Dotychczasowe urzadzenia do przeka¬ zywania katów i nastawiania wskazówek dla {przesylania rozkazów posiadaja dwie duze wady: po pierwsze przekazywanie ka¬ tów i nastawianie wskazówek odbywa sie nie w sposób ciagly, lecz skokami, przez co ilosc pozycyj wzglednie wielkosc katów jest ograniczona, po drugie wzrasta ilosc przewodników z iloscia przewidzianych dla sygnalizacji pozycyj . wskazówkowych Wzglednie katowych. Przedmiot niniejszego wynalazku ma na celu stworzenie takiego urzadzenia telemechanicznego, które po¬ wyzszej wady nie posiada, a natomiast po¬ zwala na przekazywanie jakiegobadz kata wzglednie pozycji wskazówki i przeto po¬ siada skale ciagla, oraz która dla przeka¬ zywatiiia nie Wymaga zadnego lub tez tylko jednego przewodnika drutowego. Przedmiot niniejszego wynalazku moze byc zastoso¬ wany iz korzyscia dla kierowania na odle¬ glosc wehikulów i statków tak powietrznych jak i morskich. Czesc odbiorcza przedmiotu niniejszego wynalazku moze byc wykona¬ na równiez jako wskazówkowy falomierz dla celów radjotechnioznych.Zgodnie z powyzszym celem przedmiot niniejszego wynalazku posiada nastepujace urzadzenia: Fig. 1 przedstawia jego uklad schematycznie. Jako ,,stacja nadawcza" sluzy dajacy sie nastrajac generator wyso¬ kiej czestotliwosci (GJ o wiadomej kon¬ strukcji, jak np. nadajnik lampowy ze sta¬ la samoindukcja (L) i zmienna pojemno¬ scia kondensatora obrotowego (C). Obroto¬ wa czesc tego kondensatora jest polaczonat urzadzeniem do nastawiania wymagane¬ go kata wzglednie wskazówki: przez nasta¬ wienie na nim kata nastawia sie równocze¬ snie odpowiednia pojemnosc kondensatora a przez to nadajnik na pewna czestotliwosc (fale) w sposób znany, W ten sposób kaz¬ dy kat wzglednie kazda pozycja wskazów¬ ki okreslona zostaje przez jej przypadaja¬ ca czestotliwosc (fale), W ten sposób W na¬ dajniku nastawiona czestotliwosc (fala) zo¬ staje w znany sposób udzielona „stacji od¬ biorczej" lub bezdrutowo lub tez wzdluz jednego przewodnika wysokiej czestotliwo¬ sci (H). Stacja odbiorcza znów posiada dwa równowartosciowe obwody drgan (I, II) o znanym wykonaniu, z jednakowa stala sa- moindukcja (L), oporem (R) i równowar- tosciowemi kondensatorami obrotowemi (C\, C\\). Czesci obrotowe obu kondensatorów sa na wspólnej osi {W) itak osadzone, ze sa celowo o pewien kat wzgledem siebie prze¬ suniete. Osiaga sie przezto, ze — zaleznie od wyboru systemu kondensatora — oba kondensatory w kazdej pozycji posiadaja miedzy soba rózne, jednak zawsze o te sa¬ ma wielkosc rózniace sie pojemnosci, lub tez ze oba obwody drgan (I, II), wykazuja w kazdem polozeniu nastrojenia zawsze te sama róznice w czestotliwosci wzglednie fali. Wymieniona wspólna os kondensato¬ rów jest urzadzona albo do bezposrednie¬ go obracania recznego lub za pomoca od¬ powiedniego silnika, albo tez do obracania przez obslugiwanie samego urzadzenia, na którem ma byc nastawiony przekazany kat (jak np. kierownica wehikulów lub urza¬ dzenia przy armatach) i z którem os (W) jest sprzezona. Sam naped tego urzadzenia moze byc reczny lub tez silnikowy, w spo¬ sób znany. Do odczytywania kazdorazowe¬ go polozenia osi wzglednie kondensatorów moze byc (przewidziana odpowiednia skala, która np. przy zastosowaniu tego urzadze¬ nia odbiorczego jako falomierz wskazówko¬ wy cechowana jest na dlugosc fali.Kazdy z wymienionych dwóch obwodów drgan ([, II) zawiera przyrzad oddzialywu¬ jacy na natezenie pradu (A\9 A\i). Przy¬ rzady te sa tak urzadzone, ze przez wspól¬ ne dzialanie wskazuja kierunek obrotu osi dla nowej pozycji lub tez kieruja zapomo¬ ca przekazników wyzej wymienionymi sil¬ nikami dla samodzielnego nastawiania osi do nowej pozycji. Wykonanie takiego przy¬ rzadu moze byc rózne. Fig. 2 i 3 daja przy¬ klady dwuch takich wykonan. Wedlug fig. 2 przyrzady te ojpieraja sie na zasadzie przyrzadów cieplnych znanego wykonania, przyczem drucik cieplny (1) jednego przy¬ rzadu jest wlaczony do pierwszego obwo¬ du drgan (I)f drugi drucik cieplny (2) zas do drugiego obwodu (II). Natomiast druci¬ ki naciagajace przyrzadu (3, 5 wzglednie 4, 6) nie sa bezposrednio przez wlasne od¬ dzielne sprezyny naciagniete, lecz w mysl