PL70478B2 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 15.05.1970 (P. 140619) Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 30.05.1974 70478 KI. 46a, 53/00 MKP F02b 53/00 Twórcawynalazku: Stanislaw Tobolczyk Uprawniony z patentu tymczasowego: Stanislaw Tobolczyk, Warszawa (Polska) Silnik lub maszyna robocza z obrotowym tlokiem Przedmiotem wynalazku jest silnik, zwlaszcza silnik spalinowy lub maszyna robocza z obrotowym tlokiem.Znane sa, na przyklad z patentu polskiego nr 43628 lub z patentu Niemieckiej Republiki Federalnej nr 1 297 402, silniki lub maszyny robocze z wirujacymi tlokami, w których osadzony na mimosrodzie i wyko¬ nujacy ruch wirowy tlok o zasadniczym zarysie lukowego trójkata majacy w wierzcholkach osadzone elementy uszczelniajace zakresla tymi wierzcholkami tor o ksztalcie trochoidy lub epitrochoidy, któremu to torowi od¬ powiada wewnetrzna powierzchnia kadluba maszyny, z która w stalym zestyku pozostaja elementy uszczel¬ niajace, dzielace w ten sposób wnetrze kadluba na komory o cyklicznie zmieniajacej sie objetosci, pozwalajace na realizacje obiegu maszyny roboczej lub silnika.Silniki lub maszyny robocze opisanego typu, znane w literaturze pod nazwa silników Wankla, przy szeregu zalet, charakteryzujacych w ogóle silniki z wirujacymi tlokami, jak przykladowo równy i spokojny bieg, male gabaryty przy stosunkowo wysokiej mocy i podobne, wykazuja jednak szereg wad, a zwlaszcza trudnosci w za¬ pewnieniu szczelnosci poszczególnych komór roboczych, trudny do obróbki ksztalt wewnetrznej powierzchni kadluba, stosunkowo bardzo duze sily dzialajace na tlok, zwiazane z jego duzymi powierzchniami czynnymi oraz stosunkowo mala trwalosc zwlaszcza powierzchni wewnetrznej kadluba, co w polaczeniu z bardzo trudna naprawa tej powierzchni stwarza duze trudnosci eksploatacyjne.Znane sa równiez na przyklad z patentu polskiego nr 53162 silniki z tlokiem wirujacym, w którym zamo¬ cowane sa przesuwnie promieniowo elementy w postaci lopatek, stykajace sie stale z powierzchnia wewnetrzna kadluba, w którym obraca sie wspomniany tlok, posiadajacy zarys elipsy lub owalu, dzieki czemu miedzy lopatkami tworza sie oddzielne komory o cyklicznie zmieniajacych sie wraz z obrotem tloka pojemnosciami.Silniki tego typu maja wewnetrzne powierzchnie kadluba o ksztalcie latwiejszym do obróbki i naprawy niz poprzednio opisane, mimo iz trudniejsze w obróbce od powierzchni walcowych, wystepuja w nich jednakze trudnosci zwiazane z prowadzeniem lopatek po wewnetrznej powierzchni kadluba maszyny, przy zapewnieniu wlasciwej sily docisku, która przy niewielkich obrotach moze okazac sie zbyt mala, natomiast przy duzych obrotach w wyniku dzialania duzych sil odsrodkowych na lopatki moze spowodowac bardzo duze naciski lopatek na wewnetrzna powierzchnie kadluba i przyspieszone jej zuzycie.70478 Znane sa wprawdzie szeroko sposoby zapewnienia docisku lopatek do wewnetrznej powierzchni wirnika przy malych obrotach za pomoca na przyklad sprezyn, jednakze w praktyce rozwiazania te, zwlaszcza przy pracy w wysokich temperaturach nie zdaja egzaminu chociazby ze wzgledu na utrate przez material sprezyn wlasnosci sprezystych. Znane sa równiez, na przyklad z patentu polskiego nr 50136, sposoby zmniejszania nacisku lopatek na wewnetrzna powierzchnie za pomoca róznego rodzaju bezwladnikowych elementów hamuja¬ cych, jednakze rozwiazania takie, zwlaszcza przy wiekszej ilosci i wiekszych rozmiarach lopatek prowadza do bardzo ciezkich i skomplikowanych konstrukcji. Zbyt wielkie naciski lopatek na wewnetrzna powierzchnie kadluba maszyny zostaly wprawdzie wyeliminowane w rozwiazaniu, znanymjia przyklad z patentu polskiego nr 38112, przez zastosowanie osiowego przesuwu lopatek i umieszczenia komór roboczych, miedzy czlonowymi powierzchniami tloka i bocznymi pokrywami kadluba, jednakze tego rodzaju rozwiazanie znacznie komplikuje uszczelnienie lopatek jak i rozklad temperatur na tloku i kadlubie maszyny, ograniczajac zastosowanie tego rozwiazania jedynie do maszyn roboczych jak pompy lub sprezarki i to tylko o niewielkich