Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 05.04.1974 70120 KI. 81e,10 MKP B65g 15/64 V7 3o / Twórcywynalazku: Ferdynand John, Mieczyslaw Stanaszek Uprawniony z patentu tymczasowego: Kopalnia Wegla Brunatnego „Adamów9*, Turek(Polska) Uklad do regulacji polozenia dolnej tasmy przenosnika Przedmiotem wynalazku jest uklad do regulacji polozenia dolnej tasmy przenosnika, przeznaczony zwlaszcza do przenosników z dwukraznikowymi zestawami dolnymi.Jednym z podstawowych warunków poprawnej pracy przenosników tasmowych jest osiowe prowadzenie las¬ my. Jednakze tasma w czasie pracy przenosnika moze przesuwac sie poprzecznie, na co wplywaja nastepujace czynniki: bledne wykonanie tasmy lub zlacza (osie symetrii laczonych odcinków tasmy nie pokrywaja sie), nieprostopadle ustawienie - w stosunku do osi przenosnika - zestawów kraznikowych lub bebnów, ustawienie nie w osi lub pochylenie czlonów konstrukcji nosnej przenosnika, niesymetryczne podawanie nosiwa na tasme i wiele innych. W konsekwencji zbieganie tasmy powoduje niszczenie Jej obrzezy, spadanie urobku (w przypdku górnej tasmy przenosnika) oraz niszczenie plaszczy krazników. Poniewaz wyeliminowanie wszystkich przyczyn, powodujacych zbieganie tasmy jest praktycznie - zwlaszcza w warunkach normalnej pracy kopalni- niemozli¬ we, stosuje sie szereg srodków zapobiegawczych; zasadniczo osiowe prowadzenie tasmy uzyskac mozna przez stosowanie nieckowych zestawów kraznikowych z wyprzedzeniem (to znaczy osie krazników zewnetrznych sa wychylone do przodu o niewielki kat). W przenosnikach, w których nie stosuje sie nieckowych dolnych zesta¬ wów krazników, trzeba stosowac dodatkowe urzadzenia naprowadzajace tasme w przypadku jej zbiegania. Do¬ tychczas stosowano obrotowe zestawy kraznikowe, wychylane recznie za pomoca Izwigni. Uklad taki nie spelnia swego zadania, poniewaz uzaleznia osiowe prowadzenie tasmy — scisle zwiazane z wielkoscia kata wychylenia krazników - wylacznie od wyczucia obslugi. Poza tym skuteczne dzialanie powyzszego ukladu wymaga ciaglej obserwacji przenosnika podczas pracy.Celem wynalazku jest usuniecie podanych niedogodnosci i zapewnienie osiowego prowadzenia tasmy dolnej przenosnika. Cel ten osiagnieto przez opracowanie ukladu do regulacji polozenia tasmy, wyposazonego w insta¬ lacje hydrauliczna; uklad wedlug wynalazku ma dwie pompki zebate, osadzone na wspornikach, przymocowa¬ nych od wewnetrznej strony do konstrukcji nosnej przenosnika. Na napedowych walkach pompek zebatych osadzone sa krazniki, majace ksztalt scietego stozka, przy czym krazniki osadzone sa na.napedowych walkach pompek zebatych od strony swej wiekszej dennicy i odchylone sa na zewnatrz, w kierunku czlonów konstrukcji nosnej przenosnika. Na stozkowych kraznikach wspiera sie dolna tasma przenosnika. Zebate pompki ze stozko¬ wymi kraznikami sa zamocowane w bezposrednim sasiedztwie dolnych zestawów kraznikowych, podtrzymuja-2 70120 cych tasme, które sa osadzone na obrotowej belce. Jeden koniec obrotowej belki jest polaczony z hydraulicznym cylindrem dwustronnego dzialania. Obrotowa belka w polowie swojej dlugosci jest oparta na osi, osadzonej — za posrednictwem lozyska tocznego - na dolnej belce konstrukcji nosnej przenosnika. Oba konce obrotowej belki sa wyposazone w kólka toczne. Zebate pompki maja elastyczne przewody, polaczone z hydraulicznym cylin¬ drem, a uklad wedlug wynalazku jest wyposazony w zbiornik oleju. Instalacja hydruliczna ma zamkniety obieg oleju.Zasadnicza zaleta ukladu wedlug wynalazku jest samoczynne naprowadzenie zbiegajacej podczas pracy prze¬ nosnika tasmy. Wychylenie dolnych zestawów kraznikowych zalezy wylacznie od wielkosci poprzecznego przesu¬ niecia a nie od wyczucia obslugi, w zwiazku z czym wielkosc tego wychylenia jest optymalna — nie powodujaca przesuniecia poprzecznego tasmy na przeciwna strone osi