PL7021B1 - Urzadzenie gasienicowe do pojazdów silnikowych. - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy dotyczy ulepszen urzadzenia tasm bez konca, nosnych i na¬ pedowych przy samochodach — oraz pew¬ nych urzadzen, umozliwiajacych zastoso¬ wanie tych tasm do wszelkich pojazdów.Ulepszenia te dotycza glównie: Uproszczenia mechanizmu nosnego, nie¬ zaleznego od kól napedowych lub kierow¬ niczych, zmian w sposobie zawieszenia, odmiany kól nosnych, kolyszacych sie swobodnie w plaszczyznie poprzecznej i podluznej, zmian w urzadzeniu napedu tasmy badz- to za posrednictwem kola pasowego badz tez bezposrednio przez odpowiedni mecha¬ nizm rozrzadczy, urzadzenia do przejazdu przez rowTy oraz urzadzen, umozliwiajacych zastosowa¬ nie tych tasm do wszelkich pojazdów.Na zalaczonych rysunkach przedstawio¬ no dla przykladu kilka sposobów wykona¬ nia tych urzadzen, stanowiacych przedmiot wynalazku.Fig. 1 przedstawia w widoku bocznym, w czesciowym przekroju, mechanizm do napedu za posrednictwem tasmy bez kon¬ ca przy samochodach, fig. 2 jest to widok zgóry i przekrój wedlug ABGDEFG, po usunieciu górnej czesci pasa, fig. 3 jest przekrojem poprzecznym wedlug MN, fig. 4, 5, 6 i 7 przedstawiaja w widoku bocz¬ nym i w przekroju rózne sposoby bezpo-sredniego napedu tasmy bez konca, fig, 8 jest to widok boczny zespolu, czesciowo w $ v * firzekrojii, itfnej odmiany przyrzadu z na¬ pedem tasmy za posrednictwem kola nape¬ dowego, a fig, 9 jest przekrojem poziomym tegoz urzadzenia wedlug ABCDE fig- 8, fig. 10 i 11 przedstawiaja schematycznie polozenie kól nosnych na gruncie nierów¬ nym przy dwóch odmianach tych kól, przedstawionych na fig, 8 i 9, fig. 12 przed¬ stawia rozwiniecie czesci, sluzacych do wy¬ tworzenia samoczynnego przylegania kola napedowego do tasmy bez konca. Fig. 13 przedstawia schematycznie dzialanie urza¬ dzenia do przejazdu przez rowy, fig, 14 jest to widok boczny zespolu o czterech kolach blizniaczych, a fig. 15 jest rzutem poziomym fig. 14, Fig. 16 przedstawia w przekroju przyklad nosnego zespolu osio¬ wego. Fig. 17 jest to przekrój przez AA fig. 3, fig. 18 jest widokiem bocznym od¬ miany o dwóch kolach blizniaczych. Fig. 19 przedstawia nosny zespól osiowy, wi¬ dziany ztylu fig. 5. Fig. 20 i 21 jest to przy¬ klad nosnego zespolu osiowego o czterech jednakowych kolach do waskich tasm. Fig. 22 i 23 przedstawiaja w widoku bocznym i poziomym, wraz z przekrojami czesciowe- mi, przyklad sposobu osadzenia oraz na¬ prezenia kól swobodnych. Pod nazwa kól blizniaczych rozumie sie tutaj kola, któ¬ rych osie przecinaja sie lub sa wzajemnem przedluzeniem. Kola sa polaczone za po¬ srednictwem wahacza 1 (fig. 1, 2 i 3j, któ¬ rego czesci cylindryczne 2 slizgaja sie z nieznacznem tarciem po srodkowej czesci osi 3 kól 4. Wahacze 1 sa przymocowane posrodku do resorów 5 za posrednictwem czopa 6, osadzonego swobodnie. Resory te ze swej strony sa przymocowane do osi 7 pojazdu zapomoca kolnierza zawiasowego 8, dzieki czemu moga zajmowac wzgledem osi rózne polozenia katowe.Obciazenie, dzialajace na sprezyny 5 przenosi sie bezposrednio i calkowicie na wahacze 1, opierajace na osiach 3 kól 4.Przegubowe polaczenie 2 pozwala kolom 4 dostosowywac sie poprzecznie do nierów¬ nosci gruntu. Czop 6 wahacza 1 umozliwia takie samo dzialanie w kierunku podluz¬ nym, pozwalajac kolom na pionowy prze¬ suw wzgledem siebie, stosownie do nierów¬ nosci gruntu.W ten sposób otrzymuje sie zespól no¬ sny zupelnie gibki i mogacy dostosowywac sie poprzecznie i podluznie do profilu dro¬ gi, pc której biegnie maszyna.Przy tym sposobie latwo daje sie osia¬ gnac polaczenie 6, 8. 10 i wiecej kól bliznia¬ czych.Duze kola 9 (fig. 1 i 2) sluza tutaj tylko do podtrzymywania i prowadzenia tasmy.Ich stosunkowo duza srednica umozliwia jazde na terenach zlych. Kola te sa utrzy¬ mywane w odpowiedniej odleglosci zapo¬ moca naprezacie! JO, zlaczonych przegubo¬ wo górnemi koncami z osia 7 i posiadaja¬ cych na drugim koncu czesc cylindryczna Jl, slizgajaca sie z nieznacznym tarciem na osi J2 kól 9. W ten sposób duze kola moga sie dostosowywac do poprzecznych nierów¬ nosci gruntu, mogac sie przesuwac pionowo wzgledem siebie dzieki obrotowi naokolo osi 7. Naprezadla JO moga byc przylaczo¬ ne przegubowo w innem miejscu niz do osi 7 np. w punkcie J3 (fig. 1), przedstawionym