PL69491B1 - - Google Patents

Description

Toksycznosc w stosunku do zwierzat cieplokrwi¬ stych zwiazków omawianego typu waha sie znacz¬ nie w zaleznosci od sposobu ich wytwarzania jak równiez w pewnych przypadkach zmienia sie w zaleznosci od sposobu prowadzenia procesu pro- cukcji. Nalezy równiez zauwazyc, ze nawet naj¬ bardziej czyste produkty, to znaczy o wysokiej procentowej zawartosci substancji aktywnej, nie zawsze osiagaja zadowalajacy poziom z punktu wi¬ dzenia ich toksycznosci w stosunku do zwierzat cieplokrwistych, poniewaz nadzwyczaj male ilosci poszczególnych substancji wystarcza, by zwiekszyc bardzo znacznie toksycznosc w stosunku do zwie¬ rzat cieplokrwistych. 69 4913 69 491 4 We francuskim opisie patentowym nr 1 507 651 opisano sposób obnizenia toksycznosci zwiazków o wzorze 1 oraz jemu podobnych w stosunku do zwierzat cieplokrwistych, polegajacy glównie na dzialaniu srodkami adsorbujacymi i usuwaniu lot- - nych substancji zawartych w estrze kwasu dwu- tiofosforowego.Sposób wedlug wynalazku polega na poddaniu produktów technicznych, których toksycznosc ma ulec obnizeniu, dzialaniu bromo- lub jodobezwod- ników alifatycznych lub aromatycznych kwasów organicznych, przy czym nieoczekiwanie okazalo sie, ze zastosowanie do tego celu chlorobezwodni- ków nie powoduje zmniejszenia toksycznosci tych produktów.Sposób wedlug wynalazku jest wyjatkowo pro¬ sty i polega na dodaniu do detoksyfikowanego produktu lub do roztworów zawierajacych ten pro¬ dukt malych ilosci bromo- i/lub jodobe-wodnika acylu, rozpuszczonego w obojetnym rozpuszczal¬ niku organicznym, przy jednoczesnym mieszaniu calosci przez odpowiedni okres czasu, zalezny od temperatury, a nastepnie usunieciu nadmiaru chlo- rowcobezwodników acylów oraz innych lotnych substancji, o ile takie w mieszaninie reakcyjnej sie znajduja. Nie ma przy tym praktycznie zad¬ nych strat produktu ani obnizenia jego zawartosci.Dla osiagniecia zadowalajacego stopnia toksycz¬ nosci w stosunku do zwierzat cieplokrwistych spo¬ sób wedlug wynalazku nie wymaga otrzymywa¬ nia produktów o szczególnie wysokim stopniu czystosci, albowiem, jak juz powiedziano, nie zaw¬ sze wykazuja one dostateczne wlasciwosci toksycz¬ ne.Ta cecha wynalazku jest szczególnie wazna z punktu widzenia technicznego i ekonomicznego.Dwutiofosforan 0,0-dwumetylowo-S-fenylokarboeto- ksymetyIowy o wzorze 2 jako produkt techniczny posiada toksycznosc od 200 do 1000 mg/kg.W handlu znajduje sie równiez techniczny dwu¬ tiofosforan 0,0-dwumetylowo-S-(l,2-dwukarboeto- ksyetylowy) o wzorze 3 o toksycznosci w stosun¬ ku do zwierzat cieplokrwistych w granicach od 1000 mg/kg do 2500 mg/kg.Dwutiofosforan 0,0-dwumetylowo-S-fenylokarbo- izopropoksymetylowy o wzorze 4 posiada toksycz¬ nosc w stosunku do zwierzat cieplokrwistych od 210 do 1100 mg/kg.Sposobem wedlug wynalazku nawet z produk¬ tów o najnizszym wskazniku toksycznosci mozna uzyskac produkty o wskazniku toksycznosci po¬ wyzej 2000 mg/kg.W sposobie wedlug wynalazku, bromki i/lub jod¬ ki acylów mozna dodawac bezposrednio do trak¬ towanego nimi produktu lub tez do roztworów tego produktu w obojetnych rozpuszczalnikach organicznych. Z tego wzgledu proces detoksyfika- cji mozna korzystnie przeprowadzic w trakcie sa¬ mego procesu produkcyjnego, a mianowicie w jego stadium koncowym w którym otrzymuje sie pro¬ dukt w roztworze. Nadmiar chlorowcobezwodni¬ ków kwasów oraz lotna substancja, o ile sa, usu¬ wa sie wtedy razem z rozpuszczalnikiem w zwy¬ kly sposób. Oczywiscie, jesli oczyszczony produkt wykazuje wskaznik toksycznosci w stosunku do zwierzat cieplokrwistych mozliwie najwyzszy lub 5 zblizony do niego, najlepiej jest dzialac bromka¬ mi lub jodkami