Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 15.07.1974 70877 K1.42k, 12/07 MKPGOll 15/00 Twórcywynalazku: Szczepan Spiewok, Alfred Lech Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Mechaniczne Przemyslu Metali Niezelaznych „Zamet" Przedsiebiorstwo Panstwowe, Strzybnica (Polska) Przyrzad do pomiaru cisnienia w hydraulicznych i pneumatycznych ukladach silowych Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do okresowego pomiaru cisnienia w hydraulicznych lub pneuma¬ tycznych ukladach silowych, posiadajacych wieksza ilosc punktów kontrolnych.Hydrauliczne lub pneumatyczne uklady silowe, zastosowane w maszynach i urzadzeniach do napedu ich zespolów, wyposazone sa w pewna ilosc,'zalezna od ilosci tych napedzanych zespolów, galezi tego ukladu wraz z silownikami hydraulicznymi lub pneumatycznymi.Ze wzgledu na rózne wielkosci charakterystyczne poszczególnych silowników, zalezne od charakteru pracy poszczególnych zespolów urzadzenia w poszczególnych galeziach tego ukladu, polaczonych z przynaleznymi do nich silownikami, zachodzi potrzeba umieszczenia kontrolnych punktów pomiarowych cisnienia czynnika.Dokonywanie tych pomiarów cisnienia jest konieczne zarówno w celu regulacji pracy poszczególnych silowników, jak równiez w celu okresowej kontroli ich pracy.Do pomiaru cisnienia w poszczególnych punktach ukladu hydraulicznego lub pneumatycznego, uzywano dotychczas indywidualnych przyrzadów pomiarowych dla kazdej galezi tego ukladu, umieszczonych najczesciej na pulpicie sterowniczym i posiadajacych polaczenie przewodowe z punktami kontrolnymi poszczególnych galezi ukladu. Kazdy poszczególny przyrzad skladal sie z manometru i polaczonych z nim tlumika drgan wskazówki manometru oraz zaworu zaporowego.Majac na uwadze, ze kontrolne pomiary cisnienia w poszczególnych galeziach ukladu dokonuje sie tylko okresowo, stosowane dotychczas przyrzady pomiarowe, wymagajace uzycia wiekszej ilosci poszczególnych ele¬ mentów, a mianowicie manometrów, tlumików drgan i zaworów zaporowych, byly powodem zwiekszenia wy¬ miarów pulpitów sterowniczych, trudniejszej ich obslugi oraz zwiekszenia kosztów wykonania calego ukladu.Zadaniem wynalazku jest opracowanie takiej konstrukcji przyrzadu do pomiaru cisnieriia, która przy zasto¬ sowaniu tylko jednego manometru, umozliwi okresowe pomiary cisnienia w wiekszej ilosci punktach ukladu hydraulicznego lub pneumatycznego, to jest w poszczególnych galeziach tego ukladu, w skladzie których zabu¬ dowane sa silowniki, napedzajace poszczególne zespoly urzadzenia.Zadanie zostalo rozwiazane w ten sposób, ze wszystkie punkty kontrolne cisnienia polaczono z jednym wspólnym przyrzadem pomiarowym, wyposazonym w jeden manometr, który poprzez odpowiednie jego przesta¬ wienie, umozliwia okresowe pomiary cisnien, kolejnie w poszczególnych galeziach ukladu.2 70 877 Takie rozwiazanie umozliwi zaoszczedzenie kilku manometrów, tlumików drgan manometru i zaworów zaporowych, oraz pozwala na zmniejszenie gabarytów pulpitu sterowniczego urzadzenia, co w efekcie uprosci budowe ukladu i obnizy koszt wykonania calego urzadzenia.Przedmiot wynalazku jest blizej wyjasniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przed¬ stawia przyrzad w przekroju podluznym w plaszczyznie I - I, w polozeniu odcietym od ukladu, fig. 2 — przy¬ rzad w przekroju poprzecznym w plaszczyznie II — II, w polozeniu odcietym od ukladu, fig. 3 — przyrzad w przekroju podluznym w plaszczyznie I - I, w polozeniu pomiarowym a fig. 4 — przyrzad w przekroju po¬ przecznym w plaszczyznie II — II, w polozeniu pomiarowym.Jak uwidoczniono na rysunku, przyrzad wedlug wynalazku sklada sie z korpusu 1, umieszczonego w nim przesuwnie i obrotowo suwaka 2, którego ruchy wzdluzne ograniczone sa z jednej strony osadzonym wewnatrz korpusu 1 dystansowym i uszczelniajacym pierscieniem 3, a z drugiej strony, polaczona z korpusem 1, tylna pokrywa4. ~ Korpus 1, z przeciwnej strony w stosunku do pokrywy 4, zakonczony jest przednia pokrywa 5, na której to czolowej jej stronie znajduje