Pierwszenstwo: 49.03.1966 Francja Opublikowano: 14.09.1974 68918 KI. 57a,43 MKP G03b 21/00 CI TELNIA Ui-edu Polentewego Potsiiij Izecirpwjraftt4] Litowej Twórca wynalazku: Jean Veran Dejoux Wlasciciel patentu: Optical Systems Corporation, Nowy Jork (Stany Zjednoczone Ameryki) Sposób projekcji filmów kinematograficznych i urzadzenie do stosowania tego sposobu Przedmiotem wynalazku jest sposób projekcji obrazów wyswietlanych parami, przy czym wy¬ swietlane obrazy kazdej pary sa na siebie nalozone.Znany jest sposób wyswietlania pary obrazów, we¬ dlug którego natezenie jasnosci pierwszego obrazu maleje stopniowo od maksimum do zera, a nateze¬ nie jasnosci drugiego obrazu tej pary wzrasta stop¬ niowo od zera do maksimum. W chwili gdy nateze¬ nie jasnosci obrazu pierwszego tak zmaleje, ze jest bliskie zera, nastepuje przemieszczenie filmu, obraz dotychczas wyswietlany wysuwa sie z pozycji wy¬ swietlania, a pozycje wyswietlania zajmuje trzeci obraz z serii w ten sposób, ze staje sie para z dru¬ gim obrazem, po czym natezenie jasnosci trzeciego obrazu wzrasta stopniowo, podczas gdy natezenie jasnosci drugiego obrazu stopniowo maleje. Wy¬ mieniona wyzej kolejnosc wyswietlania powtarza sie przy kazdym nowym obrazie wchodzacym na pozycje wyswietlania jako para do wyswietlania z obrazem poprzednim. Calkowite natezenie jasnos¬ ci dwóch nalozonych na siebie obrazów jest pod¬ czas trwania wyswietlania w zasadzie stale. Spo¬ sób ten umozliwia zmniejszenie szybkosci wyswiet¬ lania, z 24 klatek na sekunde, jak to jest powszech¬ nie stosowane, do mniej niz dziesiec klatek na se¬ kunde bez zmniejszenia jakosci wyswietlanych obra¬ zów oraz bez zauwazalnego migotania lub innych niepozadanych efektów.Przeprowadzenie takiej projekcji znanym sposo¬ bem wymaga jednak stosowania dwóch tasm filmo- 15 20 25 30 wych z obrazami zarejestrowanymi na przemian na tych dwóch tasmach. Obrazy nieparzyste 1, 3, 5 itd. sa zarejestrowane na jednej tasmie filmowej, a obrazy parzyste 2, 4, 6 itd. sa zarejestrowane na drugiej tasmie filmowej. Podczas wyswietlania zdjec dwie tasmy filmowe sa prowadzone poprzez dwie szczeliny filmowe i na przemian przesuwane.Celem wynalazku jest opracowanie sposobu wy¬ swietlania metoda „nakladanie-zanikanie" przy wy¬ korzystaniu tylko pojedynczej tasmy, na której za¬ rejestrowane sa serie obrazów, które maja byc wy¬ swietlane w takiej kolejnosci, jaka jest obecnie przyjeta w stosowanym sposobie rejestracji obra¬ zów przy wyswietlaniu konwencjonalnymi meto¬ dami.Cel ten osiagnieto przez dokonanie przy przesu¬ wie tasmy filmowej z zarejestrowanymi obrazami sekwencji do pozycji wyswietlania, polaryzacji wia¬ zek swiatla, które przeszly przez tasme filmowa.Polaryzacji dokonuje sie za pomoca filtrów pola¬ ryzacyjnych obracajacych sie wokól osi lezacej w linii wiazek swiatla wysylanego przez zródlo swiatla.Obrazy sa wyswietlane parami, przy czym wy¬ swietlone obrazy kazdej pary nakladaja sie na sie¬ bie, podczas wyswietlania kazdej pary, natezenie jasnosci jednego wyswietlanego obrazu jest zmniej¬ szane stopniowo i w sposób ciagly od maksimum do zera, podczas gdy natezenie jasnosci wyswietlen nego drugiego obrazu z pary wzrasta stopniowo w sposób ciagly od zera do maksimum. 