acylów na produkt rozpuszczony w rozpuszczalniku, a pod koniec usunac rozpusz¬ czalnik oraz lotne substancje przez destylacje z para wodna w przeciwpradzie.Temperatura nie jest tu szczególnie istotna, gdyz pewien stopien detoksyfikacji mozna osiagnac i w temperaturze pokojowej. Czas trwania procesu za¬ lezy od temperatury i jest tym krótszy, im tem¬ peratura wyzsza.Poniewaz, jak wiadomo, estry kwasu dwutio- fosforowego typu wyzej opisanego maja sklonnosc do ulegania rozkladowi, gdy sa przetrzymywane przez czas dluzszy w dosc wysokich temperatu¬ rach, np. 90—100°C, nalezy prowadzic proces w kazdym konkretnym przypadku w takiej tempe¬ raturze, w której taki rozklad nie zachodzi albo utrzymuje sie w rozsadnych granicach, w celu uzyskania najlepszego wyniku w mozliwie naj¬ krótszym czasie. W rezultacie mozna latwo usta¬ lic w kazdym poszczególnym przypadku najbar¬ dziej odpowiednia temperature i czas trwania re¬ akcji. Doskonale wyniki mozna uzyskac, stosujac chlorowcobezwodniki kwasów alifatycznych o krót¬ kim lancuchu weglowym, jak np. bromek lub jo¬ dek acetylu, lub tez o lancuchu dluzszym jak bromek lub jodek stearoilu lub stosujac chloro- bezwodniki kwasów aromatycznych, jak bromek lub jodek benzoilu.Wybór srodka zalezy od produktu poddawanego destryfikacji.Ilosci chlorowcoacylów stosowanych do reakcji nie sa duze. Srednio wystarcza dodatek w grani¬ cach 0,5—2% w stosunku do masy reakcyjnej.Wyniki uzyskane z prób detoksyfikacji podano w zalaczonej tablicy, która ma na celu objasnie¬ nie istoty wynalazku, lecz w zadnym przypadku nie ogranicza jego zakresu.Tablica: Wyniki prób detoksyfikacji 1 — Produkt: Zwiazek o wzorze 2 —% zawartosc aktywnej substancji (±1%) 2' — % zawartosc aktywnej substancji (±1,5%) 3 — Poczatkowa dawka doustna dla szczurów LD50, mg/kg 4 — Chlorowcobezwodnik kwasu organicznego, % wagowe 5 — Czas trwania reakcji 6 — Temperatura, °C 7 — Dawka doustna dla szczurów LD5q, mg/kg 8 — °/o zawartosc aktywnej substancji po detoksy¬ fikacji (±1%) 8' — % zawartosc aktywnej substancji po detoksy¬ fikacji (±1,5%) 9 — Rozpuszczalnik 15 20 25 30 35 40 45 50 555 69 491 6 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 9 2 2 2 2 92,9 92,9 92,9 92,9 92,9 92,9 92,9 92,9 92,9 92,9 92,9 92,9 92,9 92,8 92,0 92,0 92,0 92,0 92,0 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 1 ¦ 3 3 3 3 3 3 3 92,0 92,0 92,1 92,1 92,1 92,1 92,1 92,1 92,1 92,1 92,1 92,1 92,1 2' 83,60 83,60 83,60 83,60 83,60 83,60 83,60 625 625 625 625 625 625 625 625 625 625 625 625 625 4Q0 1020 1020 1020 1020 1020 1020 1020 500 500 500 800 800 800 800 800 800 800 800 1170 1170 1170 1170 1170 1170 1170 Bromek acetylu 1% Bromek acetylu 0,5% Bromek propionylu 1% Bromek butyrylu 1% Bromek benzoilu 1% Bromek 2-bromopropionylu l°/o Bromek lauroilu l°/o Bromek stearoilu 1% Jodek acetylu 1% Chlorek acetylu 1% Bromek acetylu 2% Bromek acetylu 1% Bromek acetylu 2% Bromek acetylu 1 Bromek acetylu l°/o j j Bromek acetylu 1% j 2 godz 4 „ 7 „ 4 „ 4 „ 4 „ 4 „ 4 „ 4 „ 4 „ 4 „ 4 „ 4 „ 5 dni 24 godz 48 „ 5 dni 4 godz 24 „ 48 „ 5 dni 10 „ 17 „ 30 „ 30 min 1 godz 2 „ 4 „ 1 „ 2 „ 4 „ 30 min 1 godz 2 „ 4 „ 24 godz 48 „ 5 dni 80 80 80 80 80 80 80 80 80 80 80 80 80 20—22 25 25 25 80 25 25 25 50 50 50 90—95 90—95 90—95 90—95 90—95 80 80 80 80 80 80 80 25 25 25 2650 3400 2150 2040 2280 2000 2370 2580 2600 2530 2360 400 1730 1980 2300 2850 3500 2600 3000 2080 2900 2350 2600 1880 2370 2000 1800 1800 2500 3600 3000 2630 2530 2300 2200 2600 2100 2540 92,80 92,80 92,80 92,90 92,70 92,85 92,50 92,90 93,00 92,60 92,90 92,30 92,30 92,50 91,20 92,00 91,40 91,10 92,80 91,60 92,10 91,80 91,70 92,00 92,00 91,70 91,50 91,70 92,00 91,90 91,90 Dwuchloro- etan 83,10 