schematycznie na czesci J4 (fig. 1), przy¬ mocowanej do osi, Naped tasmy bez konca osiaga sie tutaj bezposrednio zapomoca zwyklego zazebie¬ nia lub tarczy J4t z osadzonemi na jej po¬ wierzchni czopami (fig, 1), osadzonej nie¬ ruchomo na osi 7, przyczem czopy tej tar¬ czy zaczepiaja za wyciecia 15 wodzidla tasmy J6.Krazek 17, opierajacy sie na zewnetrz¬ nej powierzchni tocznej tasmy J6 utrzymu¬ je ja w odpowiedniej odleglosci od tarczy J4. Krazek J7 jest przymocowany do pod¬ wozia J8 zapomoca wspornika 20 oraz sto¬ jaka 19, utrzymujacego os w polozeniu sztywnem. Praca sprezyn 5 nie wplywana nalezyte dzialanie tego mecliaftizimi, je- zeli nawet przyjmiemy pod uwage gibkosc i elastycznosc tasmy. Krazek 17 moze byc osadzony przegubowo na osi 7, jak to wi¬ dac z fig. 6 i 7.Przy maszynach o duzej sile uzebienie kauczukowe 15 pasa 16 nie posiada dosta¬ tecznej wytrzymalosci. Mozna zapobiec tej wadzie dzieki zaopatrzeniu zebów 15 pasa uzbrojeniem metalowem 21 (fig. 1) nasa- dzonem na boki uzebienia, na które dziala sila napedowa.Mozna równiez z uzebieniem tkaniny kauczukowanej pasa polaczyc lancuch me¬ talowy 22 (fig. 4 i 5), skladajacy sie z o- gniw, zlaczonych przegubowo w punktach 23. Lancuch ten przechodzi wewnatrz uze¬ bienia i jest przymocowany don zapomoca nitów 24. W ten sposób wszystkie zeby pa¬ sa sa polaczone ze soba za posrednictwem tasmy metalowej tak, ze obciazenie, udzie¬ lone jednemu zebowi przez kolo napedo¬ we 14% udziela sie wszystkim zebom za po¬ srednictwem lancucha. Kólko 14 posiada uzebienie, dostosowane do lancucha 22.Figury 6 i 7 przedstawiaja inny sposób napedu. Na osi 7 sa osadzone obrotowo z kazdej strony pasa ramiona 25, na kon¬ cach których osadzone sa luzno kola 26 i 27\ Dwa kola 26 sluza do podtrzymywania i prowadzenia osobnego lancucha 28, sze¬ rokiego o tyle, by moglo przechodzic swo¬ bodnie uzebienie 15 pasa i zeby 29 kola napedowego 14. To ostatnie przenosi sile bezposrednio na krazki lancucha w dwóch punktach srednicowo przeciwleglych 31, 32. Lancuch pociaga ze swej strony pas za posrednictwem uzebienia 15 na dlugosci, zmieniajacej sie w zaleznosci od wielkosci przenoszonej sily kólka 27, które moga byc polaczone przez tasme bez konca 30 zapewniajac staly styk pasa 16 i lancucha 28.Przy sposobie wykonania, przedstawio¬ nym na fig. 8 i 9, caly mechanizm osadzo¬ ny jest swobodnie na rurze, nasunietej na off. napedowa 3$ samochodu. Na kazdym koncu tej rury 33 osadzona jest swobodnie podwójna dzwignia wahadlowa 34, na kon¬ cach której sa zamocowane skrzynki ze sprezynami cylindrycznemi 35. Sprezyny te spoczywaja wewnatrz skrzynek 35 i 37 i sa oparte na ich dnach. Skrzynki 37 pod¬ stawa swa spoczywaja na dzwignach'waha¬ dlowych 38, opierajacych sie ze swej stro¬ ny na kolach nosnych 39. Górna czesc cy¬ lindryczna skrzynek 37 przesuwa sie w skrzynkach 35, umozliwiajac sprezynom podtrzymywanie pojazdu. Oprócz tego skrzynki 37, prowadzone na znacznej dlu¬ gosci wewnatrz skrzynki 35, umozliwiaja prowadzenie nosnych zespolów osiowych, skladajacych sie z dzwigni wahadlowych 38 i krazków 29, pozwalajac jednak na pewne odchylenie boczne dzieki cylin¬ drycznej konstrukcji, dopuszczajacej pew¬ ne odchylenie katowe czesci 37 w stosunku do stalych skrzynek 35. Kazda dzwignia wahadlowa 38 jest polaczona z odpowiedz nia czescia skrzynki 37, za posrednictwem czopa, naokolo którego moze sie kolysac.Konstrukcja ta jest podobna do opisanej powyzej (fig. 1 i 2).Dwa ramiona dzwigni wahadlowej 38 sa przylaczone do kól nosnych 39 zapomo¬ ca osi 41 i 42, których uklad moze byc wy¬ konamy dwoma sposobami. Os 41, osadzo^ na przegubowo w jednym z ramion dzwi¬ gni 38, posiada na kazdym koncu przegub/ Na fig. 9 przedstawione sa dla przykladu dwa rózne sposoby polaczenia przegubo¬ wego: a) przeguby sa utworzoneprzez czesc kulista 43, na której obraca sie przy po¬ mocy lozyska 44, skladajacego sie z dwóch czesci kolo 39. Czesc kulista 43 osi 41 oraz lozysko 44 moga byc z korzyscia zastapio¬ ne lozyskami kulkowemi znanego typu, b) konce osi 41 moga równiez posiadac czop 45, okolo którego obraca sie czesc 46 naze- wnatrz cylindryczna, a na niej obraca sie z nieznacznem tarciem kolo 39.Powyzej wymienione dwie konstrukcje — 3 —uftiozliwiaja krazkom nosnym przyjmowa¬ nie (prostopadle do ich