Pierwszenstwo: 14.05.1970 Wielka Brytania Zgloszenie ogloszono: 30.04.1973 Opis patentowy opublikowano: 31.12.1975 71124 KI. 47c, 65/02 MKP F16d 65/02 CZYTELNIA Urzedu PtJl^rrtowego Polskie] lieefVft09sr.--"t| btv&j Twórcawynalazku: Malcolm Clarence Williams Uprawniony z patentu; Girling Limited, Birmingham (Wielka Brytania) Hamulec bebnowy, zwlaszcza dla pojazdów samochodowych Przedmiotem wynalazku jest hamulec bebnowy dla pojazdów samochodowych, a zwlaszcza zespoly okladziny i szczeki hamulcowej.Znany jest hamulec bebnowy zawierajacy szczeke hamulcowa zaopatrzona w element prowadzacy w postaci korytka, na którym jest umieszczony szereg klocków hamulcowych. Klocki hamulcowe sa zabezpieczo¬ ne przed przesunieciami poosiowymi za pomoca kolnierzy, a przed przesunieciami promieniowymi i obwodowymi za pomoca liny przechodzacej przez szczeline w klockach hamulcowych. Konce liny sa polaczone ze soba za pomoca sprezyny w miejscu oddalonym od elementu prowadzacego. Wada tego rozwiazania jest to, ze kolnierze elementu prowadzacego nie posiadaja srodków dla przeciwdzialania ruchom promieniowym i obwodowym. Zastosowanie do tego celu liny powoduje skomplikowanie konstrukcji i zawodnosc jej dzialania.Celem wynalazku jest unikniecie wymienionej niedogodnosci. Cel ten osiagnieto wykonujac hamulec bebnowy zawierajacy szczeke zaopatrzona w element o przekroju korytkowym z wystajacymi zen kolnierzami bocznymi, które tworza pólke szczeki, od której zaczyna sie korytko. Zgodnie z wynalazkiem kolnierze posiadaja otwory, za pomoca których do kolnierzy przytwierdzona jest warstwa materialu ciernego. Szczeka hamulcowa posiada wystepy lub wglebienia sprzegajace ja z warstwa materialu ciernego w celu wlasciwego obwodowego jej rozmieszczenia.Wedlug korzystnej postaci wykonania, zespól okladziny wspóldzialajacy z wyzej wymienionymi szczekami, sklada sie z okladziny wlasciwej, to jest warstwy materialu ciernego, przymocowanej do plyty osadczej, przy czym zespól ten zawiera ponadto elementy, za pomoca których mozna go w sposób odejmowalny zamocowac do szczeki hamulcowej. Zawiera on ponadto elementy przenoszace sily tarcia wynikle z momentu hamowania, z zespolu okladziny na szczeke hamulcowa.Wedlug innej cechy wynalazku, zespól szczek hamulca bebnowego sklada sie z zespolu okladziny, w którym warstwa materialu ciernego jest zamocowana do plyty osadczej, przy czym zespól okladziny jest sztywno przymocowany do szczeki hamulcowej, która to szczeka ze swej strony zawiera element o przekroju korytkowym, majacy boczne kolnierze stanowiace pólke szczeki. Oba te zespoly posiadaja wspóldzialajace ze soba elementy, przenoszace wynikla z momentu hamowania sile tarcia z zespolu okladziny na szczeke hamulcowa.2 71 124 I Szczeka hamulcowa moze byc w dogodny sposób wykonana z plaskiej plyty, przy czym najpierw wykrawa sie wszystkie potrzebne otwory, a nastepnie zgina sie brzegi plyty, formujac profil o ksztalcie w zasadzie korytkowym, z wystajacymi z niego na boki kolnierzami. Wedlug innych technologii szczeka moze byc odlana lub zaspawana. Najkorzystniej jednak jest wykonac szczeke z jednego kawalka materialu, na przyklad droga walcowania lub tloczenia, które to sposoby produkcji szczek hamulcowych odznaczaja sie ekonomicznoscia.Szczeka wedlug wynalazku moze byc zaopatrzona w okladzine przyklejona lub tez w konwencjonalna" przynitowana. Korzystniej jest jednak, gdy zespól okladziny zawiera sztywna plyte osadcza.Wymieniona plyta osadcza okladziny zaopatrzona jest korzystnie w szereg wystajacych promieniowo ku osi hamulca wystepów lub fald, usytuowanych w odstepach wzdluz krawedzi plyty. Wystepy te sa korzystnie tak uksztaltowane, ze gdy zespól okladziny ciernej umieszczony jest na swoim miejscu na szczece, wystepy obejmuja obie krawedzie szczeki, unieruchamiajac zespól okladziny ciernej w kierunku osiowym wzgledem szczeki, i zapobiegaja w ten sposób wzglednym ruchom osiowym tych elementów.Dla zapobiegniecia natomiast ruchom zespolu okladziny ciernej wzgledem szczeki w kierunku obwodowym, plyta osadcza moze byc z korzyscia zaopatrzona w wyciete szczeliny, odpowiadajace promieniowym wystepom szczeki hamulcowej tak, ze gdy zespól okladziny ciernej jest osadzony na swoim miejscu na szczece, wspomniane wystepy wchodza w te szczeliny. W ten sposób wymienione wystepy i odpowiadajace im szczeliny dzialaja jako elementy przenoszace sile oporu tarcia, a co za tym idzie moment hamowania z zespolu okladziny ciernej na szczeke hamulcowa, co jest ich funkcja podstawowa. Wedlug innej postaci wykonania przedmiotu wynalazku, plyta osadcza okladziny moze miec jeden lub kilka wystajacych do srodka w kierunku promieniowym wytloczen, odpowiadajacych podobnym wytloczeniom w kolnierzach szczeki hamulcowej, ze gdy zespól okladziny ciernej znajduje sie na swoim miejscu na szczece hamulcowej, wytloczenia plyty osadczej wchodza w odpowiadajace im wytloczenia w kolnierzach szczeki hamulcowej, zapobiegajac wzajemnym ruchom obwodowym zespolu okladziny ciernej i szczeki hamulcowej i przenoszac powstala w czasie procesu hamowania sile oporu tarcia.