wymiarach.Celem wynalazku jest wyeliminowanie lub przynajmniej znaczne zmniejszenie opisanych niedogodnosci i stworzenie maszyny z wirujacym tlokiem, mogacej pracowac jako pompa, sprezarka lub silnik, zwlaszcza silnik spalinowy, majacej ksztalty poszczególnych czesci proste i latwe w obróbce, pozwalajacej na latwe zapewnienie ruchów poszczególnych komór roboczych i tak skonstruowanej aby zapewnic mozliwie duza ilosc taktów pracy przypadajaca na jeden obrót walu maszyny.W tym celu maszyna robocza wedlug wynalazku posiada w nieruchomym kadlubie, zaopatrzonym w odpo¬ wiednie przestrzenie do przeplywu cieczy chlodzacej, kanaly do przeplywu czynnika roboczego, w razie zasto¬ sowania maszyny jako przykladowo silnika spalinowego, równiez elementy zaplonowe na przyklad w postaci swiec zaplonowych, przestrzen o ksztalcie cylindra kolowego, zamknieta z obu stron plaskimi pokrywami, w której bez specjalnych luzów porusza sie ruchem obrotowym wirnik maszyny, posiadajacy postac okraglej cylindrycznej puszki, zamknietej z obu stron plaskimi pokrywami, posiadajacymi wystepy, za pomoca których wirnik ulozyskowany jest w bocznych pokrywach kadluba maszyny. Na obwodzie wirnika wykonane sa kanaly przelotowe laczace jego wnetrze kolejno z kanalami wlotu i wylotu czynnika roboczego oraz ewentualnie ele¬ mentami zaplonowymi w kadlubie maszyny. W bocznych pokrywach kadluba maszyny osadzony jest wal mi- mosrodowy, przechodzacy przez wirnik i wspólosiowy z nim, przy czym wewnatrz wirnika na mimosrodzie walu osadzony jest obrotowo tlok wirujacy, wyposazony w trzy promieniowe elementy w postaci lopatek, dzielace przestrzen miedzy powierzchnia tloka a wewnetrzna powierzchnia wirnika na pewna ilosc szczelnie od siebie oddzielonych komór. W tym celu lopatki osadzone sa przelotowo i suwliwie w promieniowych wyjeciach tloka, na powierzchniach stykajacych sie z wewnetrzna powierzchnia wirnika wyposazone sa w elementy uszczelniajace, najkorzystniej typu rolkowego, takiego jak opisane na przyklad w patencie polskim nr 49627 lub podobne, natomiast wewnetrzne zakonczenia lopatek, najblizsze osi maszyny najkorzystniej oparte sa o element obrotowy, wspólsrodkowy z osia walu maszyny i korzystnie obracajacy sie w tym samym kierunku i z ta sama predkoscia co i wirnik maszyny, dzieki czemu lopatki oparte sa stale jednoczesnie o wewnetrzna powierzchnie wirnika i powierzchnie wspólsrodkowego z walem elementu obrotowego z mozliwoscia wykonywania niewielkich wahan katowych wymuszonych wirowym, mimosrodowym ruchem tloka. Nie wyklucza to jednak zastosowania lopatek dociskanych do wewnetrznej powierzchni wirnika silami elementów sprezystych i silami odsrodkowymi.W celu zapewnienia zgodnosci kierunku i predkosci obrotu tloka i wirnika sa one ze soba polaczone za pomoca odpowiedniej przekladni palcowej lub zebatej. Druga przekladnia zebata laczaca wirnik lub tlok z wa¬ lem mimosrodowym zapewnia obrót walu mimosrodowego w kierunku przeciwnym do kierunku obrotu tloka i wirnika i z predkoscia katowa trzy razy wieksza.Zgodnie z wynalazkiem tlok wirujacy najkorzystniej zbudowany jest w ten sposób, ze sklada sie z ulozys- kowanej na mimosrodzie walu mimosrodowego piasty, do której zamocowane sa segmenty o szerokosci równej wewnetrznej szerokosci wirnika, miedzy którymi tworza sie kanaly przeznaczone na pomieszczenie lozysk.Moment obrotowy moze byc przekazywany do maszyny roboczej lub pobierany z silnika wedlug wynalazku za pomoca walu napedowego polaczonego albo bezposrednio z walem mimosrodowym silnika albo tez z wirnikiem maszyny wedlug wynalazku, w tym ostatnim przypadku odbiór lub dostarczanie momentu obrotowego odbywa sie przy trzykrotnie nizszych obrotach niz w przypadku polaczenia walu mimosrodowego bezposrednio z walem mimosrodowym maszyny.W maszynie wedlug wynalazku rozwiazane zostaly ponadto zagadnienia zwiazane z uszczelnieniem miedzy soba wszystkich ruchomych elementów. I tak szczelnosc miedzy kadlubem maszyny a obracajacym sie w nim wirnikiem zapewniona zostala przez zastosowanie pierscieni uszczelniajacych umieszczonych w rowkach