68 916* tódift $ 4 Gdy wyswietlanie pierwszej pary obrazów zosta¬ nie zakonczone, tasma filmowa zostaje przesunieta.Pierwszy obraz sekwencji filmowej z pozycji wy¬ swietlania zostaje usuniety a drugi i trzeci obraz sekwencji zostaje wprowadzony w pozycje wy¬ swietlania zajmowana uprzednio przez pierwszy i drugi obraz.Ruch przesuwania sie tasmy filmowej nastepuje bardzo szybko, tak, ze przesuw wyswietlanych obra¬ zów jest niedostrzegalny dla oka obserwatora. Usta¬ lono, ze odpowiednim dla tego celu jest odstep cza¬ su równy jednej dwudziestej czwartej sekundy lub podobny, a korzystnie odstep ten jest rzedu jednej osiemnastej sekundy.Z .chwila gdy drugi i trzeci obraz osiagna pozycje wyswietlania zajmowane odpowiednio przez obraz pierwszy i drugi, natezenie jasnosci wyswietlane¬ go drugiego obrazu ma wartosc maksymalna, a na¬ tezenie jasnosci trzeciego wyswietlanego obrazu jest równe zeru. Podczas wyswietlania drugiej pary obrazów natezenie wyswietlania obrazu drugiego jest obnizane stopniowo i w sposób ciagly od mak¬ simum do zera, podczas gdy natezenie jasnosci wy¬ swietlanego trzeciego obrazu wzrasta stopniowo i w sposób ciagly od zera do maksimum.W miare dalszego prowadzenia projekcji wyzej opisana kolejnosc czynnosci jest wielokrotnie po¬ wtarzana zgodnie z kolejnoscia wyswietlanych obra¬ zów zawsze parami jako 1—2, 2—3, 3—4 i tak da¬ lej z tym, ze wyswietlane kolejne obrazy kazdej pary zanikaja stopniowo i w sposób ciagly prze¬ chodzac jeden w drugi. Calkowite natezenie jasnos¬ ci dwóch nalozonych na siebie obrazów pozostaje zasadniczo stale podczas procesu wyswietlania.Przyklad wykonania wynalazku jest przedstawio¬ ny na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia sche¬ mat ukladu do wyswietlania obrazów w momen¬ cie, gdy nastepuje zakonczenie wyswietlania pierw¬ szych dwóch kolejnych obrazów, fig. 2 — sche¬ mat ukladu jak na fig. 1 ale po przesunieciu tasmy filmowej, po wyswietleniu pierwszej pary obra¬ zów i na poczatku wyswietlania drugiego i trze¬ ciego obrazu, fig. 3 — schemat ukladu soczewek, dostosowanego do nakladania na siebie wyswietla¬ nych par obrazów.Urzadzenie do stosowania sposobu wedlug wyna¬ lazku zawiera konwencjonalne zródlo swiatla 1 wy¬ posazone w uklad soczewek skupiajacych, które wysyla strumienie swiatla 2 i 3 przechodzace przez obraz zarejestrowany na tasmie filmowej 4, przy czym kolejnosc obrazów jest oznaczona przez A, B i C. Do prowadzenia tasmy filmowej sluzy szpula podajaca 5 oraz szpula odbierajaca 6, na która po wyswietleniu tasma jest nawijana. Podczas prze¬ suwu ze szpuli podajacej na szpule odbierajaca tasma 4 jest podtrzymywana w odpowiednim po¬ lozeniu przez nie pokazane urzadzenie posiadajace szczeline lub szczeliny wyznaczajace pozycje wy¬ swietlanej pary zdjec. Tasma przesuwana jest syn¬ chronicznie o jedna klatke, gdy natezenie jasnosci jednego rzutowanego obrazu wynosi zero, a dru¬ giego jest maksymalne.Za mechanizmem przesuwu tasmy filmowej znaj¬ duje sie para filtrów polaryzacyjnych 7 i 8 usy¬ tuowanych na drodze strumieni 2 i 3, które prze¬ szly przez pare wyswietlanych obrazów, przy czym plaszczyzny polaryzacyjne filtrów sa obrócone o 90° w stosunku do siebie, jak to pokazano na fig. i i 2 za pomoca poziomego i pionowego kreskowania. 5 Filtry polaryzacyjne 7, 8 sa zamocowane obrotowo na osi równoleglej do strumieni swietlnych 2, 3.Za filtrami polaryzacyjnymi 7 i 8 umieszczony jest uklad 9 soczewek obiektywowych, który nakla¬ da na siebie wyswietlane pary obrazów oraz ogni¬ skuje je na ekranie projekcyjnym. Uklad 9 zawiera dwie soczewki 15. (jak to pokazano na fig. 3), które przechwytuja odpowiednie strumienie 2 i 3, oraz soczewke 17, której plaszczyzna ogniskowa obrazu lezy na powierzchni plaszczyzny projekcyjnej.Pomiedzy ukladem 9 soczewek oraz plaszczyzna projekcyjna 12 zamocowany jest obrotowo filtr po¬ laryzacyjny 11 na drodze strumienia 10 wychodza¬ cego z ukladu 9 soczewek.Podczas wyswietlania filtr polaryzacyjny 11 znaj¬ duje sie w ruchu i kiedy jego plaszczyzny polary¬ zacyjne ustawia