Pierwszenstwo: 26.111.1969 Szwajcaria Opublikowano: 31.XII.1973 69645 KI. 20f,38 MKP B61h 1/00 UKD Wlasciciel patentu: Werkzeugmaschinenfabrik Oerlikon-Buhrle AG, Zu¬ rych (Szwajcaria) Urzadzenie zabezpieczajace przed poslizgiem kól do hamulców powietrznych zwlaszcza w pojazdach szynowych i Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie zabez¬ pieczajace przed poslizgiem kól do hamulców po¬ wietrznych, zwlaszcza w pojazdach szynowych, posiadajace przekaznik zabezpieczenia przed po¬ slizgiem, zawierajacy dwugniazdowy zawór, któ¬ rego grzybek jest polaczony z tlokiem uruchamia¬ jacym, oddzielajacym pierwsza komore, polaczona z czujnikiem opóznienia, od drugiej komory, która polaczona jest z pierwsza komora przez otwór dlawiacy.W znanym urzadzeniu tego typu zastosowany jest czujnik opóznienia, który reaguje na zmniej¬ szenie predkosci obrotowej przylaczonej do niego osi kola i przy przekroczeniu dopuszczalnego opóznienia osi kola powoduje odpowietrzenie pierwszej komory. Na skutek wytworzonej przez to róznicy cisnien pomiedzy obiema komorami tlok uruchamiajacy przesuwa sie i uruchamia za¬ wór dwugniazdowy, który przerywa wówczas za¬ silanie cylindra hamulcowego, przy czym cylinder ten zostaje odpowietrzony.Aby przekaznik zabezpieczenia przed poslizgiem mógl jeszcze raz zareagowac, róznica cisnien w obu komorach musi byc wyrównana przez do¬ pelnienie pierwszej komory. Na takie wyrównanie róznicy cisnien potrzeba stosunkowo duzo czasu, zatem znane urzadzenie nie zapewnia powrotu przekaznika z polozenia przerwania zasilania i od¬ powietrzenia cylindra hamulcowego przy szybko 10 15 20 25 30 nastepujacych po sobie impulsach wytwarzanych przez czujnik opóznienia.Cfelem wynalazku jest skonstruowanie urzadze¬ nia zabezpieczajacego przed poslizgiem kól, które ma wyeliminowana wymieniona wade i pracuje zadowalajaco równiez przy szybko po sobie na¬ stepujacych impulsach czujnika opóznienia.Cel ten zostal osiagniety wedlug wynalazku przez to, ze tlok uruchamiajacy jest polaczony z teleskopowym zaworem za pomoca tloczyska zamocowanego do prowadzacej czesci tego zaworu dla odpowietrzenia drugiej komory, przy czym skok zaworu teleskopowego jest mniejszy niz skok grzybka zaworu dwugniazdowego.Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony na za¬ laczonym rysunku, na którym przedstawione jest schematycznie urzadzenie wedlug wynalazku.Oznaczony na rysunku linia przerywana prze¬ kaznik 1 zabezpieczenia przed poslizgiem kól ma dwugniazdowy zawór 2. Zawór 2 jest z jednej strony polaczony przez przewód hamulcowy 3 z nieuwidocznionym na rysunku zaworem steru¬ jacym a z drugiej strony jest polaczony przez przewód 4 z cylindrem hamulcowym 5. W dwu- gniazdowym zaworze 2 znajduje sie grzybek 6, który jest dociskany za pomoca sprezyny 7 do gniazda 8, na skutek czego przewód hamulcowy 3 jest polaczony poprzez przewód 4 z cylindrem hamulcowym 5 a przewód odpowietrzajacy 9 jest odciety od przewodu 4. Do grzybka 6 przymoco- 69 64569 645 wane jest tloczysko 10, które jest polaczone z tlo¬ kiem uruchamiajacym 11. Tlok uruchamiajacy 11 oddziela od siebie w cylindrze 12 przekaznika 1 dwie komory 13 i 14. Pierwsza komora 13 jest po¬ laczona przez otwór dlawiacy 15 i przewód po¬ wietrzny 16 z nieuwidocznionym pomocniczym zbiornikiem powietrza. Ponadto komora 13 jest polaczona przez przewód 17 z czujnikiem opóznie¬ nia 18. Czujnik ten znajduje sie na osi kola 19 pojazdu szynowego, które w znany sposób jest hamowane za pomoca uruchamianego przez cy¬ linder 5 klocka hamulcowego 20. Druga komora 14 jest polaczona przez otwór dlawiacy 21 i przez zawór zwrotny 