Kazdy samolot, wzglednie kazda jego czesc bedaca przewodnikiem elektryczno¬ sci, znajdiujac sie ponad ziemia, posiada wzgledem ziemi pewna elektrostatyczna pojemnosc, która zalezy bezposrednio od odleglosci samolotu od ziemi. Pojemnosc ta moglaby wiec sluzyc za miaire odleglo¬ sci samolotu od ziemi. Bezposredni jej po¬ miar bylby mozliwy, gdyby mozna miec do dyspozycji elektryczny przewodnik lacza¬ cy samolot z ziemia. To jest oczywiscie nie¬ mozliwe, lecz wynalazek podiaje sjposób umozliwiajacy taki pomiar droga posred¬ nia.Jezeli na samolocie rozmiesci sie ciala przewodzace elektrycznosc w ten sposób, ze sa one od siebie izolowane, to ciala te posiadaja pewna pojemnosc wzgledem sie¬ bie i wzgledem ziemi, przyczem ta ostatnia zalezy od odleglosci od ziemi i moze byc miara tej odleglosci tak, ze przez pomiar sumarycznej pojemnosci mozna o- kreslic odleglosc samolotu od ziemi.Szczególnie celowy sposób pomiaru wspomnianej pojemnosci polega na tern, ze ciala przewodzace elektrycznosc, okreslaja¬ ce pojemnosc, wlacza sie obwód! drgajacy i mierzy sie (czestotliwosc jego drgan, która jest miara pojemnosci, a tern samem odle¬ glosci od ziemi. Pomiar czestotliwosci drgan moze sie odbywac znanemi sposoba¬ mi, wiec przez zastosowanie fali o znanej czestotliwosci.Urzadzenie nadajace sie szczególnie de¬ brze do takich pomiarów uzyskuje sie przez sprzezenie z obwodem drgan, zawie-rajacym pomiarowe pojemnosci, drugiego obwodu drgan, (zawierajacego ruchome u- rzadzenie do zmiany czestotliwosci, bo wte¬ dy mozna zawsize w tym drugim obwodzie wytworzyc drgania, kitóre odpowiadaja cze¬ stotliwosci pierwszego obwodu, zaleznego od odleglosci od ziemi. Do wskazywania zgod¬ nosci faz moze sluzyc np. lampka, poloze¬ nie urzadzenia ido zmiany czestotliwosci drgan jest w momencie zgodnosci drga;V miara pojemnosci, a zarazem odleglosci od ziemi.Jako urzadzenie do zmiany czestotliwo¬ sci drgan, najlepiej jest uzywac warjome- tru lub obrotowego kondensatora, zespolone¬ go w ten sposób z wskaznikiem zgodnosci drgan (np. lampka), ze obydwa te przy¬ rzady mozna skontrolowac jednym rzutem oka, aby mozna w chwili zablysniecia lampki zobaczyc tez odrazu polozenie przy¬ rzadu db zmiany czestotliwosci. Ciala prze¬ wodzace elektrycznosc i sluzace do pomia¬ ru pojemnosci moga byc specjalnie dla te¬ go celu wykonane albo tez mozna do tego uzyc wprost niektórych czesci samolotu.Czesci te tworza obwód drgajacy, do któ¬ rego doprowadza sie energje w dowolny sposób, np. mozna uzyc do tego urzadzenia iskrowego, znajdujacego sie na samolocie.Jezeli do pomiaru czestotliwosci drgan uzy¬ wa sie wtórnego obwodu drgajacego,to spre¬ zenie obu obwodów moze byc równiez dowol¬ ne, a wiec bezposrednie, indukcyjne lub po¬ jemnosciowe. Pojemnosci rozmieszczone na samolocie dobiera sie tak, zeby ich wza¬ jemna pojemnosc byla mala, natomiast wzgledem ziemi mozliwie wielka. W tym celu wykonywuje sie je w postaci pozio¬ mych plaszczyzn, których wzajemna odle¬ glosc w kierunku poziomym powinna byc mozliwie wielka. Jezeli samolot jest meta¬ lowy, to moze sluzyc w calosci, lub cze¬ sciowo, jako jedno z cial przewodzacych elektrycznosc, a oprócz tego daje sie je¬ szcze jeden wzglednie kilka przewodników, izolojwanych od samolotu i sluzacych jako dalsze pojemnosci. Bardzo dobrze nadaja sie jako ciala pojemnosciowe powierzchnie nosne samolotu, albo ich powloki wykona¬ ne z materjalu przewodzacego elektrycz¬ nosc i natomiast dalsze pojemnosci