lad do samoczynnego wyszukiwania doziemionej linii odejsciowej ze stacji elektroenergetycznej sredniego napiecia Przedmiotem wynalazku jest uklad do samoczynnego wyszukiwania doziemionej linii odejsciowej wychodzacej ze stacji elektroenergetycznej sredniego napiecia.W przypadku wystapienia doziemienia w jednej z linii odejsciowych wychodzacych ze stacji elektroenerge¬ tycznej przybyla do tej stacji dyzurna obsluga wylacza i zalacza kolejno poszczególne linie odejsciowe, rozpoczynajac te czynnosc od linii dlugich i rozgalezionych. Jezeli po kolejnym wylaczeniu doziemienie zaniknie bedzie oznaczac'to, iz dana linia jest doziemiona, co skloni obsluge do dalszego postepowania.Dotychczas nie sa stosowane zadne aparaty i urzadzenia do wskazywania doziemionej linii.W celu usuniecia niedogodnosci zwiazanych ze stosowaniem wymienionego sposobu opracowano uklad wedlug wynalazku, który umozliwia szybkie odszukanie doziemionej linii w celu wykonania dalszych czynnosci zabezpieczajacych przed szkodliwymi skutkami stad wynikajacymi.Uklad do samoczynnego wyszukiwania doziemionej linii odejsciowej wedlug wynalazku, w którym kazda l tych linii jest zaopatrzona w wylacznik liniowy wspólpracujacy z przelacznikiem sygnalowym, ma w kazdej z tych linii zainstalowane dwa styczniki sterowane dwoma centralnymi przewodami polaczonymi z bebnowym przelacznikiem stykowym, który jest obracany silnikiem elektrycznym lub slimacznica mechanizmu napedowego wedlug patentu nr 62 731.Napedowy silnik elektryczny jest polaczony ze stycznikami wszystkich linii odejsciowych oraz z bezpos¬ rednio przylaczonym do szyn zbiorczych przekladnikiem napieciowym za posrednictwem przekaznika napiecia zerowego oraz przekaznika z czlonem opózniajacym i przekaznika pomocniczego, przy czym ten ostatni laczy sie ze stycznikiem zainstalowanym w ostatniej linii odejsciowej. Odmiana tego ukladu zawiera odlacznik doziemiajacy przylaczony do szyn zbiorczych poprzez wylacznik wyposazony w cewke zalaczajaca, co podnosi znacznie bezpieczenstwo ukladu. Odmiana ukladu moze zawierac takze przekazniki czasowe polaczone z doziemiajacym odlacznikiem i z przekladnikiem napieciowym, co pozwala na wybiorcze dzialanie ukladu polegajace na tym, iz doziemione linie zasilajace waznych odbiorców moga byc zalaczone do sieci po ich uprzednim uziemieniu.2 70 389 Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony na zalaczonym rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schemat elektryczny ukladu wyszukujacego z celowo wylaczona srodkowa linia odejsciowa, fig. 2 — schemat elektryczny fragmentu ukladu z odlacznikiem doziemiajacym, fig. 3 - schemat elektryczny fragmentu ukladu w odmianie umozliwiajacej zalaczenie waznego odbiorcy po stwierdzeniu doziemiania jego linii zasilajacej.Jak uwidoczniono na rysunku, uklad wyszukujacy wedlug wynalazku jest zainstalowany w stacji elektro¬ energetycznej sredniego napiecia na liniach odejsciowych 1, 2 i 3, wychodzacych z szyn zbiorczych sz tej stacji.Kazda z linii 1, 2 i 3 jest wyposazona w wylacznik 4 wspólpracujacy z przelacznikem sygnalowym 5 oraz w wyzwalacz zalaczajacy 6, wyzwalacz wylaczajacy 7 oraz dwa styczniki 8 i 9, polaczone z przewodami central¬ nego sterowania, a mianowicie z przewodem wylaczajacym 10 i przewodem zalaczajacym 11. Oba te przewody sa polaczone z przelacznikiem stykowym 12 napedzanym za posrednictwem przekladni przez silnik elektryczny 13 albo tez przez inne