PL68255B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 30.VI.1973 68255 KI. 21c,59/25 MKP H02p 1/12 Wspóltwórcy wynalazku: Antoni Hoffa, Eugeniusz Stachowiak, Zbigniew Krerowicz Wlasciciel patentu: Jarocinski Zaklad Przemyslu Maszynowego Lesni¬ ctwa Przedsiebiorstwo Panstwowe, Jarocin (Polska) Lacznik odsrodkowy Przedmiotem wynalazku jest lacznik odsrodkowy przeznaczony do przelaczania obwodów elektrycz¬ nych przy 'okreslonej predkosci obrotowej wiruja¬ cego elementu maszyny, szczególnie znajdujacy za¬ stosowanie do rozruchu gwiazda-trójkat i lub ha¬ mowania przeciwwlaczeniem silników elektrycz¬ nych napedowych maszyn.W znanych lacznikach odsrodkowych, w których ruch elementów laczacych odbywa sie w plaszczyz¬ nie prostopadlej do osi wirujacego walu stosowane sa ciezarki uruchamiajace lacznik pod wplywem okreslonej predkosci obrotowej, które dzialaja na dzwignie rozlaczajace styki danego przekaznika obwodu. Ciezarek ten osadzony jest obrotowo na sworzniu na wirujacym wale maszyny i polaczony jest lukowata dzwignia kompensujaca slabnacy na¬ cisk wskutek wzrostu predkosci obrotowej walu ciezarka na ruchoma zwore (rozlaczania obwodu elektrycznego. Ciezarek w stanie spoczynku jest naciskany plaska sprezyna osadzona na wsporniku przymocowanym do wirujacego walu. Opisany lacz¬ nik odsrodkowy jest skomplikowany w wykonaniu, zabiera bardzo duzo miejsca, co w przypadku mo¬ cowania jego na wale silnika utrudnia lub wrecz uniemozliwia zalozenie na wale innych czesci ma¬ szynowych, jak np. kól pasowych, narzedzi skrawa¬ jacych obrotowych itp.Wad tego rozwiazania nie ima lacznik odsrodkowy wedlug wynalazku, w którym wykorzystano dziala¬ nie pola magnetycznego do laczenia obwodów elek- 15 20 25 30 trycznych przy okreslonej predkosci obrotowej wi¬ rujacego elementu maszyny.Wynalazek polega na tym, ze lacznik odsrodkowy zaopatrzono w przymocowany plaska powierzchnia do czola wirujacego elementu w plaszczyznie pro¬ stopadlej do jego osi obrotu nieferromagnetyczny prowadnik majacy przesuwny promieniowo o od¬ powiedniej masie trwaly magnes zwiazany z nim sprezystym elementem okreslajacym wielkosc prze¬ suwu magnesu pod wplywem sily odsrodkowej, przy czym srodek ciezkosci magnesu jest przesu¬ niety poza os obrotu wirujacego elementu oraz zaopatrzono w ekranowany jednostronnie ikontak- tronowy przekaznik laczenia obwodów elektrycz¬ nych osadzony przesuwnie w pewnej odleglosci od osi przesuwu magnesu, którego to przekaznika os wzdluzna lezy w plaszczyznie równoleglej do osi przesuwu (magnesu przechodzacej przez os obrotu wirujacego elementu, powodujacego przy okreslonej predkosci obrotowej, zaleznej od sprezystego ele¬ mentu zadzialanie kontaktronowego przekaznika.Lacznik odsrodkowy wedlug wynalazku jest prosty w wykonaniu, ma male wymiary gabaryto¬ we dzieki czemu moze zostac zamocowany bardzo latwo prawie na kazdym wirujacym elemencie ma¬ szyny. Dzieki zastosowaniu w laczniku przesuwnego trwalego magnesu o przesuwie proporcjonalnym do predkosci obrotowej wirujacego elementu i kontak¬ tronowego przekaznika, na którego dziala bezstyko- wo magnes, lacznik ten mozna stosowac w kazdym 68 255i ¦¦ *¦¦ • 3 obwodzie elektrycznym do przelaczania, na przy¬ klad do rozruchu gwiazda-trójkat i lub hamowania przeciwwlaczeniem elektrycznych silników bez wzgledu na moc silników i ilosc obrotów ich wa¬ lów, co jedynie uwzglednione jest charakterystyka 5 sprezystego elementu. Lacznik ten wedlug wynalaz¬ ku jest czuly, co umozliwia dokladne wyregulowa¬ nie momentu zadzialania kontaktronowego przekaz¬ nika w zaleznosci od przyjetej predkosci obrotowej, przy której ma nastapic przelaczenie obwodów 10 elektrycznych. i^edniiot wynalazku jest przedstawiony w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój poprzeczny lacznika odsrod- k$jjj*&*za£~£l££~2 ^przekrój poprzeczny prowad- 15 nfla wy^actólka^wMuz linii A—A oznaczonej na fig.1. j .Iafc j\wi^yr^no Tja fig. 1 i 2, lacznik odsrodko¬ wym sklada «#• z?-«krferromagnetycznego prowadni¬ kami /rrmjacegÓ*^sz!alt w przekroju poprzecznym 20 prostokatny dla pewnego jego przytwierdzenia plaska powierzchnia mocujacymi Wkretami 2 i 3 do wirujacego pasowego kola 4 osadzonego na na¬ pedowym wale 5 elektrycznego silnika. Prowadnik 1 ma prowadzacy otwór 6 o przekroju poprzecznym 25 prostokatnym i w nim przesuwny trwaly magnes 7 w postaci plytki dla Uzyskania odpowiedniego roz¬ kladu linii sil pola magnetycznego. Dla zwiekszenia masy magnesu 7 polaczono w nim trwale nieferro- magnetyczny ciezarek 8, który nie powoduje znie¬ ksztalcenia pola magnetycznego. Srodek ciezkosci magnesu 7 i ciezarka 8 jest przesuniety poza os obrotu wirujacego pasowego kola 4 w celu umozli¬ wienia ich przesuwu w kierunku dzialania sily od¬ srodkowej przy okreslonej predkosci obrotowej, przy czym os przesuwu magnesu 7 i ciezarka 8 sta¬ nowiaca