przy¬ mocowuje sie, np. do szkieletu samolotu.Na rysunku przedstawiono rózne przy¬ klady wykonania przedmiotu wynalazku: fig. 1 i 2 przedstawiaja samolot z rozmaicie rozlozonemi przewodnikami elektrycznosci.Fig, 3 — wykres polaczen urzadzenia po¬ miarowego, pojemnosciowego z dwoma ob¬ wodami drgajacemi, fig. 4 — urzadzenie wskaznikowe z krazacym sygnalem swietl¬ nym w widoku bocznym, a fig. 5 — w wi¬ doku zprzodu.Na fig. 1 samolot posiada na powierzch¬ niach nosnych dwie izolowane od siebie okladziny / i 2, ulozone w przyblizeniu poziomo i wlaczone przewodem 3 w obwód drgajacy, kltóry zawiera w 4 przyrzady po¬ miarowe i wytwarzacz drgan, 5 oznacza powierzchnie ziemi, oddzialywujaca na po¬ jemnosc powierzchni i i 2.Na fig. 2 jesiTjednem z cial pojemno¬ sciowych sama powierzchnia nosna la sa¬ molotu, natomiast druga czescia pojemno¬ sciowa jest plaska plyta 2a, izolowana od pierwszej i przymocowana do sizkieletu 5 samolotu. Obydwie czesci sa wlaczone w jeden obwód drgajacy.Podlug fig, 3 wlaczono okladiziny la, 2a w pierwszy obwód drgajacy, utworzony z przewodu 3, przyrzadu wizbudzajjacego 4\ cewki sprzegowej 6. Jako przyrzad wzbu¬ dzajacy 4 maze sluzyc urzadzenie brzeczy- kowe albo pradnica o wielkiej czestotliwosci drgan. Z pierwszym obwodem drgajacym jest sprzezony drugi obwód drgajacy, skla¬ daj acy sie z cewki sprzegowej 10, obrotowe¬ go kondensatora 11 i przewodu lacznikowe¬ go 12. Obrotowa czesc 13 kondensatora jest osadzana na wale 14, wprawianym w ruch zapomaca mechanicznego napedu. Na tym samym wale znajduje sie tarcza 15 z szcze¬ lina 16y skielkowana promieniowo i krazaca - 2 —ptbss hii»fócfoó*n4 pó^eitzdhma, 17, zaijpa- trzdiia w ptidizialke lub podobne urzajdize- nie. Lampka zarowa tfS jest wlaczona rów¬ nolegle dio kondensatora 11,13, a jej swia¬ tlo oswietla w pelni jedna polowe tarczy /5i jest iwidoazaie jzprzodu ;rzez szczeline i6. Druga polowa tarczy 15 jest ziakryta oslona 19 tak, ze szczelina J6 przestaje byc widocizjria, gdy przechodzi przed oslona 19.Drugi dbwód drgajacy jest tak (dostrojony, ze jego czestotliwosc zmienia sie perjo- dyeznie w obrebie zmian, mozliwych w pierwszym oibjwódlzie, tak, ze-w kazdym okrefcie mozna osiagnac zgodnlosc drgan obu obwodów, przez (stosowne nastawienie kondensatora, przyczein zmienia sie odpo¬ wiednio polozenie szczeliny 16. Gdy przez stosowne nastawienie kondensatora osia¬ gnieto zjgoidinoisc tdrgan, to lampka zaczyna swiecic a sztlzeililna staje sie [widoczna, jako swietlna wskazówka. Gdy ilosc obrotów kondensatora jest dostatecznie wielka, to swiecaca szczelina zdaje sie byc nierucho¬ ma, a polozenie jej wskazuje odleglosc od ziemi. Sprzezenie obu obwodów moze byc nie indukcyjne, jak w opisanym przykla¬ dzie, lecz np. pojemnosciowe, galwaniczne i t. d. Zamiast obrotowego kondensatora mozna uzyc war|jometru (obrotowa cewka indukcyjna). Celem spotegowania dziala¬ nia opisanego urzadzenia, mozna tez zasto¬ sowac stosowne urzadzenia, np,. nurki wzmacniajace lub wsteczne sprzezenia.Fig. 4 i 5 przedstawiaja przyklad wy¬ konania urzadzenia wskaznikowego, w któ- rem sama lampka 18a isluzy jako wskazów¬ ka swietlna i w tym celu jest polaczona z obrotowa czescia kondensatora, wykonana w postaci tarczy 20, zaopatrzonej w okla¬ dziny 13a i wiruj acej miedzy nieruchomc- mi okladzinami 11 kondensatora. Lampka 18a jest umocowana na tarczy 20 tak, ze krazy przed podlzialka 17a, a gdy w mo¬ mencie dostrojenia zasiwieci, to wskazuje odleglosc samolotu od ziemi Zas 11 ze z e n la pa tenió w c. 1. Sposób mierzenia odleglosci od zie* mi na samolotach, znamienny tern, ze mie¬ rzy sie pojemnosc przewodników elek¬ trycznosci znajduj aeyjch sie na samolocie, zmieniajaca sie w zaleznosci od ,zmian odler- glosci samolotu od ziemi. 