sie podzialka, okreslajaca polozenie wlotowych otworów 6, do których podlaczone sa przewody 7, laczace przedmiotowy przyrzad z poszczególnymi punktami kontrolnymi ukladu.Otwory 6 polaczone sa z wewnetrzna cylindryczna komora 8 korpusu 1, w której umieszczony jest suwak 2, za posrednictwem kanalów 9, usytuowanych wspólosiowo z otworami 6 i prostopadle do osikomory 8, na jednym wspólnym obwodzie korpusu 1. Otwory 6 wraz z kanalami 9 sa rozmieszczone równomiernie na obwodzie korpusu 1 w takiej ilosci, jaka jest potrzebna ilosc poszczególnych punktów kontrolnych cisnienia w ukladzie, zabudowanym w danym urzadzeniu. Ilosc ta najkorzystniej wynosi w praktyce od 3 do 12. Jeden koniec suwaka 2, wystajacy na zewnatrz korpusu 1, polaczony jest z uchwytem 10, na którego powierzchni umieszczono wskaznik (nie uwidoczniony na rysunku), okreslajacy polozenie suwaka 2 wzgledem kanalów 9 korpusu 1. W korpusie 1, w pewnym oddaleniu od jednego z otworów 6, znajduje sie otwór .11 i kanal 12, usy¬ tuowane w plaszczyznie równoleglej do osi komory 8 i przechodzacej przez wymieniony otwór 6. Do otworu 11 podlaczony jest przewód 13, który z kolei laczy tlumik drgan 14 i polaczony z nim manometr 15 z komora 8 korpusu 1, poprzez kanal 12. Wlot kanalu 12 do komory 8 znajduje sie na jednej linii z wlotemjednego z kana¬ lów 9, równoleglej do osi komory 8. Suwak 2 ma na swym obwodzie pierscieniowe wybranie 16, tworzace pomiedzy wewnetrzna powierzchnia korpiisu 1, a tym wybraniem 16 przestrzen, dla cieczy hydraulicznej lub powietrza sprezonego, podczas pomiaru cisnienia. Górna krawedz 17 tego pierscieniowego wybrania usytuowana jest na takiej odleglosci, ze w polozeniu pomiarowym tj. w pozycji wsuniecia suwaka 2 w dolne krancowe polozenie, znajduje sie poza wlotem kanalu 12 do wnetrza wybrania 16, liczac od strony tylnej pokrywy 4.Natomiast dolna krawedz 18 wybrania 16 usytuowana jest, w polozeniu pomiarowym, powyzej wlotów kana¬ lów 9 otworów 6 do wnetrza komory 8 korpusu 1, co powoduje zamkniecie tych wlotów od strony wewnetrznej korpusu 1, a tym samym odciecie przyrzadu od ukladu.Suwak 2 ma ponadto na swej zewnetrznej powierzchni dodatkowo wzdluzny rowek 19, usytuowany równolegle do osi suwaka 2, poczawszy od dolnej krawedzi 18 wybrania 16 w kierunku tylnej pokrywy 4, po¬ nizej wlotów kanalów 9 otworów 6 w polozeniu pomiarowym tj. w dolnym polozeniu suwaka 2. W ten sposób, w przypadku dolnego polozenia suwaka 2 i ustawieniu go naprzeciw jednego z kanalów 9, istnieje otwarte pola¬ czenie jednego z punktów kontrolnych ukladu z manometrem 15, poprzez ten kanal 9, wzdluzny rowek 19, wybranie 16, kanal 12, przewód 13 i tlumik 14.W tym czasie pozostale kanaly 9 sa przez walcowa czesc suwaka 2 odciete od wybrania 16.Ponadto w suwaku 2, od kor^a bedacego wewnatrz komory 8 korpusu 1, znajduje sie otwór 20, usytuowa¬ ny wspólosiowo z suwakiem 2, w którym umieszczona jest sprezyna 21, opierajaca sie jednym koncem o dno otworu 20, a drugim koncem o tylna pokrywe 4. Sprezyna 21 znajduje sie w stanie napietym tak, ze utrzymuje samoczynnie suwak 2 w górnym polozeniu, tj. w polozeniu odcietym od ukladu.Dopiero nacisniecie na uchwyt 10 i polaczony z nim suwak 2 w kierunku tylnej pokrywy 4 az do oporu i ustawienie suwaka 2, przez jego obrót wokól wlasnej osi, w polozenie pomiarowe tj. wzdluznym rowkiem 19 na przeciw jednego z kanalów 9, powoduje polaczenie jednego z punktów kontrolnych ukladu z mano¬ metrem 15, wskazujacym wielkosc cisnienia w tym miejscu ukladu.W tylnej pokrywie 4 znajduje sie otwór 22, przeznaczony do podlaczenia przewodu, odprowadzajacego ciecz hydrauliczna lub sprezone powietrze, które przedostaja sie poza koniec suwaka 2 w czasie pomiarów cisnienia, na skutek pewnych nieszczelnosci pomiedzy suwakiem 2 i korpusem 1.Ustawiajac suwak 2 w poszczególne jego polozenie wzgledem kanalów 9 otworów 6, oznaczone na przed¬ niej pokrywie 5, mozna dokonac pomiarów cisnienia kolejno w poszczególnych punktach kontrolnych hy¬ draulicznego lub pneumatycznego ukladu.3 70 877 PL