os wzdluzna prowadnika 1 jest prostopad¬ la do osi obrotu i przechodzi przez te os. Ciezarek 8 przytwierdzony do magnesu 7 umozliwia zwiek¬ szenie drogi przesuwu tego magnesu w celu doklad¬ nego wyregulowania odsrodkowego lacznika. Mag- *° nes 7 zwiazany jest sprezystym elementem stano¬ wiacym naciagowa sprezyne 9 z mocujacym wkre¬ tem 2 sluzaca- do okreslenia wielkosci przesuwu magnesu 7 w zaleznosci od predkosci obrotowej i do powrotu jego w polozenie wyjsciowe przy 45 zmniejszaniu predkosci obrotowej do wielkosci ze¬ rowej.Charakterystyka naciagowej sprezyny 9 jest od¬ powiednio dobierana do wielkosci obrotów wiruja¬ cego elementu, przy której ma nastapic przelacze¬ nie obwodów elektrycznych. Mocujacy wkret 3 slu¬ zy zarazem do zabezpieczenia ciezarka 8, magnesu 7 przed wypadnieciem z prowadzacego otworu 6.Lacznik odsrodkowy wyposazony jest takze w kon- taktronowy przekaznik 10 laczenia lub rozlaczania 55 obwodów elektrycznych, osadzony w nieferromag- netycznej plytce 11 przytwierdzonej do nosnego wspornika 12, który jest umocowany do czesci sta¬ lej ^maszyny, obudowy elektrycznego silnika. Kon- taktronowy przekaznik 10 osadzony jest w pewnej 60 bezpiecznej odleglosci od wirujacego pasowego ko¬ la 4, przy czym jego os wzdluzna lezy w plaszczyz¬ nie równoleglej do plaszczyzny przechodzacej .przez os przesuwu magnesu 7 prostopadlej do osi obrotu.Przekaznik ten jest jednostronnie ekranowany fer- 65 4 romagnetyczna plytka 13 przymocowana do plytki 11 na odpowiedniej dlugosci dla umozliwienia pra¬ widlowego zadzialania kontaktronowego przekazni¬ ka 10 przy odpowiednich predkosciach obrotowych, na przyklad .przy rozruchu gwiazda-trójkat przy wymaganej predkosci obrotowej równej w przybli¬ zeniu obrotom znamionowym silnika lub w przy¬ padku hamowania przeciwwlaczeniem, dla odlacze¬ nia zasilania silnika, przy predkosci bliskiej zero¬ wej predikosci obrotowej. Mocujaca plytka 11 przy¬ twierdzona jest przesuwnie do nosnego wspornika 12, co umozliwia dokladne wyregulowanie momentu zadzialania kontaktronowego przekaznika 10 zalez¬ nego od wymaganej predkosci obrotowej.Dzialanie lacznika odsrodkowego zostanie opisane na przykladzie jego zastosowania do rozruchu gwiazda-trójkat elektrycznych silników.Po wlaczeniu do pracy elektrycznego silnika, za¬ laczeniu jego uzwojenia w gwiazde, napedowy wal 5 wraz z pasowym kolem 4 i przymocowanym do niego prowadnikiem 1 zaczyna sie obracac ze wzras¬ tajaca predkoscia obrotowa. Na trwaly magnes 7 i ciezarek 8 zaczyna dzialac wzrastajaco sila odsrod¬ kowa, która przy okreslonej predkosci obrotowej walu 5 przekracza wartosc sily naciagowej sprezy¬ ny 9. W tym momencie ciezarek 8 wraz z magne¬ sem 7 zaczyna przesuwac sie w kierunku dzialania sily odsrodkowej w prowadzacym otworze 6. Gdy magnes 7 przesunie sie poza ekranujaca ferromag¬ netyczna plytke 13 przekaznika 10, co stanie sie, gdy predkosc obrotowa walu 5 w przyblizeniu be¬ dzie równa znamionowej predkosci obrotowej sil¬ nika, pole magnetyczne magnesu 7 spowoduje za¬ dzialanie kontaktronowego przekaznika 10, który zrealizuje przelaczenie uzwojenia z polaczenia w gwiazde na trójkat.Po odlaczeniu zasilania elektrycznego silnika na¬ ciagowa sprezyna 9 zacznie przesuwac magnes 7 w kierunku przeciwnym w miare zmniejszania sie ofarotów walu 5 i w koncu zajmie swe polozenie wyjsciowe przy bardzo malych predikosciach obro¬ towych walu 5 silnika elektrycznego.W celu wykorzystania lacznika odsrodkowego ja¬ ko czujnika, przekaznika predkosci zerowej do ha¬ mowania przeciwwlaczeniem elektrycznych silni¬ ków, nalezy mocujaca plytke 11 wraz z kontaktro- nowyim przekaznikiem 10 przesunac w takie miej¬ sce, w którym znajduje sie trwaly magnes 7 przy malej predkosci obrotowej, aby uzyskac odlaczenie obwodu zasilania silnika przy minimalnej predkos¬ ci obrotowej napedowego walu 5.^ W przypadku wykorzystania lacznika odsrodko¬ wego do rozruchu gwiazda-trójkat i do hamowania przeciwwlaczeniem, nalezy na nosnym wsporniku 12 umocowac dwie plytki 11 z kontaktronowymi prze¬ kaznikami 10, z których jeden przeznaczony do roz¬ ruchu bedzie zamocowany w kierunku przesuwu magnesu 7 pod wplywem zwiekszania predkosci obrotowej, a drugi zostanie zamocowany w poloze¬ niu, w którym przy minimalnej predkosci obroto¬ wej znajduje sie trwaly magnes 7, przy czym prze¬ kazniki te beda odpowiednio ekranowane w celu zabezpieczenia prawidlowosci ich dzialania.Opisany lacznik odsrodkowy wedlug wynalazku mozna stosowac 'bez ograniczen wielkosci mocy sil¬ ników elektrycznych zasilanych pradem przemien-68 255 nym albo stalym, jak i nie ogranicza on wielkosci napiec zasilajacych. Przekaznikiem powodujacym zalaczenie albo rozlaczenie obwodów elektrycznych moze byc pólprzewodnik czuly na dzialanie pola magnetycznego lub inny dzialajacy na odleglosc za pomoca pola magnetycznego. PL PL