bocz¬ nych pokryw wirnika i wspólpracujacych z bocznymi pokrywami kadluba maszyny. Docisk pierscieni do pokryw kadluba maszyny zapewniaja ulozone pod pierscieniami elementy sprezyste. Szczelnosc miedzy kanalami dla3 70478 przeplywu czynnika roboczego z kadluba do wirnika maszyny zapewniona zostala przez zastosowanie elemen¬ tów uszczelniajacych w postaci ramek, osadzonych suwliwie w kanalach przelotowych wirnika i dociskanych za pomoca osadzonych pod nimi elementów sprezystych do wewnetrznej powierzchni kadluba maszyny. Uszczel¬ nienie najwazniejszego elementu maszyny wedlug wynalazku a mianowicie komór spalania rozwiazane zostalo w sposób nastepujacy: szczelnosc przestrzeni zawartych miedzy lopatkami tloka zostala zapewniona przez zastosowanie dwóch lub wiecej par umieszczonych w rowkach lopatek specjalnych listew uszczelniajacych o ksztalcie zblizonym do litery L, z których kazda listwa uszczelnia styk lopatki zjedna z bocznych wewnetrz¬ nych powierzchni wirnika oraz czesc styku lopatki z wewnetrzna powierzchnia walcowa wirnika, na której wspomniane listwy lacza sie za pomoca znanego zamka stopniowego. Listwy dociskane sa do powierzchni wirnika za pomoca zamieszczonych w ich rowkach elementów sprezystych. Szczelnosc obwodowa lopatek mozna jeszcze ulepszyc, stosujac miedzy dwoma parami listew uszczelniajacych uszczelke rolkowa typu opisane¬ go w patencie polskim nr 49627. Mozliwe jest równiez zamieszczenie miedzy listwami uszczelniajacymi a bocz¬ nymi wewnetrznymi powierzchniami wirnika zakladek, wzmacniajacych labiryntowe dzialanie opisanych juz uszczelek.Uszczelnienie miedzy tlokiem a bocznymi wewnetrznymi powierzchniami wirnika zapewnione jest za po¬ moca odcinków pierscieni uszczelniajacych, umieszczonych w poszczególnych segmentach tloka miedzy lopat¬ kami i dociskanymi do bocznych wewnetrznych powierzchni wirnika za pomoca elementów sprezystych. Wresz¬ cie uszczelnienie miedzy lopatkami a tlokiem zapewnione jest przez umieszczone w odpowiednich wglebieniach segmentów tloka elementy uszczelniajace o kszalcie zblizonym do litery E, których ramiona lacza sie mniej wiecej w srodku szerokosci tloka na znany zamek stopniowy, a ramie boczne laczy sie ze wspomnianymi uszczelkami w postaci odcinków pierscieni, umieszczonych w bocznych rowkach tloka. Elementy uszczelniajace w ksztalcie litery E sa równiez dociskane do lopatek, umieszczonymi pod nimi elementami sprezystymi.Chlodzenie maszyny zapewnione jest przeplywem czynnika chlodzacego przez odpowiednie przestrzenie w kadlubie maszyny i jego boczne pokrywy. Ponadto do chlodzenia zwlaszcza tloka i lopatek wykorzystany jest doprowadzany do wnetrza tloka drazeniami w wale mimosrodowym olej przeznaczony do smarowania ruchomych elementów maszyny. Nagrzany olej odprowadzany jest z maszyny równiez drazeniami w wale mimo¬ srodowym. Wirnik maszyny chlodzony jest przez odprowadzanie z niego ciepla do tloka i do kadluba maszyny.W celu umozliwienia montazu tloka wewnatrz wirnika, wirnik wykonany jest w postaci pierscieniowej puszki, posiadajacej boczna powierzchnie walcowa i jedna boczna pokrywe, natomiast druga boczna pokrywa zakladana jest na wirnik po zmontowaniu w nim. kompletnego tloka i laczona z wirnikiem najkorzystniej za pomoca zna¬ nego polaczenia bagnetowego.Maszyna wedlug wynalazku w porównaniu z,innymi znanymi maszynami z tlokami obrotowymi wykazuje duza latwosc obróbki wynikajaca ze stosowania jedynie plaskich i obrotowych powierzchni roboczych a takze stosunkowo bardzo niewielkie zuzycie ze wzgledu na minimalne ruchy wzgledne wirnika i tloka, co wplywa równiez bardzo korzystnie na prace uszczelnien, pracujacych w warunkach bardzo niewielkich predkosci wzglednych uszczelnianych elementów. Ponadto w porównaniu na przyklad z opisanymi silnikiem Wankla, silnik wykonany wedlug wynalazku charakteryzuje sie dwukrotnie czestszym wystepowaniem taktu pracy, a takze dzieki lepszemu stosunkowi powierzchni czynnej tloka do ramienia dzialania sil gazowych na wal maszyny zapewnia duzo lepsze wykorzystanie cisnienia spalanych gazów.Szczególowy opis