przenosnika, ajedynie naprowadzenie do polozenia osiowego. Zastosowanie ukladu wedlug wynalazku pozwala na wyeliminowanie obslugi ciaglej, koniecznej na przyklad przy urzadzeniach dzwigniowych. Opisany wyzej uklad ma prosta budowe i jest niezawodny w dziala¬ niu.Uklad wedlug wynalazku jest pokazany w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia w widoku z przodu zestaw stozkowych krazników z pompkami zebatymi wraz ze schematem instalacji hydra¬ ulicznej oraz - schematycznie — dzialanie obrotowej belki z zestawem dolnych krazników przeposnika — w wi¬ doku z góry, a fig. 2 przedstawia czlon przenosnika z zestawem krazników dolnych, osadzonych na obrotowej belce — w widoku z przodu — w kierunku ruchu tasmy.Jak pokazano na rysunku, uklad do regulacji polozenia dolnej tasmy 1 przenosnika ma dwie zebate pompki 2 osadzone na wspornikach 3, przymocowanych do nosnej konstrukcji 4 przenosnika. Na napedowych walkach 5 zebatych pompek 2 sa osadzone stozkowe krazniki 6, na których wspiera sie tasma 1 przenosnika. Zebate pompki 2 i stozkowe krazniki 6 sa usytuowane w bezposrednim sasiedztwie dolnych zestawów 7 kraznikowych, osadzonych na obrotowej belce 8. Obrotowa belka 8 (w przykladzie wykonania stanowi ja celownik) jest sztywno mocowana na osi 9, osadzonej na lozysku tocznym (nie uwidocznione na rysunku) na dolnej belce 10 nosnej konstrukcji 4 przenosnika. Konce obrotowej belki 8 sa wyposazone w kólka 11 toczne, a ponadto do jednego jej konca jest przymocowany hydrauliczny cylinder 12 dwustronnego dzialania, osadzony dalej przegu¬ bowo na wsporniku (nie uwidocznione na rysunku), polaczonym z nosna konstrukcja 4 przenosnika. Do hydra¬ ulicznego cylindra 12 doprowadzone sa od zebatych pompek 2 elastyczne przewody 13. Instalacja hydrauliczna, pracujaca w obiegu zamknietym, jest ponadto wyposazona w zbiornik 14 oleju, przymocowany do nosnej kon¬ strukcji 4 przenosnika na wysokosci zawieszenia górnych zestawów 15 krazników i sluzacy do napelniania instalacji hydrulicznej olejem przed wlaczeniem ukladu do pracy oraz do okresowego uzupelniania ubytków oleju w tej instalacji.Stozkowe krazniki 6 sa osadzone na napedowych walkach 5 zebatych pompek 2 od strony dennic o wiekszej srednicy i sa odchylone na zewnatrz, w kierunku nosnej konstrukcji 4 przenosnika. Tasma 1, opierajac sie na tych stozkowych kraznikach 6, wprawia je w ruch podczas pracy przenosnika. Stozkowe krazniki 6 obracajac sie, napedzaja zebate pompki 2, które tlocza olej. Gdy tasma 1 zajmuje srodkowe polozenie (os tasmy 1 pokrywa sie z osia przenosnika), opiera sie w jednakowych punktach na stozkowych kraznikach 6, które maja wtedy jednako¬ we predkosci i w zwiazku z tym wydatki zebatych pompek 2 sa równiez jednakowe. W tym przypdku tloczenie oleju odbywa sie w obiegu zamknietym miedzy zebatymi pompkami 2. Natomiast w przypadku zbiegania, tasma 1 opiera sie w róznych punktach na stozkowych kraznikach, które maja rózne obroty, a w zwiazkzu z tym i wydatki zebatych pompek 2 sa rózne. Róznica wydatków zebatych pompek 2 jest skierowana elastycznym przewodem 13 do hydrulicznego cylindra 12, którego tlok 16 spowoduje przesuniecie obrotowej belki 8 z dol¬ nym zestawem 7 krazników i ustawienie jednego z krazników tego dolnego zestawu 7 z wyprzedzeniem, co —jak wiadomo — powoduje naprowadzenie tasmy 1 do polozenia osiowego. Przy powrocie tasmy 1 do osiowego polozenia obrotowa belka 8 jest caly czas wychylona, az do momentu wystapienia ponownej róznicy wydatków, która spowoduje jej wychylenie w przeciwnym kierunku. Dla uzyskania prostobieznosci tasmy 1 na calej dlugos¬ ci przenosnika nalezy zamontowac dwa uklady regulacji jej polozenia - jeden w poblizu bebna napedowego a drugi w poblizu bebna zwrotnego. W przypadku dlugich tasmociagów korzystnie jest ponadto zamontowac trzeci uklad wedlug wynalazku w srodku jego dlugosci. PL PL