zródlo napedu, na przyklad przez slimacznice mechanizmu napedowego wedlug patentu nr 62 731. Ponadto do ukladu wchodzi przekladnik napieciowy 14 wspólpracujacy z przekaznikiem 15 napiecia zerowego, wyposazonym w element czasowy i dwa styki oraz polaczony z nim przekaznik 16 z czlonem opózniajacym a nastepnie przekaznik pomocniczy 17 i przekaznik czasowy 18 wyposaz9ny w bezzwloczny styk bierny centralnego obwodu SPZ linii odejsciowych. Z przekaznika 15 odchodzi przewól 19 pozorujacy napiecie zerowe, a z przekaznika 16 przewód blokujacy 20, który laczy styki przekaznika 16 ze wszystkimi wylacznika¬ mi 4. Ponadto przekaznik pomocniczy 17 jest polaczony przewodem 21 ze stycznikiem 8 ostatniej linii odejscio- wej, w danym przypadku linii 3.Fragment wspólnej czesci ukladu, przedstawiony na fig. 2 i stanowiacy odmiaie dolnej czesci ukladu z fig. 1, zawiera odlacznik doziemiajacy 22 przylaczony do szyn zbiorczych sz przez wylacznik 23, wyposazony w cewke zalaczajaca 6. Przekladnik napieciowy 14 wspólpracuje tu z przekaznikiem 24 napiecia zerowego. Inny fragment wspólnej czesci ukladu jest uwidoczniony na fig. 3 i oprócz wymienionych juz elementów zawiera dodatkowo przekazniki czasowe 25 i 26, zas przekaznik czasowy 18 jest tu wyposazony dodatkowo w holowana wskazówke i dwa styki bezzwlocznego dzialania.Normalnie, a wiec w polozeniu wyjsciowym, wszystkie styczniki 8 i 9 sa otwarte, a wylaczniki 4 — zamkniete. Na fig. 1 umyslnie pokazano linie 2 z otwartym wylacznikiem 4 w celi dalszego wykazania, iz wylaczona linia 2 nie przeszkadza odszukaniu doziemienia w linii nastepnej, to jest w linii 3, co stanowi powazna zalete ukladu wedlug wynalazku. Dzialanie ukladu wedlug wynalazku wynika scisle z jego budowy i przebiega w sposób nastepujacy: W razie wystapienia doziemiania, w uzwojeniu otwartego trójkata przekladnika 14 pojawi sie napiecie zerowe. Doziemienie o charakterze przemijajacym, a wiec krótkotrwale, uruchomi jedynie przekaznik 16 z czlo¬ nem opózniajacym, co nie spowoduje dalszego dzialania ukladu. Natomiast przy dozienieniu trwalym, powsta¬ lym na przyklad w linii 3, zostana pobudzone przekazniki 15 i 16, przy czym w przewodach 19 i 20 pojawi sie napiecie i zostanie uruchomiony silnik 13 obracajacy beben przelacznika stykowego 12. Równoczesnie w wylaczonej linii 2 zamkna sie styczniki 9 i 8 zasilane pradem plynacym przewodami 19 i 20, co w kon¬ sekwencji powoduje odciecie od reszty ukladu otwartego wylacznika 4 linii 2. Ponadto otworzy sie przekaznik 16, przy czym napiecie w przewodzie 20 utrzyma sie póki nie zadziala czlon opózniajacy tego przekaznika.W tej sytuacji obracajacy sie beben przelacznika stykowego 12 po chwili zamyka pierwsza pare styków podajac tym samym impuls na wyzwalacz wylaczajacy 7 wylacznika 4 linii 1, co powoduje otwarcie tego wylacznika i zamkniecie stycznika 9 w linii 1. Poniewaz doziemienie trwa nadal, wobec tego, po chwili zamknie sie druga para styków przelacznika 12 podajac impuls przewodem 14 na wyzwalacz zalaczajacy 6 poprzez bierne styki stycznika 8, który pozostaje nadal otwarty i zamkniety styk stycznika 9. Wtedy nastepuje zamkniecie wylaczni¬ ka 4 linii 1 oraz zamkniecie stycznika 8 i w konsekwencji tego przewody 10 i 11 poprzez zamkniete styki stycznika 8 maja mozliwosc sterowania nastepnym wylacznikiem liniowym 4.Poniewaz w danym przypadku nastepny wylacznik, a wiec wylacznik linii 2 jest odciety od reszty ukladu a styczniki 8 i 9 