dzialania i konstrukcji maszyny wedlug wynalazku zostanie dokonany w oparciu o przy¬ klad wykonania maszyny w postaci silnika spalinowego, szczególowo przedstawione na zalaczonych rysunkach, na których fig. 1 przedstawia przekrój osiowy maszyny wedlug wynalazku, fig. 2 — przekrój poprzeczny maszy¬ ny wedlug wynalazku, fig. 3 - przekrój poprzeczny lopatki, fig. 4 — czesciowy przekrój podluzny lopatki, fig. 5 - widok lopatki od strony opierajacej sie o wewnetrzna powierzchnie wirnika, fig. 6- szczegól polacze¬ nia wirnika maszyny z jego pokrywa, fig. 7 - rysunek aksenometryczny tloka maszyny wraz z lopatkami, fig. 8-15 przedstawiaja schematycznie kolejne fazy pracy maszyny wedlug wynalazku pracujacej jako silnik spalinowy. Kadlub 1 maszyny, posiadajacy ogólnie ksztalt cylindryczny zamkniety jest z obu stron pokrywami 2 i 3. W pokrywach 2 i 3 na lozyskach 4 i 5 osadzony jest obrotowo wal mimosrodowy 6 maszyny a jednoczesnie na lozyskach 7 i 8 wirnik 9 maszyny. Wirnik 9, wspólosiowy z glówna osia kadluba 1, i walu mimosrodowego 6 ma ksztalt cylindrycznej puszki, zamknietej pokrywa 9a, mocowana do wirnika najkorzystniej za pomoca zamka bagnetowego 91, 92, pokazanego na fig. 6. Wirnik 9 moze obracac sie wewnatrz cylindra w kadlubie 1 z lekkim luzem. Na bocznych powierzchniach wirnika 9 i jego pokrywy 9a wykonane sa rowki, w których znajduja sie pierscienie uszczelniajace 10, bedace w stalym zestyku z wewnetrznymi powierzchniami pokryw 2 i 3 kadluba 1.Wewnatrz wirnika 9 umieszczony jest tlok 11 osadzony obrotowo na mimosrodzie 6a walu mimosrodowego 6.Tlok 11 sklada sie z osadzonej na mimosrodzie 6a walu mimosrodowego 6 piasty 12 oraz zamocowanych do niej4 70478 trzech jednakowych segmentów 1 la, 1 Ib i lic. Miedzy segmentami 1 la, 1 Ib i lic sa przerwy, tworzace kanaly 0 scianach równoleglych, w których osadzone sa przesuwnie elementy 13 w postaci lopatek. Lopatki 13 na swoich powierzchniach zwróconych do wewnetrznej powierzchni wirnika 9 sa korzystnie zaopatrzone w uszczel¬ nienia rolkowe 14, znane na przyklad z patentu polskiego nr 49627. Po obu stronach elementów 14 przewidziane sa osadzone w odpowiednich rowkach w lopatkach 13 listwy uszczelniajace 15 posiadajace ksztalt litery L, przy czym odpowiednie pary listew uszczelniajacych 15 osadzone w tym samym rowku lacza sie ze soba znanym zamkiem stopniowym Z. Od strony obu bocznych powierzchni wirnika 9 listwy uszczelniajace 15 przykryte sa plytkami 16, laczacymi sie zaczepem 17 z lopatkami 13. Lopatki 13 moga swobodnie przesuwac sie w kierunku promieniowym wzgledem tloka 11, jednakze w czasie pracy sa stale z jednej strony oparte elementami rolko¬ wymi 14 o wewnetrzna powierzchnie walcowa wirnika 9, a z drugiej oparte sa, za posrednictwem na przyklad zderzaków 18, o powierzchnie wspólsrodkowa z glówna osia maszyny, na przyklad bieznie 6b walu mimosrodo- wego 6. Polaczenie miedzy lopatkami 13 a kanalami miedzy segmentami lla, llb,llc tloka 11 uszczelniane sa za pomoca listew 19 umieszczonych z obu stron kazdej z lopatek 13 w odpowiednich wglebieniach w segmen¬ tach lla, llb i lic tloka 11, przy czym odpowiadajace sobie pary listew 19 lacza sie ze soba za pomoca znanych zamków stopniowych Z. Ponadto na bocznych powierzchniach segmentów lla, llb, lic tloka 11 wykonane sa pierscieniowe rowki, w których znajduja sie segmenty pierscieni uszczelniajacych 20, laczacych sie z listwami 19 i bedacych w stalym zestyku z wewnetrznymi bocznymi powierzchniami wirnika 9. Tlok 11 polaczony jest kinematycznie z kadlubem silnika 1 za pomoca zazebionych ze soba kól zebatych z których kolo 21 o zazebieniu zewnetrznym jest sztywno zwiazane z tlokiem 11, a kolo 22 o zazebieniu wewnetrznym osadzone jest w kadlubie 1. Stosunek ilosci zebów kól 21 i 22 wynosi przy tym 3:4. Ponadto tlok 11 posiada szereg kolków 23 wspólpracujacych z otworami 24 w bocznej powierzchni wirnika 9, zapewniajac w ten sposób obrót tloka 11 i wirnika 9 w tym samym kierunku i z ta sama srednia predkoscia katowaVw kadlubie 1 silnika osadzone sa naprzeciw siebie dwie swiece zaplonowe 25, których