osi) polozenia, przedstawionego schematycznie na fig. 10.Fig. 11 przedstawia schematycznie na tym samym gruncie polozenie krazków nosnych 39, osadzonych na osi 42 fig. 9.Os ta posiada posrodku polaczenie kuliste, obracajace sie wewnatrz lozyska, sklada¬ jacego sie z dwóch czesci 47, stanowiacych calosc z dzwignia 38.Polaczenie kuliste moze byc zastapione lozyskiem kulkowem znanego typu. Kon¬ strukcja osi 42 posiada zalety prostoty i wystarcza w wiekszosci wypadków.Przy konstrukcji, przedstawionej na fig. 8 i 9 naped tasmy bez konca osiaga sie za posrednictwem kola o automatycznem przyleganiu, skladajacego sie z dwóch czesci, osadzonych jedna na srodkowem lozysku 48, druga zas na lozysku dodatko- wem 49. To ostatnie nasuwa sie luzno na lozysko srodkowe i moze sie przesuwac na niem w kierunku podluznym.Lozysko srodkowe 48 i czesc odpo¬ wiedniego krazka sa poruszane bezposred¬ nio np. zapomoca kola lancuchowego 53, otrzymujacego naped od walu napedowe¬ go 50, za posrednictwem kólka zebatego 51 i lancucha 52. Krazek, osadzony na lozy¬ sku dodatkowem 49. jest obracany za po¬ srednictwem plaszczyzn pochylych 54 i 55, znajdujacych sie jedna na lozysku glów- nem 48, druga na lozysku dodatkowem 49 (Kg. 9 i 12).Przyleganie samoczynne osiaga sie na stozku 56 tasmy bez konca 57. W rzeczy¬ wistosci kolo, odpowiadajace lozysku do¬ datkowemu 49, jest pociagane tylko za po¬ srednictwem plaszczyzn pochylych 54 i 55.Jak tylko przejawia sie daznosc do slizga¬ nia, kolo to niezaklinowane na srodko¬ wej osi 48, idzie za biegiem pasa, dazace¬ go do zwolnienia biegu wzgledem biegu ko¬ la osi srodkowej 48. Osie 48 i lozysko do¬ datkowe 49, przesuwajac sie o pewien kat wzgledem siebie, powoduja slizganie pla¬ szczyzn pochylych 54 i 55 jedna po dru¬ giej, co wywoluje zblizenie kól do siebie, wzmagajac w ten sposób samoczynnie przyleganie stozka 56 pasa 57.Plaszczyzny pochyle sa urzadzone tu¬ taj prostopadle do osi; ten sam wynik moz¬ na osiagnac, umieszczajac je wspólsrodko- wo wzgledem osi, co ma miejsce przy za¬ stosowaniu zespolu ze srub prawych i le¬ wych.Sily boczne (naprezenia), udzielone ca¬ lemu przyrzadowi, sa przyjmowane tutaj prze dwa ramiona 58 i 59 (fig- 9), pizymo- cowane z jednej strony do naprezadel we¬ wnetrznych 60 wpoblizu kól, z drugiej zas strony osadzonych przegubowo na rurze o- siowej 33.Ze wzgledów konstrukcyjnych napreza- dfa 59 i 60 jednego z krazków osadzone sa przegubowo na czopach 61 i znajduja sie w glowicach 62 przeciwleglych naprezadel mozliwie najblizej osi oraz na prostej rów¬ noleglej do osi. Przydanie naprezadel do¬ datkowych 59 nie przeszkadza kolysaniu sie. duzych kól, poniewaz sa one osadzone przegubowo na tych samych osiach co i naprezadla tych kól.Przejazd przez rowy uskutecznia sie za posrednictwem dwóch lub wiecej kól 63 (fig. 8 i 9), obracajacych sie swobodnie na osi, której konce sa przymocowane do sprezyn 64, przylaczonych do czesci wystajacej 65 (fig. 8) naprezadel 60 za posrednictwem skówek resorowych.Dzieki temu urzadzeniu duze kola nosne tasmy bez konca nie potrzebuja schodzic do rowu i stykaja sie z przeciwleglym brze¬ giem rowu pod odpowiednim katem. Sche¬ mat fig. 13 przedstawia dokladnie dziala¬ nie tego urzadzenia, Ten zespól jest uzu¬ pelniony przez przylaczenie do osi przed¬ niej pojazdu dwóch rodzajów oparc, za¬ konczonych duzemi kolami i zawieszonych pod osia w pewnej odleglosci od ziemi.Oparcia te obracaja sie okolo ich punktu przylaczenia i dzieki temu moga przyjmo- — 4 —wac rózne nachylenia, stosownie do profilu gruntu.Przy urzadzeniu, przedstawionem na fig. 14 i 15, ciezar pojazdu przenosi sie na zespól nosny kazdej gasienicy za posred¬ nictwem osi V, przymocowanej nierucho¬ mo do podwozia 2' za posrednictwem ja¬ kiegokolwiek wspornika 3' oraz dzwigni wahadlowej 4, obracajacej sie na osi 1\ Dzwignia wahadlowa 4 posiada na obu swych koncach dwa cylindry 5', sprzezone równolegle ze zlozeniem osiowem (fig. 14, 15 i 16).W cylindrach tych przesuwaja sie tlo¬ ki wydrazone 6' (fig. 14 i 16), na których znajduja sie kliny do prowadzenia T (fig. 16), przesuwajace sie w zlobkach 8', utwo¬ rzonych w tym celu w cylindrach 5\ Dolna czesc tloków 6" podtrzymuje badzto os 9' wahaczy 10' (fig. 14, 15, 16) badz tez, jak to widac z fig. 17 i 18, os 11' kól I2\ Jak to widac na rysunku osie kól