PL71728B2 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 31.03.1973 Opis patentowy opublikowano: 25.11.1973 71728 tó. 12p,10/01 MKP C07d 51/48 Twórcy wynalazku: Jerzy P. Gawlowski, Julian Mirek Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Azotowe im. F. Dzierzynskiego, Tarnów (Polska) Sposób wytwarzania pochodnych chinazoliny Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania pochodnych chinazoliny o wzorze ogólnym 1, w którym X oznacza atom tlenu lub siarki, a R atom wodoru, nizsza grupe alkilowa lub arylowa.Znany w technice sposób wytwarzania takich zwiazków polega na ogrzewaniu cykloheksanonu lub 2-(cykloheksen-l'-ylo)-cykloheksanonu z mocznikami lub tiomocznikami w obecnosci stezonego kwasu solnego.Wytwarzane produkty sa stosowane do wyrobu srodków farmaceutycznych.Wada tego sposobu jest stosunkowo niska wydajnosc uzyskiwanych produktów, czesto nie przekraczajaca 20-40%. Dokladniejsze badania zachodzacych w tym procesie reakcji chemicznych dowiodly, ze niska wydajnosc spowodowana jest powstawaniem produktów ubocznych.Przy ogrzewaniu cykloheksanonu lub 2-(cykloheksen-r-ylo)-cykloheksanonu z tiomocznikiem w obecnosci stezonego kwasu solnego, tiomocznik znajduje sie w stanie równowagi ze swoja forma izotiuroniowa. Obydwie te %* my moga reagowac z ketonem, przy czym w wyniku reakcji ketonu z forma izotiuroniowa otrzymuje sie niepozadany chlorowodorek pochodnej benzotiazyny (zalaczony wzór 2). Ten produkt uboczny staje sie produktem glównym reakcji w miare zwiekszania udzialu kwasu solnego w mieszaninie reakcyjnej, natomiast przereagowanie ketonu do pochodnej chinazolinotionu (zalaczony wzór 1, X = S, R = H) spada praktycznie do zera. Przy obnizeniu udzialu kwasu solnego w mieszaninie stopniowo wzrasta stosunek wydajnosci pochodnej chinazolinotionu do chlorowodorku pochodnej benzotiazyny lecz równoczesnie szybko maleje ogólny stopien przereagowania ketonu do tych pochodnych. Ponadto stwierdzono, ze przypadku kondensacji cykloheksanonu z mocznikiem w obecnosci stezonego kwasu solnego tworza sie równiez produkty uboczne o blizej nie ustalonych strukturach, co obniza wydajnosc pozadanego produktu kondensacji oraz utrudnia jego wydzielanie i oczyszczanie.Celem wynalazku jest zwiekszenie wydajnosci pozadanych pochodnych chinazoliny przez prowadzenie reakcji w takich warunkach, w których nie wystepuja formy „oniowe" lub ich powstawanie ograniczone jest do minimum.W wyniku przeprowadzonych badan nieoczekiwanie stwierdzono, ze cel ten osiaga sie wychodzac z 2(r-chlorocykloheksylo) cykloheksanonu oraz prowadzac kondensacje tego chloroketonu z mocznikami lub tiomocznikami w obojetnym rozpuszczalniku organicznym w nieobecnosci kwasu solnego.2 71728 Zgodnie z wynalazkiem do roztworu 2-(r-chlorocykloheksylo)-cykloheksanonu w rozpuszczalniku obojet¬ nym, korzystnie w alkoholu alifatycznym lub cykloalifatycznym zawierajacym 2—6 atomów wegla, dodaje sie mocznik lub tiomocznik o wzorze 3, w którym XiRmaja te same znaczenia jak we wzorze 1, w stosunku molowym 0,9 do 3,0 mola na mol chloroketonu, korzystniej 1,0 do 2,0 mola na mol chloroketonu i mieszanine ogrzewa sie. Po zakonczeniu reakcji wytworzona pochodna oddziela sie i oczyszcza znanymi sposobami.Zaleta sposobu wedlug wynalazku sa znacznie wyzsze wydajnosci otrzymywanych pochodnych chinazo^ny w porównaniu z tymi jakie osiaga