gniazda maja bezposrednie polaczenie z wne-v trzem kadluba. Ponadto w kadlubie 1 silnika, równiez naprzeciw siebie, wykonane sa dwie pary kanalów: wylo¬ towych 26, laczacych wnetrze kadluba 1 z gaznikiem lub kolektorem ssacym oraz wylotowych 27 laczacych wnetrze kadluba 1 z kolektorem wydechowym.Wirnik 9 zaopatrzony jest ponadto w trzy, równomiernie rozlozone najego obwodzie, kanaly 28, laczace podczas obrotu wirnika 9 jego wnetrze kolejno z kanalami wlotowymi 26, gniazdami swiec zaplonowych 25 i kanalami wylotowymi 27. W celu lepszego uszczelnienia kanaly 28 wirnika 9 zaopatrzone sa w ramki obwo¬ dowe 29. W celu zmniejszenia przestrzeni szkodliwych, tlok 11 wyposazony jest w wystepy 30, wypelniajace wnetrza kanalów 28.Sposób dzialania opisanego przykladu wykonania maszyny wedlug wynalazku jako silnika spalinowego, przedstawiony schematycznie na figurach 8 do 15, jest nastepujacy: tlok 11 wraz z lopatkami 13 dziela wnetrze wirnika na trzy komory A, B, C o zmieniajacej sie podczas obrotu silnika pojemnosci, przy czym kazda z komór A, B, C ma wlasny kanal 29, zapewniajacy jej polaczenie z kanalami wlotowymi 26, wylotowymi 27 oraz swiecami zaplonowymi 25. Dzieki przekladni kolkowej 23, 24 wirnik 9 i tlok 11 obracaja sie wewnatrz kadluba 1 w tym samym kierunku i z ta sama przecietna szybkoscia katowa, natomiast dzieki przekladni zebatej 21, 22, wal mimosrodowy 6 wykonuje na kazdy obrót tloka 11 i wirnika 9 trzy obroty w przeciwnym kierunku, dzieki . czemu na jeden obrót tloka 11 i wirnika 9 przypadaja trzy ruchy oscylujace tloka 11 wzgledem wirnika 9, powodujac trzykrotnie w czasie jednego obrotu wirnika 9 i tloka 11 zmiane objetosci komór A, B iC od minimalnej do maksymalnej i na powrót do minimalnej.W polozeniu pokazanym na fig. 8, komora A, której objetosc przybrala wielkosc minimalna dzieki maksy¬ malnemu zblizeniu sie tloka 11 do scianki wirnika 9 polaczona jest kanalem 28 z kanalem wlotowym 26 w kadlubie 1. W miare obrotu wirnika 9 w lewo komora A powieksza sie zasysajac mieszanke. Proces ten pokazany na fig. 8, 9 i 10 trwa az do pokazanego na fig. 11 momentu, gdy w nastepstwie obrotu wirnika 9 krawedz kanalu 28 zamknie polaczenie wnetrza wirnika 9 z kanalem wlotowym 26. W tym polozeniu komora A przybiera maksymalna objetosc. Nastepnie w miare dalszego obrotu, komora A zmniejsza swoja objetosc, co pokazane jest na fig. 12 i 13. W momencie gdy komora A przybierze znów objetosc minimalna, powodujac sprezenie zawartego w niej ladunku mieszanki, kanal 28 wirnika 9 laczy wnetrze tej komory A ze swieca zaplonowa 25, na której przeskakuje iskra, powodujac zapalenie mieszanki. Rozprezajaca sie mieszanka naciska¬ jac na powierzchnie lopatki 13 i tloka 11 powoduje dalszy ich obrót, oddajac jednoczesnie swoja energie za posrednictwem tych elementów i przekladni 21, 22 na wal 6 maszyny. Proces rozprezania pokazany na fig. 15 trwa tak dlugo, az krawedz kanalu 28 w wirniku 9 otworzy polaczenie komory z kanalem wylotowym 27 w kadlubie 1 maszyny. Polozenie to odpowiada polozeniu pokazanemu na fig. 8 dla komory B i odpowiada osiagnieciu przez odpowiednia komore maksymalnej objetosci. Od tej chwili rozpoczyna sie wydech, przy czym5 70478 poszczególne fazy wydechu odpowiadaja pokazanym na fig. 8, 9, 10 dla komory B. W koncowej fazie wydechu kanal 28 wirnika 9 laczy jednoczesnie wnetrze odpowiedniej komory z kanalem wlotowym 26< i wylotowym 27, powodujac lepsze oczyszczenie wnetrza odpowiedniej komory z pozostalosci gazów spalinowych, po czym opisany proces powtarza sie od nowa. Jednoczesnie analogiczny proces odbywa sie po przeciwnej stronie ma¬ szyny i w ten sposób na jeden obrót wirnika 9 kazda komora olddaje dwa takty pracy a wszystkie trzy komory razem oddaja szesc taktów pracy na jeden obrót wirnika 9 lub szesc obrotów walu 6.Opisana maszyna moze oczywiscie pracowac równiez jako silnik wysokoprezny, coy wymaga jedynie wymiany swiec 25 na odpowiednie zespoly wtryskowe, oraz ewentualnie zmiany parametrów konstrukcyjnych w celu podniesienia stopnia sprezania, a takze jako poiripa lub sprezarka. PL PL