niniejszego wynalazku przez wsipólna spre¬ zyne (8) zapomoca dzwigni (wagi) (7).Dzwignia ta posiada w osi obrotu jedno ra¬ mie (9). Na fig. 9 przyrzad przedstawiony jest jako oparty na zasadzie elektromagne¬ tycznej, z obracana cewka przyczem jednak w mysl niniejszego wynalazku ramka obro¬ towa (10) posiada dwa uzwojenia, które wlaczone do wymienionych obwodów drgan (I, II) w ten sposób, ze w jednem uzwoje¬ niu plynie wyprostowany prad jednego obwodu w odwrotnym kierunku do prosto¬ wanego pradu drugiego obwodu przeplywa¬ jacego w drugim uzwojeniu. Oba prady przeciwdzialaja sobie w ramce. Ruchoma ramka posiada równiez jedno ramie (11), które zapomoca dwóch sprezyn (12, 13) utrzymane jest w polozeniu srednim. W obu wykonaniach ramie (9 wzglednie 11) odchyla sie na jedna lub na druga strone, zaleznie od tego, ozy natezenie jest w pierwszym czy w drugim obwodzie wiek¬ sze. Jesli jest natezenie w obu obwodach jednakowe, ramie zajmuje bez wzgledu na wielkosc natezenia swoja srednia pozycje. — 2 —W ten sposób nastawiajace sie ramie sluzy albo bezposrednio do wskazywania kierun¬ ku obrotu osi (W) albo jako {przekaznik dla dzialania przewidzianego, sygnalizujacego kierunek obrotu urzadzenia lub przy auto- matycznem nastawianiu do kierowania ob¬ rotu odpowiednich silników.Dzialanie przedmiotu niniejszego wyna¬ lazku opiera sie na nastepujacem rozwaza¬ niu: wobec znanej symetrycznej formy krzywej rezonansu (Fig, 4) nastrajalny ob¬ wód drgan wykazuje przy dzialaniu drgan o okreslonej czestotliwosci w polozeniu re¬ zonansu maximum pradu, natomiast w in¬ nych pozycjach mniejsze natezenia, które sa tern mniejsze im wiecej dana pozycja odchyla sie od pozycji rezonansu. Przytem pozycje, które leza symetrycznie do rezo¬ nansu, wykazuja jednakowe natezenia 'pra¬ du, (np. Fig. 4 pozycje a i f, hibbie). Wy¬ nika stad, ze z natezenia jakiegokolwiek polozenia nastrojenia obwodu sama pozy¬ cja rezonansu okreslona byc nie moze.Poslugujemy sie przeto — co stanowi podstawe niniejszego wynalazku — dwoma równomiernie i równoczesnie strójonerni obwodami drgan fi, II Fig. 1), które wyka¬ zuja stale te sama róznice w ich nastroje¬ niu, wówczas w tych samych warunkach bedzie w tym obwodzie wieksze natezenie pradu, którego nastrojenie lezy blizej do rezonansu (np. w Fig. 4 w pozycji b w po¬ równaniu do a lub w / w porównaniu do e) a w pozycjach lezacych symetrycznie do pozycji rezonansu (c i d Fig. 4) t. j. w chwi¬ li, gdy srednie nastrojenie obu obwodów zgadza sie z rezonansem, natezenia sa rów¬ ne: 'przeto kierunek i sama pozycja rezo¬ nansu sa jednoznacznie okreslone.Wobec tego dzialanie urzadzenia niniej¬ szego wynalazku jest nastepujace: odpo¬ wiadajaca nastawionemu w nadajniku ka¬ towi wzglednie sygnalowi czestotliwosc (fa¬ la) oddzialywuje na oba obwody drgan (I, II Fig. 1) odbiornika. Obwód, którego na¬ strojenie czyli wlasna czestotliwosc lezy blizej do pozycji rezonansu (b Fig. 4), ma wieksze natezenie niz drugi obwód (a Fig. 4). Przez to ramie (9, Fig. 2, wzglednie 11, Fig. 3) zostaje odchylone w odpowiednia strone, co wskazuje kierunek obrotu wspól¬ nej osi (W) kondensatorów, poniewaz przez krecenie jej w danym kierunku srednia war¬ tosc nastrojenia obu obwodów zbliza sie do rezonansu. Przy tym ruchu pierwszy z ob¬ wodów przekroczywszy pozycje rezonansu zmniejsza swoje natezenie, a z chwila gdy osiagnie symetryczna do rezonansu pozycje drugiego obwodu, natezenie w obu obwo¬ dach stanie sie jednakowe (c, d Fig. 3); w tejze chwili wraca ramie do swojej sredniej pozycji i zatrzymaniem obrotu osi wymagany kat zostal nastawiony.W mysl niniejszego wynalazku stacja odbiorcza moze byc wyposazona w dwa ta¬ kie urzadzenia odbiorcze, z których jedno sluzy do nastawiania zgruba, drugie zas do nastawiania dokladnego. Niniejszy wy¬ nalazek (przewiduje równiez zastosowanie w jego urzadzeniach zamiast kondensato¬ rów obrotowych warjometry, a zamiast sta¬ lej samoindukcji stale kondensatory. Ni¬ niejszy wynalazek umozliwia równiez prze¬ kazywanie katów w kazdym pozadanym stosunku przez odpowiednie dobranie wiel¬ kosci zmiennych elementów obwodu drgan (pojemnosci wzglednie samoindukcji). PL