bliznia¬ czych nie sa równolegle, lecz przecinaja sie. tworzac kat, którego wierzcholek jest skierowany w strone przeciwlegla gruntowi.Wewnatrz tloków 6' znajduje sie spre¬ zyna 13' (fig. 16), nakryta cylindrem wo¬ dzacym 14'.Cylinder ten jest pod naciskiem sprezy¬ ny 13' opiera sie o jedna z konczyn malej dzwigni 18', obracajacej sie okolo osi, osa¬ dzonej w sciankach górnej czesci cylin¬ drów 5' i prostopadle do osi pojazdu. Przy¬ krywka 16' posiada ucha, przez które prze¬ chodzi os 15'. Sworznie 17' lacza pokryw¬ ke 16' z cylindrem 5', nadajac calej kon¬ strukcji konieczna wytrzymalosc.Kazde kolo otrzymuje tylko \z czesc obciazenia, przenoszacego przez kazda konczyne osi t. j. 1/16 calkowitego obciaze¬ nia, dzialajacego na os. Na nierównym gruncie, jak to ma miejsce prawie zawsze, rozdzial obciazenia na kola jest prawie sta¬ ly, dzieki dzwigniom obrotowym 10' i 4\ oraz wyrównywaczowi poprzecznemu 18\ Zapewniajac staly rozdzial obciazenia równo na kola bez wzgledu na nierównosci gruntu w obu kierunkach, wymieniona kon¬ strukcja uniezaleznia calkowicie kola bliz¬ niacze jedno od drugiego i umozliwia prze¬ suw jednego bez zadnego wplywu na sa¬ siednie kolo, umieszczone z drugiej strony wodzidla wewnetrznego gasienicy. Dalej przesuw na wysokosc kazdego kola odbywa sie po linji prostej, pionowej lub ukosnej o odpowiednim kacie, a przeto bez tarcia bocznego o wodzidlo tasmy bez konca.Konstrukcja mechaniczna, dajaca ten wynik, stanowi jedna z cech niniejszego wynalazku.Przy wyjatkowo nierównym gruncie, celem unikniecia zbytnich natezen gasieni¬ cy, sa urzadzone noski, ograniczajace prze¬ suw wszystkich czesci stosownie do nie¬ równosci gruntu.W tym celu górna czesc tloków 6' opie¬ ra sie o spód cylindrów 16', tak samo jak i wyrównywacz 18', napotyka w tym wy¬ padku (krancowym) ten sam spód cylin¬ drów 16', który sluzy mu jako oparcie.Z dntgiej strony najwieksze odchyle¬ nie dzwigien dolnych 10* ograniczone jest przez zewnetrzna czesc spodu tloków, o która wspieraja sie dzwignie 10'. Rozumie sie, ze wszystkie te oparcia musza byc od¬ powiednio urzadzone, by nie przeszkadza¬ ly przesuwom wszystkich czesci nawet na gruncie bardzo nierównym.Pólwózek nosny, przedstawiony na fig. 18 i 19 posiada tylko dwie pary kól bliznia¬ czych. W tym wypadku os kazdego kola jest osadzona bezposrednio na dolnej cze¬ sci odpowiedniego tloka 6*. Ma sie tutaj przeto cztery plaszczyzny, podtrzymywa¬ ne przez odpowiedni przyrzad. Dzwi¬ gnia glówna 4' wykonywuje tutaj wa¬ hania podluzne, podczas gdy poprzecz¬ ny zespól wyrównywaczy, utworzony przez dzwignie dwuramienna 18' pozosta¬ je równiez jak i w poprzednim wypadku.Fig. 20 i 21 przedstawiaja dla przykla- — 5 —du inny sposób wykonania pólwozia nosne¬ go do gasienic waskich, nicwymagajacy wyrównywaczy poprzecznych. Równiez nie ma tutaj kól blizniaczych/ W tym wypadku dla mozliwie najwiek¬ szego przyblizenia kól do siebie i zmniej¬ szenia calkowitej dlugosci zespolu, dwa ko¬ la np. kola srodkowe posiadaja tylko po jednem obrzezu, urzadzohem na tych ko¬ lach z przeciwleglych ich stron, jak to wi¬ dac z fig, 20 i 21. Dwa inne kola nie po¬ siadaja wcale obrzezy i wchodza czesciowo w rowki przednich i tylnych kól duzych.Przy tyci wszystkich konstrukcjach o- sadzenie kól 12' uskutecznia sie w zwykly sposób zapomoca dwóch lozysk kulkowych lub na lozyskach zwyklych, na lozyskach walkowych o znacznej nosnosci lub tym podobnych urzadzeniach.Dla przykladu przedstawiono tutaj na rysunku sposób osadzenia kola na jednem lozysku przegubowem.W tym celu w piascie 19' (fig. 16) kola 12', umieszczony jest zewnetrzny pierscien lozyskowy 20'. Pierscien wewnetrzny osa¬ dzony jest na osi 11', zlaczonej z dzwignia wahadlowa 10' zapomoca czesci 22' (fig. 16 i 17), utrzymywanej na miejscu zapo¬ moca nakretki 23' oraz klina 24*. Ta czesc 22' posiada dwie plaszczyzny, po których slizga sie z nieznacznem tarciem pierscien 25' z otworem, dostosowanym do tego ce¬ lu, nie pozwalajacym pierscieniowi 25' ob¬ racac sie, a tylko przesuwac w kierunku pionowym. Odpowiadajacy temu pierscie¬ niowi, koniec piasty 19' obejmuje go z bardzo nieznacznem tarciem.Zaleta tej konstrukcji polega na tern, ze os obrotu kola ustawia sie zawsze samo¬ czynnie, równolegle do plaszczyzny tocz¬ nej. istotnie, czesc 25' wywoluje kolysanie