Claims (15)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Silnik lub maszyna robocza z obrotowym tlokiem posiadajaca nieruchomy kadlub zaopatrzony w od¬ powiednie przestrzenie do przeplywu cieczy chlodzacej, kanaly do przeplywu czynnika roboczego i ewentualnie elementy zapalajace lub wtryskujace paliwo, znamienny tym, ze wewnatrz walcowej przestrzeni kadluba (1) obraca sie wzgledem kadluba (1) wirnik (9) w postaci cylindrycznej puszki, posiadajacy na obwodzie kanary (28) laczace jego wnetrze z kanalami przeplywu czynnika roboczego (26 i 27) i elementami zapalajacymi (25) lub wtryskujacymi paliwo, przy czym wewnatrz wirnika (9) osadzony jest na mimosrodzie (6a) wspólosiowego z wirnikiem (9) walu (6) mimosrodowego tlok (11) z trzema elementami w postaci lopatek (13) polaczony z wirnikiem (9) za pomoca przekladni kolkowej (23, 24) lub zebatej, zapewniajacej obrót wirnika (9) i tloka (11) wzgledem osi walu mimosrodowego (6) w tym samym kierunku i z ta sama predkoscia.

2. Silnik lub maszyna robocza wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze tlok (11) lub wirnik (9) polaczone sa z walem mimosrodowym (6) przekladnia (21), (22) o przelozeniu minus jedna trzecia.