83,30 83,50 82,50 83,00 83,60 83,3069 491 7 8 1 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 1 4 4 1 4 4 2 83,60 83,60 83,60 83,60 83,60 83,60 83,60 90 90 90 90 90 90 90 90 2 92,3 92,3 92,3 92,3 3 1170 1170 1170 1170 1170 1170 1170 1340 1340 1340 1340 1340 1340 1340 1340 3 650 650 650 ' 4 Bromek acetylu 2°/o tl n » ii ii n ii ii i* ii ii ii ii ii ii ii ii Bromek acetylu 1% ii ii ii ii ii ii ii ii ii ii ii ii Bromek acetylu 2°/o ii ii ii Chlorek acetylu 2% 4 Bromek acetylu 1% ) ii ii ii ii ii 650 „ „ „ 5 30 min 1 godz 2 ii 4 „ 24 „ 48 „ 5 dni 1 godz 2 ,, 4 7 24 7 24 2 , i i , i i • 5 5 dni 2 godz 4 „ 7 " 6 80 80 80 80 25 25 25 80 80 80 25 25 25 25 25 6 25 80 80 80 7 3200 3100 2670 2380 3200 3800 3750 2870 2380 2040 2100 2300 2700 3100 1400 7 2670 2200 2200 2000 8 83,00 82,60 83,30 82,40 83,90 83,90 83,70 8 92,10 1 91,40 92,00 92,50 l 9 *) Wartosci LD 50 otrzymano przez podanie produktu nierozcienczonego za pomoca sondy dozoladkowej mieszanej populacji ( !/2 Plci mQskie3 : 1/2 Plci zenskiej) doroslych bialych szczurów o wadze 100 g.W celu lepszego objasnienia wynalazku podano przyklady, które nie ograniczaja zakresu wyna¬ lazku.Przyklad I. Szklany reaktor o pojemnosci 40 1, zaopatrzony w plaszcz wodny z cyrkulacja wodna grzejno-chlodzaca, mieszadlo i polaczenie z pompa prózniowa, zaladowano 29 kg zwiazku o wzorze 2 (dawka doustna LD 50 dla szczurów 435 mg/kg) zawierajacego 88% czynnego skladni¬ ka. Reaktor ogrzano cyrkulujaca woda do okolo 55°C i dodano, mieszajac 310 g bromku acetylu.Temperature podwyzszono do 80°C i utrzymywano na tym poziomie przez 3 godziny 45 minut. Na¬ stepnie wlaczono pompe prózniowa i mieszano mase reakcyjna pod próznia 2 mm Hg w ciagu 15 minut. W koncu reaktor ochlodzono do tem¬ peratury pokojowej przez wlaczenie cyrkulacji zimnej wody. Otrzymano produkt, bez straty na ciezarze, o zawartosci 88% skladnika czynnego i o toksycznosci doustnej dla szczurów 2700 mg/kg.Przyklad II. Wyprodukowano zwiazek o wzo¬ rze 2 na skale przemyslowa, w ilosci 1Ó5 kg pro¬ duktu, który rozpuszczono w 160 kg dwuchloro- etanu. Roztwór ten ogrzano do 55°C i dodano 1,05 kg bromku acetylu. Mase reakcyjna ogrzano do temperatury 80°C i utrzymywano w tej tem- 10 20 peraturze, mieszajac, przez 2 godziny. Roztwór poddano nastepnie na kolumnie przeciwpradowej destylacji z para wodna. Rozpuszczalnik, który nie miesza sie z woda, odzyskano przez kondensacje, podczas gdy ester zawierajacy pewna ilosc zdys- pergowanej w nim wody oddzielono przez desty¬ lacje od fazy wodnej i suszono pod próznia wT 50—60°C. Otrzymano 102 kg produktu o zawar¬ tosci 92% czynnej substancji i o doustnej toksycz¬ nosci LD 50 dla szczurów 2500 mg/kg. Próbka produktu wyodrebnionego z roztworu w dwuchlo- roetanie (przez oddestylowanie rozpuszczalnika pod próznia w 40°C zanim dodano bromek acetylu) wykazala zawartosc 91,8% czynnej substancji o dawce doustnej LD 50 dla szczurów 800 mg/kg.Przyklad III. Jesli detoksyfikowany ester wy¬ kazuje wysoki poziom toksycznosci, korzystnie jest stosowac ponizszy sposób detoksyfikacji. Kolbe o pojemnosci 1 1 zaopatrzona w chlodnice zwrotna i plaszcz wodny z cyrkulacja wody goracej i zim¬ nej zaladowano 294 g zwiazku o wzorze 2 o za¬ wartosci 88,5% skladnika czynnego i doustnej daw¬ ce LD 50 dla szczurów. 250 mg/kg, rozpuszczono w 445 g dwuchloroetanu, po czym dodano 3 g bromku acetylu. Temperature podwyzszono do 80°C i mieszano mase w ciagu 2 godz. Na koniec roz-69 491 9 10 puszczalnik i inne lotne substancje usunieto przez destylacje z para wodna w przeciwpradzie. Otrzy¬ mano 274 g produktu o zawartosci czynnej sub¬ stancji 94,5% i dawce doustnej LD 50 dla szczu¬ rów 2500mgTkg. 5 PL PL

