Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 25.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 17.06.1974 70644 KI. 63c,91 MKP B60r 21/10 Twórcawynalazku: Miroslaw Nawój Uprawniony z patentu tymczasowego: Instytut TransportuSamochodowego, Warszawa (Polska) Samoczynny rozpinacz samochodowych pasów bezpieczenstwa Przedmiotem wynalazku jest samoczynny rozpinacz samochodowych pasów bezpieczenstwa umozliwiajacy samoczynne rozpiecie samochodowego pasa bezpieczenstwa po kolizji samochodu, powodujacej gwaltowne wytracanie szybkosci.Obecnie samochodowe pasy bezpieczenstwa wyposazone sa tylko w normalny zamek, którego zapinanie i rozpinanie moze byc dokonywane przy pomocy rak. Liczne nieszczesliwe wypadki drogowe wskutek zderzenia samochodów, uderzenia samochodu w przeszkode itp., powoduja czesto smierc lub powazne obrazenia ciala osób znajdujacych sie w samochodzie. Jednym z najczesciej uzywanych urzadzen zmniejszajacych skutki wspom¬ nianych kolizji sa samochodowe pasy bezpieczenstwa, które w znacznym stopniu zmniejszaja opóznienie masy czlowieka w stosunku do opóznienia masy samochodu.W wielu wypadkach drogowych uzycie samochodowego pasa bezpieczenstwa powoduje uratowanie zycia czlowiekowi, ale w niektórych okolicznosciach zmniejsza mozliwosc ratunku, np.: w razie zapalenia sie pojazdu po zderzeniu, tonieciu po przelamaniu bariery mostu itp., a wiec w tych przypadkach gdy nalezyjak najszybciej opuscic pojazd.Celem wynalazku jest wyeliminowanie opisanej wady pasów bezpieczenstwa. Cel ten zostal osiagniety przez zamontowanie w pasie bezpieczenstwa zamka, rozpinajacego sie po zaniku sily dzialajacej na pas bezpie¬ czenstwa, skladajacego sie z dwóch rozlaczalnych koncówek, z tym ze do koncówki od strony mocujacego uchwytu w samochodzie przyspawane sa dwie tulejki z odpowiednimi macieciami, wewnatrz których znajduja sie sprezyny, których wstepne napiecie regulowane jest za pomoca srub wkrecanych w drugi koniec tulejek, w które wchodzi druga koncówka mocowana do tasmy samochodowego pasa bezpieczenstwa oraz, ze koncówka od strony mocujacego uchwytu w samochodzie zaopatrzona jest w dwie tulejki, w które wlozony jest sworzen z zapadka obrotowa wchodzaca koncem w skosne wyciecie czolowej scianki koncówki, mocowanej do tasmy samochodowego pasa bezpieczenstwa, napinana sprezyna obejmujaca.Wynalazek zostanie blizej objasniony na przykladzie wykonania przedstawionym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia widok z góry z przekrojem przez lewa tulejke i sprezyne, fig. 2 przekrój podluzny, fig. 3 przekrój poprzeczny, pokazujacy prowadzenie koncówki oraz fig. 4 - widok od strony mocowania do uchwytu w samochodzie.2 70644 Samoczynny rozpieracz wedlug wynalazku sklada sie z dwóch rozlaczalnych koncówek 1 i 2, z których koncówka 1 mocowana jest do tasmy samochodowego pasa bezpieczenstwa, zas koncówka 2 mocowana jest do uchwytu kotwiczenia w samochodzie. Do koncówki 2 przyspawane sa dwie tulejki 7 z odpowiednimi nacieciami 8 od strony mocujacego uchwytu w samochodzie w które wchodzi koncówka 1. Naciecia 8 zapobiegaja odcho¬ dzeniu koncówki 1 od koncówki 2. Wewnatrz tulejek 7 znajduja sie sprezyny 3, których wstepne napiecie regulowane jest za pomoca srub 6 wkrecanych w drugi koniec tulejek 7. Koncówka 2 zaopatrzona jest w dwie tulejki 10, w które wlozony jest sworzen 11 z zapadka 4 obrotowa napinana sprezyna 5 obejmujaca. Gdy samoczynny rozpinacz jest w stanie zlaczonym wtedy koniec zapadki 4 naciskany sprezyna 5 wchodzi w skosne wyciecie czolowej scianki koncówki 1.W przypadku wystepowania sily pomiedzy koncówkami 1 i 2 rozpinacza, powodujacej ugiecie sprezyn 3 i przesuniecie koncówki 1 o wielosc wieksza niz skosne wyciecie w czolowej sciance koncówki 1 wtedy zapadka 4 zostaje uwolniona i naciskana sprezyna 5 obejmujaca wykona obrót wokól swojej osi. Z chwila ustania dziala¬ nia sily sprezyny 3 przesuwaja koncówke 1 z wyciec 8 i rozlaczaja w ten sposób rozpinacz.Na podstawie obliczen wynika, ze sila bezwladnosci (wielkosc 200 kg.), pochodzaca od masy czlowieka moze tylko wystapic pizy opóznieniu wynikajacym z kolizji, a wiec automatyczne rozpiecie samochodowego pasa bezpieczenstwa nie nastapi nawet przy ostrym hamowaniu samochodu. Poniewaz wielkosc sily bezwladnos¬ ci zalezy równiez od masy, samoczynny rozpinacz stosowany do pasów dla dzieci mozna ustawic na rozpinanie przy mniejszej sile. Przez odpowiednie odkrecanie srub (6) uzyskuje sie mniejsze wstepne napiecie sprezyn (3), a zatem zmniejszona do zadanej sile rozpinajaca. PL PL