3. Silnik lub maszyna robocza wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze umieszczone suwliwie w tloku (11) elementy w postaci lopatek (13) maja na swej powierzchni stykajacej sie z wewnetrza powierzchnia, oraz na bocznych powierzchniach stykajacych sie z bocznymi powierzchniami wirnika (9) rowki, w których osadzone sa parami listwy uszczelniajacej 5) w ksztalcie litery L, przy czym kazda para listew uszczelniajacych (15) laczy sie ze soba za pomoca znanego zamka stopniowego (Z).

4. Silnik lub maszyna robocza wedlug zastrz. 1, 2, 3, znamienny tym, ze na bocznych powierzchniach lopatek (13) miedzy listwami uszczelniajacymi (15) a bocznymi powierzchniami wirnika (9) umieszczone sa na¬ kladki uszczelniajace (16), których dolna krawedz, blizsza osi walu mimosrodowego (6) zaopatrzona jest w zgrubienia (17), wspólpracujace z odpowiednim rowkiem lopatki (13).

5. Silnik lub maszyna robocza wedlug zastrz. 1, 2, 3 i 4, znamienny tym, ze miedzy elementami uszczel¬ niajacymi w postaci listew (15) o ksztalcie litery L umieszczone sa rolkowe elementy uszczelniajace (14) wedlug patentu polskiego nr 49627.