sie sposobem znanym w technice. Dodatkowa zaleta jest wyeliminowanie z procesu silnie korozyjnego kwasu solnego.Przyklad I. Do roztworu 32,9g (o, 153 mola) 2-(r-chlorocykloheksylo)-cykloheksano,nu w 150ml alkoholu etylowego dodano 18,0 g (0,30 mola) mocznika i mieszanine ogrzewano przy wrzeniu przez 6 godzin.Otrzymano 17,5 g (wydajnosc 51,2%) oktahydrospiro[cykloheksano-l\4-chinazolinonu-2] (zalaczony wzór 1, X = O, R = H), drobne bezbarwne igly o temperaturze topnienia 234—236°C.Przyklad II. Do roztworu 10,75 g (0,05 mola) 2-(r-chlorocykloheksylo)-cykloheksanonu w50ml alkoholu etylowego dodano 6,82 g (0,05 mola) fenylomocznika i mieszanine ogrzewano przy wrzeniu przez 4 godziny. Otrzymano 10,2 g (wydajnosc 68,8%(N-fenylooktahydrospiro[cykloheksano-r4-chinazolinonu-2] (za¬ laczony wzór 1, X = O, R = C6H5), bezbarwne graniastoslupy o temperaturze topnienia 239—241 °C.Przyklad III. Do roztworu 25,0 g (0,116 mola) 2-(r-chlorocykloheksylo)-cykloheksanonu w 120 ml alkoholu etylowego dodano 17,7 g (0,232 mola) tiomocznika i mieszanine ogrzewano przy wrzeniu przez 1 godzine. Otrzymano 16,9 g (wydajnosc 61,6%) oktahydrospiro [cykloheksano-r,4-chinazolinotionu-2] (zalaczo¬ ny wzór 1, X = S, R = H), bezbarwne igielki o temperaturze topnienia 279—280,5°C.Przyklad IV. Do roztworu 10,75 g (0,05 mola) 2-(r-chlorocykloheksylo)-cykloheksanonu w 50 ml alkoholu etylowego dodano 5,2 g (0,05 mola) etylotiomocznika i mieszanine ogrzewano przy wrzeniu przez '6 godzin. Otrzymano 8,85 g (wydajnosc 67% (N-etylooktahydrospiro[cykloheksano-r,4-chinazolinotionu-2] (zalaczony wzór 1, X = S, R = C2H5), bezbarwne graniastoslupy o temperaturze topnienia 161—163°C.Przyklad V. Do roztworu 21,5 g (0,1 mola) 2-(r-chlorocykloheksylo(cykloheksanonu w 120 ml alkoholu izopropylowego dodano 13,6 g (0,1 mola) o-tolilomocznika i mieszanine reakcyjna ogrzewano przy wrzeniu przez 4 godziny. Otrzymano 15,4 g (wydajnosc 45%) N-o-tolilooktahydrospiro[cykloheskano-r,4-china- zolinonu-2] (zalaczony wzór 1, X = O; R = o-CH3C6H4), bezbarwne graniastoslupy o temperaturze topnienia 193-195°C.Przyklad VI. Do roztworu 21,5 g (0,1 mola) 2-(r-chlorocykloheksylocykloheksanonu w 90 ml alkoholu etylowego dodano 16,4 g (0,11 mola) p-tolilomocznika i mieszanine reakcyjna ogrzewano przy wrzeniu przez 6 godzin. Otrzymano 26,9 g (wydajnosc 87%) N-p-tolUooktahydrospko[cykloheksano-l\4-chinazolino- nu-2] (zalaczony wzór 1, X = O; R = p-CH3C6H4), bezbarwne igly o temperaturze topnienia 249-251°C. PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe * Sposób wytwarzania pochodnych chinazoliny o wzorze ogólnym 1, w którym X oznacza atom tlenu lub siarki, a R atom wodoru, nizsza grupe alkilowa lub arylowa, przy uzyciu moczników i tiomoczników o wzór ; 3 w którym X i R maja wyzej podane znaczenie, oraz przy uzyciu ketonu alicyklicznego, znamienny tym, ze do roztworu 2-(r-chlorocykloheksylo)-cykloheksanonu w obojetnym rozpuszczalniku organicznym, korzylo w alkoholu alifatycznym lub cykloalifatycznym zawierajacym 2 do 6 atomów wegla, dodaje sie odpowiedz mocznik lub tiomocznik w stosunku molowym 0,9 do 3,0 mola na mol chloroketonu, korzystnie 1,0 do 2,0 mo5a na mol chloroketonu, mieszanine reakcyjna ogrzewa sie, po czym wytworzona pochodna wydziela oraz oczyszcza znanymi sposobami.Ku 12p,10/01 71728 MKP C07d 51/48 wzdf 1 NH3Ct wzcif 2 HoNCXNHR wzór 3 PL PL