Pierwszenstwo: ___^_ Zgloszenie ogloszono: 01.06.1973 Opis patentowy opublikowano: 15.07.1974 70651 KI. 835,23/00 MKP G04c 23/00 Twórcywynalazku: Olgierd Danielewski, Józef Paprocki Uprawniony z patentu tymczasowego: Zaklady Energetyczne Okregu Centralnego, Warszawa (Polska) Zegar sterujacy, zwlaszcza do liczników energii elektrycznej Przedmiotem wynalazku jest zegar sterujacy, zwlaszcza do jedno i dwutaryfowyeh liczników energii elektrycznej, wyposazonych w dwa wskazniki maksymalne. ' Znany zegar sterujacy ma os posrednia wylacznika tygodniowego z kólkiem zebatym i zebnikiem, zamon¬ towana pomiedzy zebnikiem ciernym tarczy dobowej a osia z kolem zebatym, krzywkami sterujacymi wylaczni¬ kiem tygodniowym i tarcza tygodniowa. Ponadto w zegarze tym na osi przerzutnika znajduje sie jeden styk ruchomy osadzony wahliwie i wspólpracujacy z trzema stykami nieruchomymi, zamontowanymi na dwóch poziomach, przy czym na dolnym poziomie jest styk dlugi bezprzerwowy a na górnym poziomie, odizolowanym od dolnego sa z obu stron dwa styki krótkie nieruchome, z którymi kolejno kontaktuje sie styk ruchomy przesuwajacy sie ruchem wahadlowym po dlugim stykunieruchomym. / Wada opisanego zegara jest to, iz moze on sterowac tylko jednym wskaznikiem maksymalnym, to znaczy wskaznikiem, który okresla srednia moc maksymalna w okresie calej doby. W dwutaryfowych licznikach energii elektrycznej wyposazonych w dwa wskazniki maksymalne, drugim wskaznikiem sterowac mozna tylko za pomo¬ ca drugiego zegara.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych wad i niedogodnosci przez skonstruowanie zegara, który'by mógl rterowac dwoma wskaznikami maksymalnymi, przy czym drugi wskaznik sluzy do okreslenia sredniej mocy maksymalnej w okresie szczytu wieczornego lub innego szczytu dowolnie wybranego w okresie doby.Cel ten osiagnieto przez wykonanie zegara sterujacego wedlug wynalazku, w którym osadzone na tulei tarczy dobowej kolo zebate jest zazebione bezposrednio z kolem zebatym o tej samej liczbie zebów, co kolo pierwsze, tworzac tym samym przelozenie 1:1. Os przerzutnika tego zegara jest wyposazona w dwa styki ruchome wspólpracujace z zespolem styków nieruchomych zamontowanych na czterech odizolowanych od sie¬ bie poziomach w ten sposób, iz drugi i czwarty poziom - liczac od góry - stanowia dlubie styki bezprzerwowe, po których przesuwaja sie konce styków ruchomych, zas na poziomie pierwszym i trzecim sa zainstalowane po dwa krótkie styki wspólpracujace bezposrednio ze stykami ruchomymi., Zaleta zegara sterujacego wedlug wynalazku jest prosta budowa umozliwiajaca sterowanie dwoma wskazni¬ kami maksymalnymi, co eliminuje potrzebe stosowania drugiego zegara sterujacego, koniecznego w przypadku2 70 651 rozwiazan zegarów dotychczasowych. Dzieki temu rozwiazaniu mozliwe jest okreslenie nie tylko sredniego maksymalnego poboru mocy elektrycznej w ciagu doby, lecz takze sredniego maksymalnego poboru mocy w okresie szczytu wieczornego lub innego szczytu dowolnie wybranego w okresie doby.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia fragment zegara w widoku perspektywicznym a fig. 2 - uproszczony schemat tego samego fragmentu.Jak uwidoczniono na rysunku, zegar sterujacy wedlug wynalazku sklada sie z osi glównej 1 osadzonej w tulei 2 z tarcza dobowa 3. Na tulei 2 jest osadzona piasta z kolem zebatym 4, zazebionym na stale z kolem zebatym 5, przy czym oba kola maja te sama liczbe zebów, tworzac przelozenie 1:1. Kolo zebate 5 jest zaklinowane na osi 6 z tarcza 7 wspólpracujaca z nastawna krzywka 8, która steruje dzwignia 9 z pierscieniem 10 laczacym styki 11, zasilane pradem plynacym od listwy zaciskowej zegara. Tarcza dobowa 3 jest wyposazona w nastawne zderzaki 12 wspólpracujace swymi kolkami 13 z przerzutnikiem 14 dwóch odizolowanych od siebie styków ruchomych! to jest styku górnego 15 i styku dolnego 16. Styki te wspólpracuja z zespolem styków nieruchomych 17 zamontowanych na czterech odizolowanych od siebie poziomach, przy czym na drugim i czwartym poziomie sa dlugie styki bezprzerwowe, po których przesuwaja sie konce styków ruchomych 15 i 16, zas na poziomie pierwszym i trzecim - po dwa krótkie styki utrzymujace zestyk z ruchomymi stykami 15 i 16.Pozostale czesci zegara sa znane i z tego powodu nie zostaly uwidocznione na rysunku. , Os glówna 1 uzyskuje naped od niepokazanej na rysunku sprezyny napedowej. Obrót tej osi powoduje równoczesny obrót tulei 2 z kolem zebatym 4 i tarczy dobowej 3 z ustawionymi na niej zderzakami 12. Równo¬ czesnie obraca sie w kierunku przeciwnym kolo zebate 5 z osia 6 i tarcza 7 z krzywka 8, która powoduje przesuw dzwigni 9 powodujac tym samym zamykanie lub otwieranie styków 11 za pomoca pierscienia 10.W przypadku zamkniecia styków 11 prad doplywa do zespolu styków nieruchomych 17 i poprzez styki ruchome 15i 16 doplywa do krótkich styków, zamocowanych na poziomie pierwszym i trzecim zespolu styków 17. Styki 15 i 16 przesuwaja sie równoczesnie w prawa lub lewa strone zaleznie od polozenia przerzutnika 14. Polozenie tych styków z lewej strony powoduje zadzialanie drugiego wskaznika maksymalnego oraz liczydla drugiej taryfy zas polozenie tych styków z prawej strony - zadzialanie pierwszego wskaznika maksymalnego oraz liczydla drugiej taryfy zas polozenie tych styków z prawej strony zadzialanie pierwszego wskaznika maksymalnego oraz liczydla taryfy pierwszej.Przeprowadzone próby i doswiadczenia wykazaly pelna przydatnosc zegara wedlug wynalazku do liczni¬ ków dwutaryfowych z dwoma wskaznikami maksymalnymi. Zegar wedlug wynalazku moze byc zastosowany takze do sterowania innych urzadzen, na przyklad sprezarek powietrznych, grzejników, urzadzen sygnalizacyj¬ nych, rejestratorów cisnienia i innych. PL