodowy) w ilosci 17 g/l, miedz (jako cyjanek miedziawy) w ilosci 25 g/l, wolny wodorotlenek sodowy w ilosci 8 g/l, wolny cyjanek sodowy w ilosci 15 g/l oraz olów w ilosci 0,1 g/l w kompleksie z kwasem nitrylotrójoctowym, którego stezenie w kapieli wyno¬ silo 60 g/l. W kapieli tej uzyskano blyszczace, elastyczne powloki brazowe w temperaturze 60°C przy gestosci pradu 4 A/dm2. W ciagu 15 min. uzyskano grubosc powloki srednio 10/imv - - Przyklad II. Sporzadzono kapiel zawierajaca cyne (w postaci cynianu sodowego) w ilosci 15 g/l oraz miedz w postaci cyjanku miedziawego w ilosci 22 g/l, wolny wodorotlenek sodowy w ilosci 5 g/l, wolny cyjanek sodowy w ilosci 13 g/l oraz olów w ilosci 0,2 g/l w kompleksie z dwumetylo-dwuetylo-p-fenylenodwuamina, której stezenie w kapieli wynioslo 40 g/l. W kapieli tej uzyskano blyszczace, elastyczne powloki brazowe w tem¬ peraturze 65°C, przy gestosci pradu 3 A/dm2. Po 20 minutach procesu uzyskano grubosc powloki wynoszaca srednio12/zm. , PLPriority: December 21, 1971 (P. 152 359) Application announced: May 30, 1973 Patent description was published: October 26, 1974 71830 KI. 48a, 5/46 MKP C23b5 / 46 Creators of the invention: Jerzy Weber, Jerzy Zylowski, Tadeusz Sliwinski Authorized by the provisional patent: Warsaw Lighting Plants "MEOS-DOMGOS", Warsaw (Poland) Electroplating bath for deposition of glossy copper-tin coatings The subject of the invention is a bath for the electroplating of glossy copper-tin coatings (bronze coatings) used as decorative coatings. Cyanide baths are known for the electroplating deposition of matte brown coatings. These baths work with the use of bronze anodes, while the anodic current density cannot be used. be higher than 1.3 A / dm2, Baths containing 38-40 g / l of tin, 8 g / l of copper, 16 g / l of free sodium cyanide, 15 g / l of free sodium hydroxide are used. : temperature 60-75 ° C, maximum cathodic current density 3.3 A / dm2 • '. The bath is not mixed and should also contain carbonate. In baths that do not contain carbonates they deposit The aim of the invention is to remove the above-mentioned inconveniences and to make it possible to obtain glossy brown coatings directly from the bath, tight even at low coating thicknesses. Detailed studies of electro-reductors of copper and tin alloys have led to the development of electro-reductors of copper and tin alloys. applying glossy bronze coatings, the composition of which, in addition to the basic ingredients, includes a brightening additive with a polishing and smoothing effect aimed at obtaining smooth, shiny coatings, especially as a protective and decorative coating for lighting fixtures. According to the invention, the bath can also be used for disinfecting for complex shapes, in the precision industry and metal accessories, requiring electroplating in sockets and wherever it is advisable to eliminate mechanical polishing. For this bath containing cuprous cyanide y in an amount of 30 to 45 g / l, sodium stannate in an amount of 35 to 55 g / l, free sodium cyanide in an amount of 10 to 20 g / l and free sodium hydroxide in an amount of 5 to 10 g / l lead is introduced in an amount from 0.01 g / l to 0.3 g / l in a complex compound from the group of aliphatic or aromatic tri or diamines or their derivatives. Lead introduced in such a form does not fall out of the bath, causing its stable operation. At the same time, there is no precipitation of divalent tin compounds, which in conventional baths makes it difficult to use them properly. As amines or their derivatives, it is possible to use, inter alia, nitrilotriacetic acid, nitrilotripropionic acid, NNl-dimethyl-NNl-diethyl-paraphenylenediamine in amounts of 0.5 g / l to 100 g / l. The deposition of the coatings is carried out at an elevated temperature, preferably in the range from 60 to 70 ° C and with a current density of 1 to 10 A / dm2. Example I. A bath containing tin (as sodium tinate) in the amount of 17 g / l, copper was prepared. (as cuprous cyanide) in the amount of 25 g / l, free sodium hydroxide in the amount of 8 g / l, free sodium cyanide in the amount of 15 g / l and lead in the amount of 0.1 g / l in a complex with nitrilotriacetic acid, the concentration of which in the bath the volume was 60 g / l. In this bath, shiny, flexible brown coatings were obtained at a temperature of 60 ° C with a current density of 4 A / dm2. Within 15 min. an average coating thickness of 10 µm was obtained - - Example II. A bath was made containing tin (in the form of sodium stannate) in the amount of 15 g / l and copper in the form of cuprous cyanide in the amount of 22 g / l, free sodium hydroxide in the amount of 5 g / l, free sodium cyanide in the amount of 13 g / l and lead in an amount of 0.2 g / l in a complex with dimethyl-diethyl-p-phenylenediamine, the concentration of which in the bath was 40 g / l. In this bath, shiny, flexible, brown coatings were obtained at a temperature of 65 ° C and a current density of 3 A / dm2. After 20 minutes of the process, the average coating thickness was 12 / m. , PL