2. Sposób mierzenia wysokosci wedlug zastrz. 1, znamienny tern, ze przewodaiki elektrycznosci, których pojemnosc zmienia sie wraz z wysokoscia polozenia, sa wlaczo¬ ne w obwód drgajacy, którego czestotli¬ wosc drgan mierzy sie znanym sposobem. 3; Urzadzenie do mierzenia wysokosci wedlug vzasitrz. 1 lub 2, znamienne tom, ze samolot zaopatruje sie w izolowane od sie- bie: przewodiniki elektrycznosci, które sa tak rozmieszczone, ze ich samoczynna po- jeninosc jest zalezna od odleglosci ód po* wierzchni ziemi, 4. Urzadzenie do mierzenia wysokosci wedlug zastrz. 3, zmamienne tern, ze czesci samolotu, majace zdolnosc przewodzenia elektrycznosci, sa od siebie izolowane i wspóldzialaja z przewiodnikami elektrycz¬ nosci, rozmieszczionemi stosownie na samo¬ locie i izolowanemi od tamtych tak, ze po¬ jemnosc tych wszystkich przewodników sluzy do pomiaru odleglosci od iziemi. 5. Urzadzenie do mierzenia wysokosci wedlug zastrz. 4, znamienne tern, ze meta¬ lowy samolot i jakis przewodnik zinajduja¬ cy sie na nim, lecz izolowany od niego, slu¬ za razem jako pojemnosc pomiarowa. 6. Urzadzenie do mierzenia wysokosci wedlug zastrz. 3, 4 lub 5, znamienne tern, ze pojemnosc przewodników wzgledem sie¬ bie jest mozliwie mala, natomiast pojem¬ nosc wzgledem powierzchni ziemi — moz¬ liwie wielka, co np. osiagnac mozna zapo- moca poziomych powierzchni rozmieszczo¬ nych na samolocie tak, aby ich odleglosc pozioma byla mozliwie wielka. 7. Sposób mierzenia wysokosci we¬ dlug izastriZi. 1 lub 2, znamienny tern, ze do — 3 —wzbudzania obwodu drgan sluzy urzadze¬ nie iskrowe, znajdujace sie juz na samolo¬ cie, 8, Sposób mierzenia wysokosci wedlug zastrz. 1 lub 2, znamienny tern, ze pomiar czestotliwosci drgan obwodu odbywa sie jedna ze znanych meitod przenoszenia drgan, droga akustyczna w ten sposób, ze powstajacy przytem dzwiek zmienia sie wraz ze zmiana odleglosci od ziemi, 9. Urzadzenie do mierzenia wysokosci wedlug zajsitrz, 3, znamienne tem, ze z ob¬ wodem drgan, utworzonym z przewodni¬ ków, znajdujacych sie na samolocie, jest sprezony drugi obwód drgajacy, zawieraja- cy ruchome urzadzenie, które moze zmie¬ niac perjodycznie czestotliwosc drgan tego drugiego obwodu w obrebie drgan mozli¬ wych w pierwszym obwodzie tak, ze w kazdym okresie osiaga sie, przy od- powiedtiiem polozeniu ruchomego urzadize- nia, dostrojenie obu obwodów drgajacych, pnzyczem przewidziane jest równiez urza¬ dzenie wskaznikowe, które sygnalizuje rze¬ czone dostroijenie i wiskazujje odnosne po¬ lozenie ruchomego urzadzenia, np, za¬ swiecenie sie lampki zarowej. 10. Urzadzenie do mierzenia wysokosci wedlug izastrz. 9, znamienne tem, ze urza¬ dzenie do zmiany czestotliwosci drgan dru¬ giego ob,wodu, np. warjometr lub obrotowy kondensator i wskaznik dostrojenia, np. lampa zarowa, sa ze soba polaczone me¬ chanicznie w ten sposób, ze dostrojenie u- widacznia sie w polozeniu wskaznika i w momencie sygnalizowania.Hugo Junkers.Zastepca: Dr, inz. M, Kryzan, rzecznik patentowy.Do opisu patentowego Nr 6989./«? M Jtgr.d ^Jm^ tywiA^ J-/7 7? Ja ca ~7 "W *5 19 ^1 iig.5. 4 *7« /Je 1/a JV *'jfc* Lf/a co Ha \ \ /3a ?0 400 Druk. L. Boguslawskiego, Warszawa. PL