Claims (7)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sposób zmniejszania toksycznosci estrów kwa¬ su dwutiofosforowego o ogólnym wzorze 1, w któ- io rym R oznacza grupe alkilowa o 1—5 atomach wegla, zas R' oznacza grupe fenylowa lub karbo- etoksymetylowa, w stosunku do zwierzat cieplo- krwistych, znamienny tym, ze do powyzszych estrów lub ich roztworów dodaje sie bromo- lub 15 jodobezwodniki kwasów alifatycznych lub aroma¬ tycznych w ilosci 0,5—2% w stosunku do masy reakcyjnej, utrzymuje mase reakcyjna w tempe¬ raturze 70—90°C przez okres czasu i/z—5 godzin, po czym usuwa sie nadmiar chlorowcobezwodnika 20 kwasu oraz inne lotne substancje, które moga byc obecne w rozpuszczalniku, przez destylacje próz¬ niowa lub z para wodna w przeciwpradzie. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze 25 jako ester kwasu dwutiofosforowego stosuje sie zwiazek o wzorze

2. 3. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako ester kwasu dwutiofosforowego stosuje sie zwiazek o wzorze

3. 4. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze jako ester kwasu tiofosforowego stosuje sie zwia¬ zek o wzorze

4.

5. Sposób wedlug zastrz. 5, znamienny tym, ze w przypadku zmniejszenia toksycznosci estru kwa¬ su dwutiofosforowego o wzorze 2, jako chloro- wcobezwodnik kwasu organicznego stosuje sie bro¬ mek acetylu w ilosci l°/o w stosunku do masy reakcyjnej, przy czym reakcje prowadzi sie w temperaturze 80—90°C w czasie 2—4 godzin.

6. Sposób wedlug zastrz. 5, znamienny tym, ze w przypadku zmniejszenia toksycznosci estru kwa¬ su dwutiofosforowego o wzorze 4, jako chlorowco- bezwodnik kwasu organicznego stosuje sie bromek acetylu w ilosci l°/o w stosunku do masy reak¬ cyjnej, przy czym reakcje prowadzi sie w tem¬ peraturze 8(F°C w czasie 4 godzin.

7. Sposób wedlug zastrz. 5, znamienny tym, ze w przypadku zmniejszenia toksycznosci estru kwa¬ su dwutiofosforowego o wzorze 3, jako chlorowco- bezwodnik kwasu organicznego stosuje sie bromek acetylu w ilosci 2% w stosunku do masy reak¬ cyjnej, przy czym reakcje prowadzi sie w tem¬ peraturze 80°C w czasie i/2—1 godziny.Ki. 12o,23/03 6g491 MKP C07f 9/16 CH3O. ,P S CH COOR /» I, CH3O S D WZOD 1 CJ-UO. \ , P — S — CH— COOC2H5 CH3O S CH30. /r CH3O S OUC\ - /ii CH3O S C6H5 WZOB 2 - S — CH — COOCoH,; 1 CH2— COOC2H5 WZÓR 3 - S — CH — COOC3H7 lzc C6H5 WZÓR A ERRATA lam 5, wiersz 15 jest: 4 godz., winno byc: 7 godz. Cena zl 10,— HZG — 1962 105 egz. A4 PL PL