Claims (7)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Lacznik odsrodkowy przeznaczony do przela¬ czania obwodów elektrycznych przy okreslonej predkosci obrotowej, znamienny tym, ze ma przy¬ mocowany do czola wirujacego elementu w plasz¬ czyznie prostopadlej do jego osi obrotu nieferro- magnetyczny prowadnik (1) majacy przesuwny pro¬ mieniowo o odpowiedniej masie trwaly magnes (7) zwiazany z nim sprezystym elementem okreslaja¬ cym wielkosc przesuwu magnesu (7) pod wplywem sily odsrodkowej, przy czym srodek ciezkosci mag¬ nesu (7) jest przesuniety poza os obrotu wirujacego elementu dla jego przesuwu oraz ma ekranowany jednostronnie kontaktronowy przekaznik (10) la¬ czenia obwodów elektrycznych osadzony przesuwnie w pewnej odleglosci od osi przesuwu magnesu (7), którego to przekaznika os wzdluzna lezy w plasz¬ czyznie równoleglej do osi przesuwu magnesu (7) przechodzacej przez os obrotu wirujacego elementu, powodujacego przy okreslonej predkosci, zaleznej od sprezystego elementu, zadzialanie, kontaktrono- wego przekaznika (10).

2. Lacznik wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze ma ciezarek (8) nieferromagnetyczny przytwierdzo¬ ny do trwalego magnesu (7) dla zwiekszenia jego masy i przedluzenia drogi przesuwu.

