Pierwszenstwo: Zgloszenie ogloszono: 30.05.1973 Opis patentowy opublikowano: 16.04.1974 70106 KI. 42r*, 7/00 MKP G05d 7/00 CZYfELNIA Urzedu Patento^eoo filiklij Ize- Twórcy wynalazku: Eugeniusz Grabke, Ryszard Miksa, Zenon Stankowski Uprawniony z patentu tymczasowego: Przedsiebiorstwo Doswiadczalne Automatyzacji i Urzadzen Przemyslowych „Uniprot", Lódz (Polska) Sposób regulacji dwu- i wielopolozeniowej z obciazeniem podstawowym Wynalazek dotyczy sposobu regulacji dwu- i wielopolozeniowej z obciazeniem podstawoym przy pizeplyWie cieczy lub gazów.W dotychczas stosowanych sposobach regulacji przeplywu cieczy lub gazów zawory sa laczone równolegle.Jedna z wad takiej regulacji bylo zróznicowanie srednic potrzebnych zaworów regulacyjnych, co zwiekszalo ilosc zapasów materialowych w magazynach. Przy polaczeniach równoleglych zróznicowane tez byly srednice rurociagów i zwiekszaly sie ilosci potrzebnych rur. Poza tym byla potrzebna stosunkowo duza ilosc miejsca na zamontowanie dotychczasowych ukladów regulacyjnych, a montaz odbywal sie na budowie, gdyz nie bylo mozliwosci prefabrykacji wszystkich zaworów i rur doprowadzajacych w jedna calosc, montowana w rurociagu glównym. Stosowane zawory dwupolozeniowe na skutek swej pracy, zwiazanej z duza czestotliwoscia laczen i zamykaniem sie zaworów, bardzo szybko ulegaly zniszczeniu z powodu wybijania sie gniazd zaworowych.Regulacje dwu- i wielopolozeniowe z obciazeniem podstawowym wymagaly dokladnego doboru srednic zawo¬ rów i rurociagów juz w fazie projektowania, co nie zawsze bylo mozliwe, poniewaz charakterystyka obiektu i parametry czynnika zasilajacego mogly byc dokladnie sprecyzowane dopiero w terminie pózniejszym, a jaka¬ kolwiek zmiana po zamontowaniu byla bardzo klopotliwa.Celem wynalazku jest opracowanie takiego sposobu regulacji przeplywu cieczy lub gazów, który pozwolilby na unikniecie wad dotychczasowych, a jednoczesnie bylby tanszcy w realizacji i prosty w eksploatacji. Cel ten zostal osiagniety przez zastosowanie sposobu regulacji dwu- i wielopolozeniowej z obciazeniem podstawowym za pomoca zaworu odcinajacego i jednego lub wiecej zaworów regulacyjnych, które laczy sie ze soba w szereg w dowolnej kolejnosci, po czym ustawia sie wielkosc przelotu tak, ze w kazdym z zaworów regulacyjnych w stanie zamknietym wystepuje szczelina miedzy gniazdem zaworowym i grzybkiem celowo przepuszczajaca ciecz lub gaz w ilosci zapewniajacej obciazenie podstawowe dla kazdego stopnia regulacji.Stosowanie sposobu wedlug wynalazku zmniejszy zuzywanie sie zaworów, a szczególnie ich gniazd i grzyb¬ ków, które nie zamykaja sie calkowicie, a wiec i nie ulegaja zniszczeniu, umozliwi lepsza gospodarke zaworami przez zmniejszenie ilosci stosowanych ich rodzajów i wielkosci, zapewni wieksza dokladnosc regulacji, zmniejszy ilosc rurociagów doprowadzajacych i ulatwi dopasowanie obciazenia podstawowego do danego urzadzenia.2 70106 Sposób wedlug wynalazku jest blizej objasniony w przykladzie na podstawie rysunku, na którym fig. I przedstawia uklad regulacji dwupolozeniowej z obciazeniem podstawowym wedlug wynalazku, a fig. 2 - wykres graficzny przebiegu regulacji dwupolozeniowej bez obciazenia podstawowego — linia „a" i z obciazeniem pod¬ stawowym przy polaczeniu szeregowym — linia „b".Przy regulacji dwupolozeniowej z obciazeniem podstawowym wedlug wynalazku wystepuje na rurociagu 1 doprowadzajacym ciecz lub gaz odcinajacy zawór 2 z silownikiem, sluzacy do pelnego otwarcia lub zamkniecia doplywu cieczy lub gazu. Szeregowo do zaworu 2 laczy sie regulacyjny zawór 3 o nastawialnej wielkosci przelotu w polozeniu zamkniecia, która to wielkosc odpowiada obciazeniu podstawowemu. Nastepnie zawór 3 laczy sie bezposrednio z zasilanym obiektem 4, który pobiera ciecz lub gaz np. do celów grzewczych. Przy koniecznosci stosowania regulacji wielopolozeniowej laczy sie w szereg z odcinajacym zaworem 2 i regulacyjnym zaworem 3 dalsze zawory regulacyjne np. przy regulacji trójpolozeniowej zawór 5, takze o nastawialnej wielkosci przelotu w polozeniu zamknietym, czyli w kazdym z zaworów regulacyjnych w stanie zamknietym wystepuje szczelina miedzy gniazdem zaworowym i grzybkiem celowo przepuszczajaca ciecz lub gaz w ilosci gwarantujacej obciazenie podstawowe dla kazdego stopnia regulacji. Zawór odcinajacy i zawory regulacyjne laczy sie ze soba w szereg w dowolnej kolejnosci, przy czym kazdy z nich jest polaczony z czujnikiem 6 poprzez regulator 7.Sposób regulacji dwupolozeniowej z obciazeniem podstawowym po polaczeniu szeregowym zaworów odcina¬ jacego i regulacyjnego polega na tym, ze najpierw ustawia sie regulacyjny zawór 3 tak, aby przy jego zamknieciu nastepowal jeszcze przeplyw cieczy lub gazu w ilosci gwarantujacej obciazenie podstawowe wielkosci regulowa¬ nej np. temperatury, a nastepnie otwiera sie odcinajacy zawór 2 z chwila wlaczenia regulaqi automatycznej. Po dojsciu wielkosci regulowanej do wartosci maksymalnej zamyka sie regulacyjny zawór 3 powodujac powolny spadek wielkosci regulowanej przez dluzszy czas, az do chwili osiagniecia minimalnej wartosci, przy której regulacyjny zawór 3 otwiera sie i powtarza sie ponownie wzrost wielkosci regulowanej (fig. 2). Przy regulacji wielopolozeniowej z obciazeniem podstawowym polaczone szeregowo poszczególne zawory regulacyjne za¬ pewniaja kolejne stopnie regulacji wielkosci regulowanej. PL PL