sie równolegle do plaszczyzn po¬ laryzacyjnych jednego lub drugiego filtru polaryza¬ cyjnego 7 i 8 przechodzenie swiatla przez filtry jest wtedy niehamowane i natezenie jasnosci wyswiet¬ lanego obrazu bedzie maksymalne. Przy przesunie¬ ciu plaszczyzny polaryzacji filtru polaryzacyjnego 11 o 90° w stosunku do plaszczyzn polaryzacyjnych jednego lub drugiego z filtrów polaryzacyjnych 7, 8, przechodzenie swiatla jest uniemozliwione, a natezenie jasnosci wyswietlanego obrazu bedzie wynosilo zero. Gdy filtr polaryzacyjny 11 wiruje, a filtry polaryzacyjne 7, 8 pozostaja w spoczynku, natezenie jasnosci dwu wyswietlanych obrazów be¬ dzie wzrastalo lub obnizalo sie w sposób ciagly w zaleznosci od tego, czy kat pomiedzy odpowiednimi plaszczyznami polaryzacyjnymi filtrów polaryzacyj¬ nych 7, 8 i plaszczyzna polaryzacyjna filtru pola¬ ryzacyjnego 11 maleje czy rosnie.Filtr polaryzacyjny 11 obraca sie o kat 90° w okresie pomiedzy kolejnymi ruchami postepowymi tasmy filmowej. Dlatego tez w przerwie pomiedzy kolejnymi ruchami postepowymi tasmy filmowej, podczas gdy filtry polaryzacyjne 7, 8 znajduja sie w spoczynku, obrót filtru polaryzacyjnego 11 po¬ woduje obnizenie od maksimum do zera natezenia jasnosci wyswietlanego jednego obrazu z pary obra¬ zów, która jest wyswietlana, podczas gdy natezenie jasnosci wyswietlanego drugiego obrazu wzrasta od zera do maksimum. Calkowite natezenie jasnosci nalozonych na siebie obrazów jest stale.W przykladzie wykonania przedstawionym na fig. 1, urzadzenie jest pokazane w polozeniu, gdy nastepuje zakonczenie wyswietlania dwóch pierw¬ szych obrazów A, B z zarejestrowanego ciagu. Na¬ tezenie jasnosci wyswietlanego obrazu A zmniejsza sie do zera na skutek tego, ze plaszczyzny polary¬ zacji filtrów polaryzacyjnych 7 i 11 sa przesuniete o 90°. W tym samym czasie natezenie jasnosci wy¬ swietlanego obrazu B wzrasta do maksimum w wy¬ niku tego, ze plaszczyzny polaryzacji filtrów pola¬ ryzacyjnych 8 i 11 sa wzajemnie równolegle.Tasma filmowa 4 przesuwa sie w kierunku ozna¬ czonym strzalka 13 o dlugosc równa jednej klatce filmowej dla usuniecia obrazu A z pozycji wyswiet- 1S 20 25 30 35 40 45 50 55 9068 916 lania i dla wprowadzenia obrazów B i C na po¬ zycje wyswietlania jak to pokazane na fig. 2.Podczas przesuwu tasmy filmowej filtry polaryza¬ cyjne 7, 8 obracaja sie w kierunku oznaczonym strzalka 14 o 180°, przy czym plaszczyzna polary¬ zacji filtru 8 jest znowu równolegla do plaszczyz¬ ny polaryzacji filtru 11, podczas «gdy plaszczyzna polaryzacji filtru 7 jest ustawiona pod katem 90° do plaszczyzny polaryzacji filtru 11. To ustawienie doprowadza natezenie jasnosci wyswietlanego obra¬ zu B do maksimum a natezenie jasnosci wyswietla¬ nego obrazu C do zera.Nastepnie, podczas gdy tasma filmowa jest utrzy¬ mywana w pozycji pokazanej na fig. 2, kiedy filtr polaryzacyjny 11 obraca sie o dalsze 90°, natezenie jasnosci wyswietlanego obrazu B maleje do zera, podczas gdy natezenie jasnosci wyswietlanego obra¬ zu C wzrasta do maksimum. Wtedy tasma filmowa zostaje przesunieta a filtry polaryzacyjne 7, 8 obra¬ caja sie znowu o 180° i caly cykl powtarza sie.Kiedy plaszczyzny polaryzacji filtru 11 zmieniaja sie w stosunku do plaszczyzn polaryzacyjnych fil¬ trów 7, 8 natezenie jasnosci kazdego z wyswietla¬ nych obrazów zmienia sie w sposób jednolity na calej powierzchni wyswietlanego obrazu, przy czym szybkosc zmniejszania sie natezenia jasnosci jedne¬ go obrazu jest równa szybkosci narastania nateze¬ nia jasnosci drugiego obrazu a calkowite natezenie jasnosci dwóch nalozonych na siebie obrazów utrzy¬ muje sie na stalym poziomie podczas projekcji. 6 PL PL