3. Lacznik wedlug zastrz. 1 i 2, znamienny tym, ze nieferromagnetyczny prowadnik (1) ma prowa- 5 dzacy otwór (6) odpowiadajacy w przekroju ksztal¬ towi trwalego magnesu (7) i plaska powierzchnie zewnetrzna dla pewnego jego przytwierdzenia mo¬ cujacymi wkretami (2 i 3) do pasowego kola (4).

4. Lacznik wedlug zastrz. 1—3, znamienny tym, 10 ze sprezysty element stanowi naciagowa sprezyna (9) przymocowana do trwalego magnesu (7), powo¬ dujacy jego wycofanie w polozenie wyjsciowe przy malej predkosci obrotowej wirujacego pasowego kola (4). 15

5. Lacznik wedlug zastrz. 1-—4, znamienny tym, ze trwaly magnes (7) ma postac plytki najkorzyst¬ niej prostokatnej dla uzyskania odpowiedniego roz¬ kladu linii sil pola magnetycznego dzialajacego na kontaktronowy przekaznik (10). 20

6. Lacznik wedlug zastrz. 1—5, znamienny tym, ze ma nieferromaginetyczna plytke (11), w której osadzony jest kontaktronowy przekaznik (10), a plytka ta mocowana jest przesuwnie dla umozli¬ wienia regulacji momentu zadzialania przekaznika (10) iia nosnym wsporniku (12) przytwierdzonjw* do czesci stalej maszyny.

7. Lacznik wedlug zastrz. 1—6, znamienny tym, ze ma ferromagnetyczna plytke (13) przymocowana do mocujacej plytki dl) ekranowania jednostron¬ nego kontakttronowego przekaznika (10) dla umozli¬ wienia zadzialania tego przekaznika przy odpo¬ wiednich predkosciach obrotowych wirujacego ele¬ mentu, pasowego kola (4). 30KI. 21c,59/25 68 255 MKP H02p 1/12 A 1 2 9 13 10 Fig.Z RSW Zakl. Graf. W-wa, z. 442-73, nakl. 110 + 20 egz. Cena zl 10,— PL PL