sie kola na jego lozysku przegubowem tyl¬ ko w kierunku pionowym i pozwala mu przeto dostosowywac sie pod dzialaniem czesci wagi pojazdu do zmian drogi tocz¬ nej. Przesuw w kierunku kolysania fest o- graniczony przez dlugosc otworu w czesci 25* tak, ze kulki nie moga wyskoczyc z pier¬ scienia lozyskowego. Przy normalnej jez¬ dzie ciezar jest podtrzymywany lozyskiem kulkowem 20 (fig. 16), tarcie miedzy pia¬ sta 19* i czescia 25' jest prawie równem ze¬ ru. Przy znacznej nierównosci gruntu spód a raczej sklepienie lub dól otworu w pier¬ scieniu 25% stykaja sie kolejno z odpowied¬ nia czescia pochwy srodkowej 22'. W tym wypadku czesc obciazenia zostaje przyje¬ ta przez pierscien wodzacy 25% oraz odpo¬ wiednia czesc piasty 19'. Widzimy wiec, ze dzieki nachyleniu osi, smar nie wychodzi i zapewnia nalezyte smarowanie calego me¬ chanizmu.Smarowanie calego pólwozia nosnego odbywa sie samoczynnie i proporcjonalnie do ilosci i wielkosci wahan wywolanych nierównoscia drogi.Do tego celu sluzy przyrzad, zuzytko- wujacy kolejne ruchy tloka 6' w cylindrach 5' (fig. 16). Opis przyrzadu podany jest ponizej.Wewnatrz kazdego tloka 6' znajduje sie rura 26' (fig. 16), utrzymywana na miejscu zapomoca sprezyny 13' i laczaca sie swa podstawa z komora wewnetrzna tloka 6', w której znajduje sie na wysokosc kilku centymetrów potrzebny smar.Wewnatrz rury 26''na spodzie jej znaj¬ duje sie w gniezdzie kula 27'. która moze byc zastapiona przez jakikolwiek zawór.Rurka 28' przymocowana do pokrywki 16' przesuwa sie w rurce 26''. Górna czesc tej rurki laczy sie z kanalami do przeply¬ wu smaru.Dzialanie tego przyrzadu jest nastepu¬ jace: gdy pod dzialaniem nierównosci dro¬ gi sprezyna 13' (fig. 16) zostanie np. sci¬ snieta, to wewnatrz tloka powstaje nie¬ znaczne cisnienie, wywolujace wyplyw pew¬ nej ilosci smaru do rury 26\ Przy powsta¬ waniu dzialania odwrotnego kulka opada na gniazdo i smar, zawarty w rurce, nie _ 6 -moze sie opuscic. Podczas jazdy kolejne przesuwy tloka 6' powtarzaja sie ciagle i proporcjonalnie do zlego stanu drogi, wsku¬ tek czego smar wciaz doplywa do rurki 28' i zbiera sie w jej czesci górnej, skad wy¬ chodzi z jednej strony przez otwór 29' na os /5* dzwigni wahadlowej 18* i spada na skrzynke 14', której scianki zostaja posma¬ rowane tak samo, jak i scianki tloka 6\ z drugiej strony smar odplywa przez kanaly 30' (fig. 14), prowadzace go do srodkowej dzwigni wahadlowej. Tutaj smar zbiera sie w rowkach w tym celu urzadzonych, nad któremi znajduja sie inne kanaly 31', wra¬ cajace smar zpowrotem do cylindrów 5".Na spodzie lych cylindrów znajduja sie dlawiki, niedopuszczajace wyplywu smaru i sluzace za oparcie dla klina T (fig. 16) w razie zbyt znacznego rozprezenia spre¬ zyny 13' Jezeli zdarzy sie koniecznosc zastoso¬ wania mechanizmu gasienicowego do zwy¬ klego samochodu, da sie to uskutecznic w nastepujacy sposób.Jako os napedowa sluzy tylko os tylna maszyny, na która nie dziala wcale obcia¬ zenie. Kola jej zostaja zastapione przez odpowiednie kola napedowe, spoczywajace na gruncie , polaczone z gasienica, pod dzialaniem wlasnego ciezaru oraz ciezaru osi, lub tez zawieszone w odpowiedniej wy¬ sokosci zapomoca wspornika 34' (fig. 14), gietkiego lub sztywnego, nastawialnego lub niehastawialnego. W kazdym razie kola te, a przez to i os moga sie podnosic na pewna wysokosc pod dzialaniem nierównosci gruntu, nie wplywajac na pozostala czesc pojazdu.Przesuw osi napedowej do góry jest o- graniczony zderzakiem elastycznym 35 (fig. 14), przymocowanym do podwozia.Zlaczenie osi napedowej z pozostala czescia maszyny uskutecznia sie zapomoca pólsztywnego ramienia obracajacego sie na osi nosnej /', lub na osi sasiedniej. Ramie to sklada sie z dwóch czesci sztywnych 36' i 37\ (fig. 15), zlaczonych pretem sprezy¬ stym 38.Przy normalnym biegli sciegno 36',37' i 38' pracuje na sciskanie. Czesc elastyczna mo¬ ze wytrzymac pewien skret, wywolany przesuwami katowemi osi napedowej wzgledem osi stalej pod dzialaniem nie¬ równosci gruntu.Kolo przednie mechanizmu moze byc zlaczone z osia nieruchoma w ten sam spo¬ sób, co i kolo napedowe, oraz moze sluzyc jako kolo napedowe, podczas gdy kolo tyl¬ ne bedzie sluzyc jako nosne dla gasienicy.Zespól kól przednich 39' jest zlaczony z osia nosna V za posrednictwem konstruk¬ cji, skladajacej sie z