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia szczeke hamulcowa kompletna w widoku z boku i czesciowym przekroju, fig. 2 — przekrój wzdluz linii A-A na fig. 1, fig. 3 - przekrój wzdluz linii B-B na fig. 1, fig. 4 — szczeke kompletna wedlug fig. 1 w widoku z dolu, fig. 5 — szczeke hamulcowa kompletna w widoku z boku i czesciowym przekroju, podobnie jak na fig. 1 lecz z odmiennymi elementami przenoszacymi sile oporu tarcia, fig. 6 — przekrój wedlug linii A—A na fig. 5, fig. 7 — przekrój wedlug linii B-B na fig. 5, fig. 8 — szczeke hamulcowa kompletna wedlug fig. 5 w widoku z dolu.Wedlug fig. 1 do 4, szczekowy samochodowy hamulec bebnowy kompletny, oznaczony ogólnie cyfra 10, sklada sie ze szczeki hamulcowej 12 i zespolu 14 okladziny. Szczeka 12 zawiera scianki 16 i laczace je mostki 18, które to elementy tworza razem korytko, którego integralna czesc stanowia kolnierze 20. Na kolnierzach 20 osadzony jest zespól 14 okladziny ciernej, skladajacy sie z warstwy 22 materialu ciernego, polaczonego z plyta osadcza 24. Plyta osadcza 24 zaopatrzona jest w szereg wystajacych promieniowo ku osi hamulca wystepów lub fald usytuowanych parami w odstepach wzdluz obydwóch krawedzi plyty osadczej 24. Szczeka hamulcowa 12 ma szereg promieniowych wystepów zewnetrznych 28 wystajacych ponad kolnierze 20. Plyta osadcza 24 posiada ze swej strony odpowiadajace wystepom 28 szczeliny 30, w które to szczeliny wchodza wystepy 28 przenoszace w ten sposób sily oporu tarcia, a co za tym idzie moment hamujacy, z zespolu okladziny na szczeke hamulcowa. Zespól 14 okladziny ciernej zamocowany jest do szczeki 12 za pomoca osmiu srub 32, przechodzacych poprzez otwory 34 zespolu okladziny oraz otwory 36 kolnierzy 20 i wkreconych w zabezpieczone od odkrecania nakretki 38.W celu wymiany okladzin ciernych wykreca sie sruby 32 i odejmuje sie zespoly okladzin w kierunku promieniowym, w danym przykladzie na jedna szczeke hamulcowa przypadaja dwa zespoly okladzin ciernych tak, ze szczeliny 30 zostaja zesuniete z wystajacych promieniowo wystepów 28. Nastepnie na szczeke hamulcowa zaklada sie nowe zespoly 14 okladzin ciernych, wsuwajac promieniowo wystepy 28 w szczeliny 30, a nastepnie wsuwa sie sruby 32 w otwory 34 i 36 i wkreca sie je w nakretki 38.Wedlug fig. 5—8, szczeka hamulcowa 12 nie posiada wystepów promieniowych 28, lecz zamiast nich jej kolnierze 20 maja po dwa skierowane promieniowo ku osi hamulca wglebienia 40. Ze swej strony plyta osadcza 24 zespolu okladziny 14 posiada wglebienia 42 odpowiadajace wglebieniom 40. Ramie zabezpieczenia nakretki 38 jest w tym przypadku wygiete, dzieki czemu nie koliduje ono z krzywizna zagiecia scianki 16.W celu wymiany okladzin ciernych wykreca sie sruby 32 i odejmuje sie zespoly 14 okladzin ciernych w kierunku promieniowym tak, by wglebienia 42 plyty osadczej 24 wysunely sie z wglebien 40 kolnierzy 20 szczeki 12. Nastepnie mozna juz zalozyc na szczeke nowe zespoly 14 okladzin, wsuwajac wglebienia 42 we wglebienia 40, po czym mozna tez wsunac i dokrecic sruby 32, mocujac w ten sposób zespól okladziny ciernej do szczeki hamulcowej.3 71 124 Aczkolwiek obie powyzsze odmiany postaci wykonania przedmiotu wynalazku opisano w odniesieniu do szczeki hamulcowej zaopatrzonej w dwa zespoly okladziny ciernej, jest rzecza jasna, ze kazda ze szczek moze byc zaopatrzona w wiecej niz dwie okladziny cierne, albo tez tylko w jedna. Zespoly okladzin ciernych, o ile wystepuja w ilosci wiekszej niz jeden, moga byc przy tym podzielone — jak w opisanych przykladach — w kie¬ runku osiowym, lub tez moga byc podzielone w kierunku obwodowym, albo wreszcie w obydwóch kierunkach.Mimo ze w pokazanych wyzej odmianach zespól okladziny ciernej jest przymocowany .do szczeki hamulcowej za pomoca srub wkreconych w nakretki jest oczywistym, ze moze byc tez zastosowany do szczeki hamulcowej. Na przyklad, plyta osadcza okladziny ciernej moze posiadac gwintowane otwory, w które moga byc wkrecone sruby przepuszczone w kierunku promieniowym ku górze poprzez odpowiednie otwory w kolnie¬ rzach szczeki hamulcowej. PL