6. Silnik lub maszyna robocza wedlug zastrz. 1, 2, 3, 4, i 5, znamienny tym, ze lopatki (13) pozostaja w stalym zestyku z jednej strony z wewnetrzna powierzchnia walcowa wirnika (9), a z drugiej strony z pierscie¬ niowym elementem (6b) wspólsrodkowym ze wspólna osia wirnika (9) i walu mimosrodowego (6) silnika.

7. Silnik lub maszyna robocza wedlug zastrz. 1, 2, 3, 4 i 5, znamienny tym, ze lopatki (13) dociskane sa do wewnetrznej powierzchni wirnika (9) elementami sprezystymi, opartymi o tlok (11).

8. Silnik lub maszyna robocza wedlug zastrz. 1, 2, 3, 4, 5, 6 lub 7, znamienny tym, ze tlok (11) sklada sie z piasty (12) osadzonej obrotowo na mimosrodzie (6a) walu mimosrodowego (6), do której zamocowane sa trzy segmenty (Ha), (llb) i (lic) o ksztalcie odcinków walca kolowego, miedzy którymi znajduja sie przerwy ograniczone plaszczyznami równoleglymi, tworzace kanaly, w których umieszczone sa lopatki (13).

9. Silnik lub maszyna robocza wedlug zastrz. 1—8, znamienny tym, ze w kanalach w tloku (11), w których umieszczone sa lopatki (13) osadzone sa elementy uszczelniajace (19) o ksztalcie litery E, których ramiona lacza sie ze soba mniej wiecej w polowie szerokosci tloka (11) za pomoca znanego zamka stopniowego (Z), a same elementy uszczelniajace (19) lacza sie z odcinkami znanych pierscieni uszczelniajacych (2a) umiesz¬ czonych na bocznych powierzchniach tloka (11).

10. Silnik lub maszyna robocza wedlug zastrz. 1-9, znamienny tym, ze w^kanalach (28) laczacych wnetrze wirnika (9) z kanalami (26), (27) w kadlubie (1) maszyny osadzone sa elementy uszczelniajace (29) o ksztalcie ramek.

11. Silnik lub maszyna robocza wedlug zastrz. 1-10, znamienny tym, ze wirnik (9) sklada sie z cylindrycz¬ nej tulei (9) zamknietej plaskim dnem, do której po zmontowaniu wewnatrz wirnika (9) tloka (11) wraz z lopatkami (13) mocuje sie plaska pokrywe (9a) za pomoca znanego zanika bagnetowego (91), (92).(1 70478

12. Odmiana silnika lub maszyny roboczej wedlug zastrz. I —11, znamienna tym, ze wal napedowy zamo¬ cowany jest bezposrednio do wirnika (9) a koncówka walu mimosrodowego ulozyskowana jest w wirniku (9) maszyny.

13. Odmiana silnika lub maszyny roboczej wedlug zastrz. 1 — 12, znamienna tym, ze wirnik (9) maszyny ma kolo zebate o zazebieniu wewnetrznym a wal mimosrodowy (6) kolo zebate o zazebieniu zewnetrznym i sred¬ nicy podzialowej trzykrotnie mniejszej, polaczone ze soba ukladem satelitarnych kól zebatych, zamocowanych na czopach, osadzonych w nieruchomym kadlubie (1) maszyny.

14. Silnik lub maszyna robocza wedlug zastrz. 1 — 13, znamienny tym, ze segmenty (Ma, 1 Ib, lic) tloka (11) na swej cylindrycznej powierzchni zewnetrznej maja garby (30) wypelniajace kanaly przelotowe (28) w wirniku (9) maszyny w chwili, gdy tlok (11) znajduje sie w polozeniu najbardziej zblizonym do kanalu (28). W 11 23 fig. 1.I KI. 463.53/00 70 478 MKP F02b 53/00 Fig. 2 Fig.3 Fig. 4.46a,53/00 70478 F02b 53/00 Kg. 7-46a,53/00 70478 F02b 53/00 Fig.U. Fig,

15. PL PL