dwóch symetrycznych lub niesymetrycznych belek 40' (fig. 14, 15, 9 i 10), umocowanych przegubowo do osi nosnej V (fig. 14 i 15). Drugi koniec belek 40' (fig/ 22 i 23) posiada mechanizm do naprezania gasienicy, który sluzy rów¬ niez do sztywnego polaczenia belek z pia¬ sta odnosnego kola.Belki 40 sa usztywnione zapomoca po- przecznicy 47' o jakimkolwiek przekroju (fig. 14, 15, 22 i 23), w danym wypadku w ksztalcie rury. Foprzecznica ta sluzy zara¬ zem do ograniczenia przesuwu kola przed¬ niego wzgledem podwozia nosnego. W tym celu na cylindrach 5' znajduja sie noski 48' (fig. 14 i'15). Moga one byc regulowa¬ ne, te zas, które znajduja sie na dole moga byc ustawione tak, by przednie kolo znaj¬ dowalo sie na pewnej wysokosci nad zie¬ mia, bedac jednak w stanie wykonywac pod dzialaniem nierównosci gruntu prze¬ suw do góry niezaleznie od pozostalej cze¬ sci zespolu. Skoki do góry o znacznem od¬ chyleniu sa ograniczone noskiem górnym.Kolo tylne moze byc równiez osadzone w podobny sposób i sterowane np. zespolem poprzecznych przegubów Kardana.Zespól kól przednich sklada sie z dwóch czesci 39' (fig. 22 i 23). osadzonych na pia¬ scie o szczególnej konstrukcji.Kadlub piasty 49' kazdego kola przed-niego (fig. 22 i 23), jest sztywno polaczony z mechanizmem naprezajacym. Na kazdym koncu kadluba piasty 49' znajduje sie we¬ wnatrz lozysko kulkowe 50\ (fig. 23), na ktorem spoczywa piasta obrotowa 5V o od¬ powiednim ksztalcie. Dla unikniecia wszel¬ kiego zacinania sie w lozyskach 50', przy zachowaniu jednak niezaleznosci tych kól jednego od drugiego, posiadaja dwie obra¬ cajace sie piasty wewnatrz jedna tylko os 52*, obracajaca sie w nich z nieznacznem tarciem, Takie polaczenie pozwala na nie¬ zalezny obrót obu czesci kola 39' wzgle¬ dem siebie, nie przeszkadzajac normalne¬ mu dzialaniu obu lozysk.Osadzenie kól 39' na piascie obrotowej 51' jest zastosowane celem ulatwienia skla¬ dania i rozbierania gasienicy, zaleznej tyl¬ ko od zewnetrznej czesci przedniego kola albowiem, gdy zostanie ona usunieta, na¬ lozenie gasienicy nie przedstawi zadnych trudnosci. Czesci kola 39' utrzymywane sa na miejscu zwykla nakretka zaciskowa 53' (fig. 23). Gdy nakretka zostanie usunieta, nacisk, wywierany przez pas na kola, wy¬ starcza do zsuniecia samoczynnego piasty 54', czesci zewnetrznej kola 39* ze stozka 51\ Osadzenie na stozku o znacznym ka¬ cie nachylenia ulatwia zarazem wstawie¬ nie na miejsce odpowiedniego kola.Zespól naprezajacy gasienicy jest zbu¬ dowany tutaj w specjalny sposób i stanowi czesc nowowynalezionego mechanizmu.Zespól ten sklada sie ze sruby bez kon¬ ca 41* (fig. 22 i 23), obracanej zapomoca korby zewnetrznej 42\ osadzonej na stale lub zdejmowalnej. Sruba bez konca 4V za- zebiona jest ze slimacznica 42* (fig. 22), znajdujaca sie na cylindrze gwintowanym lub srubie naprezajacej 43\ zakonczonej od strony kola dlugim prostokatem 44' lub tez zlobkiem, wywolujacym toz samo dziala¬ nie. Ta ostatnia czesc moze sie przesuwac w stalem wodzidle 451, utworzonem w ka¬ dlubie przyrzadu (fig. 22 i 2Z)% gdzie znaj¬ duja sie opisane czesci. Cylinder gwinto¬ wany i zlobkowany 43*—44% jest przymo¬ cowany do srodkowej piasty nieruchomej kola jalowego.Mechanizm naprezajacy, utworzony ze sruby bez konca, nakretki i sruby napreza¬ jacej, moze byc zastapiony przez inne cze¬ sci mechaniczne, zachowujac ten sam roz¬ klad.Kadlub zespolu naprezajacego sluzy— jak widac- do zlaczenia belek 40'. Prze- dluzenie zas jego w strone przeciwna opie¬ ra sie na poprzecznicy 47', tworzac w ten sposób bardzo wytrzymala calosc. PL PL

Claims (5)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Urzadzenie gasienicowe do pojazdów silnikowych, znamienne zespolem kól, pod¬ trzymujacych ciezar pojazdu, niezaleznych od kól, otoczonych przez tasme bez konca, przyczem kola rozdzielajace ciezar, jak równiez i kola wyzej wymienione posiadaja ruchy wahadlowe w plaszczyznie poprzecz¬ nej i podluznej, dostosowujace sie do nie¬ równosci gruntu.

2. Urzadzenie gasienicowe wedlug zastrz. 1, znamienne tern, ze kola sluza wylacznie do podtrzymywania i prowadze¬ nia tasmy bez konca, podczas gdy sila na¬ pedowa przenosi sie bezposrednio na pas przez os napedowa zapomoca kola zebate¬ go, kola rolkowego lub urzadzenia podob¬ nego, zazebionego z wiencem prowadzacym tasme.

