Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 25.02.1974 70317 KI. 49a, 41/02 MKP B23b 41/02 Twórcywynalazku: Bogdan Harmacinski, Boleslaw Golab Uprawniony z patentu tymczasowego: Wytwórnia Sprzetu Komunikacyjnego „Delta-Mielec", Mielec (Polska) Samocentrujacy rozwiertak nastawczy zwlaszcza do rozwiercania dlugich otworów Przedmiotem wynalazku jest samocentrujacy rozwiertak nastawczy, zwlaszcza do rozwiercania dlugich otwo* rów, z wymiennymi nozami rozsuwanymi za pomoca ustalajacego wkreta, które samoczynnie ustawiaja sie cen- trycznie wzgledem otworu w czasie jego rozwiercania.Znane sa i stosowane wieloostrzowe rozwiertaki nastawcze wykanczajace, zaopatrzone w oprawke mocujaca rozwiertak w imaku obrabiarki.Znane sa rozwiertaki do obróbki walcowych otworów majace postac jednoostrzowego poglebiacza lub roz- wiertaka o nastawnym ostrzu noza.Znane sa równiez samocentrujace rozwiertaki nastawcze, skladajace sie z korpusu, zespolu dwóch nozy skra¬ wajacych, umieszczonych suwliwie w poprzecznym otworze przelotowym oraz stalego prowadzenia rozwiertaka.Wszystkie znane rozwiertaki odznaczaja sie istotna wada, a mianowicie ich konstrukcja nie umozliwia wy¬ wierania przez element prowadzacy rozwiertak nacisku na obwodowa powierzchnie rozwiercanego otworu i uzys¬ kanie zadowalajacego, promieniowego nacisku powierzchni elementu prowadzacego do sciany otworu rozwierca¬ nego.Celem wynalazku jest usuniecie powyzszych wad i niedogodnosci. Cel ten zostal osiagniety przez opracowanie konstrukcyjne rozwiertaka, zawierajacego szkielet nosny, obciazony obwodowo sprezynujacymi elementami roz¬ prezajacymi, umieszczonymi w wewnetrznej przestrzeni szkieletu, powodujacymi promieniowy docisk rozwier¬ taka do scianek rozwiercanego otworu.Rozwiertak wedlug wynalazku zapewnia poprawne wykonanie obróbki wykanczajacej, uzyskujac przy tym duza dokladnosc wspólosiowosci i gladkosc obrabianej powierzchni.Efekt ten uzyskuje sie dzieki zastosowaniu elastycznych prowadnic, wykonanych w postaci elementów roz¬ prezajacych umieszczonych po obu stronach zespolu nozy skrawajacych które, umozliwiaja ustawienie rozwier¬ taka w czasie jego pracy niezaleznie od centrycznosci rozwiercanego otworu.Sila docisku prowadnic do scianek rozwiercanego otworu moze byc regulowana przez wymiane sprezyn, w zaleznosci od rodzaju materialu rozwiercanego przedmiotu.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia rozwiertak w czesciowym przekroju w widoku z boku, fig. 2 - rozwiertak w przekroju poprzecznym wzdluz linii A-A, a fig. 3 - rozwiertak w przekroju poprzecznym wzdluz linii B-B.2 70317 Jak uwidoczniono na rysunku, rozwiertak sklada sie z szkieletu nosnego 1, zespolu dwóch nozy skrawajacych 2 regulowanych wkretem ustalajacym 3. Zespól nozy skrawajacych 2 jest umieszczony suwliwie w poprzecznym otworze 4 szkieletu 1. Element rozprezajacy 5 spelniajacy role prowadnic, jest osadzony na kolpaczku 6 opiera¬ jacym sie na sprezynie 7, ograniczony nakladka 8 umieszczona w wybraniu 9, przymocowana wkretem 10 do szkieletu 1. Otwór podluzny 11 w szkielecie 1 umozliwia montaz kolpaczka 6 i sprezyny 7 w oznaczonym miejscu w szkielecie 1 i jest zamkniety od wlotu wkretem 12. Czesc uchwytowa 13 szkieletu 1 moze byc uksztaltowana w kilku postaciach, w zaleznosci od sposobu stosowania rozwiertaka. PL PL