w tej linii zostaly juz zamkniete, zatem otwarta jest droga do sterowania wylacznika 4 linii 3.Nadal obraca sie beben stykowy przelacznika 12 zamykajac powtórnie pierwsza pare styków i podajac tym samym impuls przewodem 10 na wylaczenie linii 3. Wtedy juz doziemienie zaniknie - linie 3 wybralismy przykladowo jako linie doziemiona -otworzy sie przekaznik 15 a przewód 19 zostanie pozbawiony napiecia.Wówczas zatrzyma sie silnik 13 a z nim beben stykowy przekaznika 12 co powoduje, n wylacznik 4 linii 3 nie zostanie zamkniety, a wszystkie elementy ukladu wróca do polozenia wyjsciowego. O ile doziemienie powstalo nie na liniach odejsciowych, lecz na szynach zbiorczych sz albo tez na linii 1 - jezeli linia ta pracuje w ukladzie pierscieniowym z linia 3 - wówczas miejsce doziemienia nie zostanie odszukane i nastapi zamkniecie wylacznika 4 linii 3, przy czym przewód 21 znajdzie sie pod napieciem wzbudzajac przekaznik 17, który przerwie napiecie w przewodzie 19 powodujac tym samym zatrzymanie silnika 13. W przypadku uszkodzenia sie jednego z elemen¬ tów ukladu - na przyklad zaciecia sie wylacznika 4 - wyszukiwanie miejsca doziemienia równiez nie nastapi,3 70 389 poniewaz przekaznik 18, którego zakres czasowy jest nieco wiekszy niz suma czasu potrzebnego do sterowania wszystkimi wylacznikami, bedzie przez chwile otwarty, po czym zamknie swoje styki zgodnie z dyspozycja czlonu opózniajacego, powodujac równoczesnie otwarcie przekaznika 17, który z kolei przerwie doplyw pradu do przewodu 19 unieruchamiajac silnik 13 z bebnem przelacznika 12.Na fig. 2 uwidoczniono odmiane czesci dolnej ukladu, przy której wystepujace doziemienie spowoduje zamkniecie odlacznika 22 i wylacznika 23, przy czym ten ostatni po chwili otworzy sie. O ile wówczas okaze sie, iz doziemienie trwa nadal, uklad wyszukujacy zadziala poczynajac od przekaznika 24 jak opisano wyzej.Jezeli jednak miejsce doziemienia nie zostanie odszukane — co nastapic moze w przypadkach wyzej przedstawio¬ nych - wówczas prad doplywajacy przewodem 21 spowoduje ostateczne zamkniecie wylacznika 23. Ten sam skutek nastapi w przypadku uszkodzenia sie jednego z elementów ukladu, na przyklad zaciecia sie dowolnego wylacznika liniowego, przy czym dzialanie ukladu spowoduje tym razem przekaznik 18.Na fig. 3 przedstawiono druga odmiane dolnej czesci ukladu. Dzialanie ukladu w tej odmianie jest identyczne jak poprzednio z tym, ze odszukana i wylaczona linia doziemiona zostaje ponownie zalaczona.Zaleznie od dobranych opóznien czasowych przekazników 25 i 26 moga byc w tej odmianie zalaczone wszystkie linie odejsciowe lub tylko linie wybrane. Po odszukaniu doziemionej linii przekaznik 24 otworzy sie, jednak przewód 19 pozostanie nadal pod napieciem dzieki zamknietemu przekaznikowi 25, co umozliwia zalaczenie doziemionej linii. W dalszym ciagu otworzy sie przekaznik 18, który jednym ze swoich styków podaje napiecie na przekaznik czasowy 26, a ten z kolei przekaze napiecie na cewke zalaczajaca wylacznika 23. Nastapi wtedy zamkniecie wylacznika 23 co spowoduje uziemienie szyn zbiorczych sz, przy czym styki wylacznika 23 unie¬ ruchamia uklad wyszukujacy. Holowana wskazówka przekaznika 18 w chwili jego otwarcia zatrzyma sie na sekundowej skali czasowej pozwalajac odczytac, która linia byla doziemiona.Liczne próby i doswiadczenia przeprowadzone w róznych warunkach ruchowych potwierdzily wysoka sprawnosc ukladu i jego niezawodne dzialanie. PL PL