3. Urzadzenie gasienicowe wedlug zastrz. 1 i 2, znamienne tern, ze kola nosne sa zawieszone na sprezynach za posrednic¬ twem dzwigni wahadlowych, wahajacych sie na koncu sprezyn, przyczem konce tych dzwigni sa utworzone w postaci czopów, na których wahaja sie poprzecznie osie kól, podczas gdy osie kól podtrzymujacych ta¬ sme, obracaja sie w podobny sposób na czo¬ pach naprezadel, których konce wewnetrz- — 8 —ne sa polaczone przegubowo z osia napedo¬ wa lub tez w punkcie, znajdujacym sie w plaszczyznie pionowej tej osi,

4. , Urzadzenie gasienicowe wedlug zastrz, 1—3, znamienne tern, ze zeby wo- dzidla pasowego sa oblozone metalem, lub tez wszystkie zeby lacza sie lancuchem bez konca, celem wzmocnienia tasmy. 5. Urzadzenie gasienicowe wedlug zastrz, 1—4, znamienne tem, ze przenosze¬ nie ruchu na tasme bez konca osiaga sie za posrednictwem innej czesci np. lancucha przegubowego, zaczepiajacego swobodnie za zeby tasmy na wiekszej lub mniejszej jej dlugosci, przyczem lancuch ten jest u- mchomiany zapomoca kola zebatego lub innej czesci, umieszczonej na osi napedo¬ wej. 6. , Urzadzenie wedlug zastrz, 1—5, zna¬ mienne tem, ze krazki przyciskowe, umie¬ szczone na zewnetrznej powierzchni pasa, zapewniaja stale zaczepienie sie jego ze¬ bów o czesci, wprawiajace go w ruch, 7. , Urzadzenie wedlug zastrz. 1—6, zna¬ mienne tem, ze urzadzenie napedowe jest zawieszone na sprezynach, umieszczonych w skrzynce dzwigni wahadlowej i przeno¬ szacych ciezar pojazdu na czesci, przesu¬ wajace sie w skrzynkach, które to czesci sluza jako wodzidlo dla podwozia, utwo¬ rzonego przez dzwignie wahadlowe, obra¬ cajace sie na czesciach, przesuwajacych sie w skrzynkach oraz przez odpowiednie ko¬ la, przyczem zespól ten obraca sie naoko¬ lo osi pojazdu. 8. Urzadzenie wedlug zastrz. 1—7, zna¬ mienne tem, ze kola sa osadzone na osi z lozyskami iub czopami poprzecznemi, dzie¬ ki którym kola przyjmuja polozenie, przy których ich powierzchnia robocza pozosta¬ je równolegla do powierzchni gruntu, 9. Urzadzenie wedlug zastrz. 1—8, zna¬ mienne tem, ze kola sa osadzone na osi, której czesc srodkowa jest kolista, co u- mozliwia im przyjmowanie róznych polo¬ zen. 10. Urzadzenie wedlug zastrz, 1» -^zna¬ mienne tem, ze kolo napedowe o s&ipoczyn- nem przyleganiu dziala na stozek tasmy bez konca zapomoca pochylych plaszczyzn, lub tez polaczenia sruby bez konca o sko¬ ku prawym ze sruba o skoku lewym, zbli¬ zajacych sie ku sobie proporcjonalnie do natezenia pólkrazków piast. 11. Urzadzenie wedlug zastrz. i-—10, znamienne tem, ze zespól dodatkowych na- prezadel rozszerza podstawe oparcia na rurze osi napedowej, przyczem miejsca zla¬ czenia znajduja sie na tej samej prostej równoleglej do osi napedowej, co i zlacza¬ nia zwyklych napezadel, 12. Urzadzenie gasienicowe wedlug zastrz. 1—10, znamienne tem, ze posiada do przejazdu przez rowy zapomoca spre¬ zyn, przymocowanych do wystajacej cze¬ sci naprezadel, na swobodnych koncach których to sprezyn znajduje sie kilka kól lub odpowiednich walków, przyczem urza¬ dzenie to jest umocowane pod osia przed¬ nia pojazdu. 13. Urzadzenie wedlug zastrz. 1—12, znamienne tem, ze wózek nosny utworzony jest zapomoca polaczenia dzwigni waha¬ dlowych kól ze sprezynami oraz odpowied¬ nich czesci, przyczem przy zastosowaniu szerokich gasienic, kola, bedac zupelnie niezaleznemi, sa umieszczone z kazdej strony wodzidla wewnetrznego gasienicy i moga sie przesuwac w kierunku pionowym, równolegle do podluznej plaszczyzny pio¬ nowej zespolu bez oddzialywania na kolo sasiednie, znajdujace sie z drugiej strony wodzidla wewnetrznego gasienicy, oraz ze osie dwóch kól blizniaczych nie sa równo¬ legle, lecz przecinaja sie, tworzac kat, któ¬ rego wierzcholek jest skierowany do góry przyczem te kola blizniacze sa osadzone badz na koncach podluznych dzwigni wa¬ hadlowych, jak to ma miejsce np. przy wózkach nosnych o czterech podwójnych kolach, badz tez bezposrednio na czesci dolnej tloków wodzacych, celem utworze- — 9 —tm wózka nosnego o dwóch kolach bliznia¬ czych. 14. ; Urzadzenie wedlug zastrz, 13, zna¬ mienne tern, ze szczelnie zamkniety mecha¬ nizm wyrównawczy, znajdujacy sie w gór¬ nej czesci skrzynek ze sprezynami, rozdzie¬ la w sposób prawie staly obciazenie na ko¬ la blizniacze, niezaleznie od nierównosci poprzecznych grunta. 15. Urzadzenie wedlug zastrz. 