22 z pierwsza komora 13. Zawór zwrotny 22 otwiera sie tylko wtedy gdy w pierw¬ szej komorze 13 cisnienie jest wieksze niz w dru¬ giej komorze 14. Zawór zwrotny 22 moze byc w znany sposób regulowany, na przyklad przez regulowanie napiecia wstepnego sprezyny, Do od¬ powietrzania drugiej komory 14 przewidziany jest zawór teleskopowy 23. Zawór ten ma prowadzaca czesc, która jest przymocowana do tloczyska 10 przekaznika 1. W czesci 24 prowadzony jest prze¬ suwnie grzybek 25, dociskany sprezyna do gniazda 27. Gniazdo 27, tworzace wraz z grzybkiem 25 za¬ wór teleskopowy 23, osadzone jest w dnie cylindra 12. Gdy grzybek 25 podnosi sie ponad gniazdo 27 powietrze moze uchodzic z drugiej komory 14 przez otwór dlawiacy 28 do atmosfery.Przy zrównaniu cisnien w obu komorach 13, 14 grzybek 25 spoczywa na gniezdzie 27 i jest pod¬ niesiony na wysokosc s2 od kolnierza oporowego czesci prowadzacej 24 a grzybek 6 spoczywa na gniezdzie 8 zaworu dwugniazdowego 2 i jest od¬ dalony od drugiego gniazda 29 tego zaworu 2 o odstep sv Odstep Si jest wiekszy niz wysokosc s2. Powoduje to, ze przy spadku cisnienia w pierw¬ szej komorze 13 zawór teleskopowy 23 otwiera sie zanim grzybek 6 dojdzie do górnego gniazda 29 zaworu 2. Przy przekroczeniu dopuszczalnego opóz¬ nienia osi kola czujnik opóznienia odpowietrza w znany sposób pierwsza komore 13.Opisane urzadzenie dziala w nastepujacy spo¬ sób. Gdy czujnik opóznienia 18 nie dziala, grzybek 6 zaworu 2 znajduje sie w polozeniu przedstawio¬ nym na rysunku a podczas hamowania z prze¬ wodu hamulcowego 3 sprezone powietrze wplywa do cylindra hamulcowego 5. Przy zwolnieniu ha¬ mulca powietrze odplywa z cylindra hamulcowe¬ go 5 przez przewód hamulcowy 3 i przez nie- uwidoczniony na rysunku zawór sterujacy do atmosfery.Gdy w wyniku zlego stanu szyn opóznienie osi podczas hamowania przekroczy ustalona war¬ tosc, czujnik 18 zaczyna dzialac i pierwsza ko¬ mora 13 zostaje odpowietrzona przez przewód 17 polaczony z atmosfera. Powstaje na skutek tego róznica cisnien pomiedzy obiema komorami 13, 14 poniewaz przez otwór dlawiacy 15 powietrze z po¬ mocniczego zbiornika moze wplywac w pierwsza komore jedynie powoli a otwór dlawiacy 21 unie- 5 mozliwia szybkie wyrównanie cisnien pomiedzy obu komorami 13, 14 i zawór zwrotny 22 pozostaje zamkniety tak dlugo jak dlugo cisnienie w pierw¬ szej komorze 13 jest mniejsze niz w drugiej ko¬ morze 14. Nastepnie tlok uruchamiajacy 11 pod- 10 nosi sie unoszac grzybek 6 z jego gniazda 8 a cy¬ linder hamulcowy 5 przez przewody 4 i 9 zostaje szybko odpowietrzony do atmosfery. Poniewaz grzybek 6 opiera sie teraz o gniazdo 29, doplyw sprezonego powietrza do cylindra hamulcowego 5 15 jest uniemozliwiony. Poniewaz jak to opisano po¬ wyzej, odstep Si jest wiekszy niz wysokosc s2, grzybek 25 zostaje podniesiony z gniazda 27 i dru¬ ga komora 14 równiez zostaje odpowietrzona, na skutek czego tlok uruchamiajacy 11 powraca 20 w swoje polozenie wyjsciowe. Przez wybór prze¬ kroju otworu dlawiacego 15 jak równiez przekroju otworu 28 i otworu 21 powrót tloka 11 w polo¬ zenie wyjsciowe moze byc sterowany czasowo skoro tylko czujnik 18 ponownie przerwie od- 25 plyw powietrza z przewodu 17 do atmosfery, czyli gdy opóznienie osi staje sie znowu mniejsze od wartosci rozruchowej czujnika. Umieszczony rów¬ nolegle do otworu 21 zawór zwrotny 22 uniemozli¬ wia wytworzenie w pierwszej komorze 13 cisnie- 30 nia znacznie wiekszego niz cisnienie w drugiej komorze, na skutek czego przekaznik 1 równiez przy kilkukrotnych, szybko po sobie nastepujacych zadzialaniach czujnika opóznienia 18 zawsze jest w stanie gotowosci. 35 PL