1—12, znamienne tern, ze przy gasienicach wa¬ skich stosuje sie zwykle kola o osi, równo¬ leglej do wspólnej drogi tocznej, z których tylko dwa np. srodkowe, posiadaja obrzeza wiodace, znajdujace sie z przeciwleglych stron, z kazdej strony gasienicy i wystaja¬ ce poza kolo sasiednie, które zachodzi w zlobek jednego z dwóch duzych kól, przy- czem urzadzenie to ma za glówny cel moz¬ liwie najwieksze przyblizenie do siebie punktu zetkniecia sie kazdego kola na ga¬ sienicy i zmniejszenia calkowitej dlugosci mechanizmu. 16. Urzadzenie wedlug zastrz. 1—12, znamienne tern, ze przy wszelkich gasieni¬ cach os obrotu kazdego kola jest zawsze samoczynnie równolegla do plaszczyzny tocznej na gasienicy co osiaga sie zapomo- ca jednego tylko przegubowego lozyska kulkowego z pierscieniem wodzacym, prze¬ suwajacym sie w odpowiednim kierunku i tylko na pewna dlugosc na sztywnej osi ko¬ la, przyczem ten sposób osadzenia nie wy¬ klucza moznosci umieszczenia kól na ich osiach stalych w sposób zwykly, 17. Urzadzenie wedlug zastrz. 16, zna¬ mienne tem. ze samoczynne smarowanie czesci pólwozia nosnego dziala pod wply¬ wem przesuwów, jakim podlegaja czesci mechanizmu wskutek nierównosci gruntu i dokonywa sie zapomoca przyrzadu, umie¬ szczonego wewnatrz skrzynek sprezyno¬ wych. 18. Urzadzenie wedlug zastrz. 16 i 17, znamienne tem, ze przesuwy wszystkich czesci, wywolywane nierównosciami grun¬ tu;, sa ograniczone mechanicznie dla unik¬ niecia nadmiernych natezen, które mogly¬ by dzialac na gasienice, 19. Urzadzenie wedlug zastrz. 1—18, znamienne tem, ze naped utworzony jest zapomoca tylnej osi samochodu, sluzacej wtedy tylko do tego celu, przyczem caly ciezar odnosnej czesci maszyny przenosi sie na trzecia os, przymocowana do pod¬ wozia, os zas napedowa moze byc zawie¬ szona swobodnie na samem podwoziu, lub byc oparta na ziemi zapomoca krazków na¬ pedowych zastepujacych kola, zachowujac jednak w calosci moznosc przesuwu pio¬ nowego pod dzialaniem nierównosci grun¬ tu, bez oddzialywania na pozostala czesc pojazdu, przyczem przesuwy o nadmier¬ nym skoku sa ograniczone zderzakiem ela¬ stycznym, umieszczonym miedzy osia i pod¬ woziem. 20. Urzadzenie wedlug zastrz- 1—19, znamienne tem, ze sciegna lacza os kól na¬ pedowych z osia nosna i moga sie obracac na obu swych koncach, przyczem uderzenie to jak i urzadzenie wedlug zastrz. 19, moga byc zastosowane do kól jalowych. 21. Urzadzenie wedlug zastrz. 1—20, znamienne tem, ze kolo jalowe sklada sie z dwóch kól obrotowych niezaleznych od siebie i osadzonych na wspólnej osi z dwo¬ ma tylko lozyskami kulkowemi. 22. Urzadzenie wedlug zastrz. 1—21,. znamienne tem, ze kazda polowa kola jest osadzona na piascie, obracajacej sie na stozku o znacznym pochyleniu, co umozli¬ wia szybkie rozbieranie i skladanie. 23. Urzadzenie wedlug zastrz. 1—22, znamienne tem, ze mechanizm do szybkie¬ go naprezania gasienicy polega na prze¬ kladni katowej, przeksztalcajacej ciagly ruch obrotowy na ruch prostolinijny, dzia¬ lajacy na os kola jalowego, przyczem roz¬ rzad tego mechanizmu odbywa sie naze- wnatrz i uskutecznia sie zapomoca korby lub kola, zlaczonego z przyrzadem na stale,lub w sposób umozliwiajacy jego odejmo¬ wanie, przyczem kadlub mechanizmu kola jalowego oraz belki naprezajace obracaja sie na osi stalej. 24. Urzadzenie wedlug zastrz. 1—23, znamienne tern, ze przesuw pionowy kola jalowego jest ograniczony zapomoca odpo¬ wiednich nosków regulowanych lub niere- gulowanych, przymocowanych do srodko¬ wej dzwigni wahadlowej pólwózka, przy¬ czem noski dolne sa umieszczone w taki sposób, ze na gruncie równym kolo jalowe spoczywa swobodnie na noskach wskutek wlasnego ciezaru i zapomoca czesci, utrzy¬ mujacych je w odpowiedniej odleglosci od osi, przymocowanej do podwozia i które to kolo jest zawieszone w pewnej odleglo¬ sci od gruntu, zachowujac calkowicie moz¬ nosc przesuwu do góry, który powstaje pod dzialaniem nierównosci gruntu i zupelnie niezaleznie od pozostalej czesci mecha¬ nizmu. 25. Urzadzenie wedlug zastrz. 1—23, znamienne tern, ze sposób oparcia i zawie¬ szenia kola jalowego wedlug zastrz. 24 mo¬ ze byc równiez zastosowany do kola nape¬ dowego lub innego je zastepujacego. Adolphe Kegresse, Zastepca. I. Myszczynski, rzecznik patentowy.Do opisu patentowego Nr 7021. Ark. i.Do opisu patentowego Nr 7021. Ark. 2,%ll "Fig 19 f)o opisu patentowego \r 7Ó21. Ark. 3. Fig. 14.Jbo opisu patentowego Nr 7021. Ark. 4.Do opisu patentowego Nr 7021. Ark.

5. I * Druk L. Boguslawskiego. Warszawa. PL PL