PL68118B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: Opublikowano: 29.IX.1973 68118 KI. 49a,29/24 MKP B23b 29/24 UKD Wspóltwórcy wynalazku: Roman Bojan, Stanislaw Gurgul Wlasciciel patentu: Zaklady Mechaniczne PONAR-TARNÓW Przedsie¬ biorstwo Panstwowe, Tarnów (Polska) Imak czteronozowy do tokarek i Przedmiotem wynalazku jest imak czteronozo¬ wy do tokarek. Imak ten moze byc stosowany do wszystkich typów i róznych wielkosci tokarek.Ze nanych dotychczas imaków czteronozowych najlepsze sa dwa nastepujace rozwiazania: pierw¬ sze, z ryglowaniem w czterech polozeniach co 90°; drugie, z ryglowaniem w wielu róznych poloze¬ niach, poprzez sprzeglo.Imak wedlug rozwiazania pierwszego ma kor¬ pus ustawiony na plycie suportu narzedziowego, z mozliwoscia obrotu dokola sruby centrujacej i ustalenia jego polozenia przy pomocy rygla umieszczonego w tym korpusie. Plyta suportu ma cztery otwory rozstawione co 90°, do których wchodzi rygiel dociskany sprezyna, przy obraca¬ niu korpusem. Nakretka umieszczona na srubie centrujacej, zaopatrzona w dzwignie sterujaca, do¬ ciska korpus do plyty suportu przy ruchu tej dzwigni w jedna strone, a luzuje go przy ruchu dzwigni w druga strone, unoszac jednoczesnie ry¬ giel przy pomocy krzywki sterujacej. Przy dalszym ruchu dzwigni, po zluzowaniu imaka, zabierak umieszczony w korpusie przesuwa sie lagodnie do wglebienia na powierzchni bocznej nakretki az do oporu, po czym nastepuje obrót korpusu ima¬ ka, który trwa do chwili, gdy rygiel trafi na ko¬ lejny otwór w plycie suportu. Nastepnie ruchem dzwigni w przeciwna strone korpus znowu jest docisniety do plyty suportu narzedziowego. 10 20 Wada tego imaka jest zbyt mala ilosc polozen roboczych jego ustawienia, co uniemozliwia zmia¬ ne katów przystawienia KA i K2 nozy tokarskich w ukladzie roboczym. Ponadto przy obracaniu korpusem imaka o pelny obrót nie uzyskuje sie powtarzalnosci jego ustawienia, ze wzgledu na ko¬ niecznosc zachowania luzu w otworze dla rucho¬ mego rygla.Imak wedlug drugiego znanego rozwiazania ma korpus ustawiony na sprzegle. Sprzeglo to sklada sie z dwóch plaskich pierscieni, które na swych powierzchniach styku maja drobne zeby w kierun¬ ku promieniowym.Jeden z tych pierscieni jest umocowany do kor¬ pusu imaka a drugi do plyty suportu narzedzio¬ wego. Imak ten moze obracac sie dokola sruby centrujacej zajmujac wiele róznych polozen, co jest jego zaleta. Jednak i ten imak ma duze wady.Po pierwsze, bazowanie imaka na malej powierzch¬ ni sprzegla nie zapewnia mu dostatecznej sztyw¬ nosci, co jest powodem drgan narzedzia podczas obróbki. Po drugie, dla dokonywania obrotu, w celu zmiany polozenia imaka, korpus wraz z górnym pierscieniem sprzegla unosi sie na wy¬ sokosc wieksza od wysokosci zebów sprzegla, to jest okolo 4—5 mm, wskutek czego do szczeliny miedzy pierscieniami dostaja sie drobne wióry po¬ wodujac uszkodzenie powierzchni dociskowych sprzegla i niedokladnosc ustawienia imaka. Po- 68 11868118 3 10 nadto imak taki jest trudny do wykonania pod wzgledem technologicznym.Celem wynalazku jest opracowanie imaka czte- ronozowego, który zapewnialby dobra sztywnosc narzedzia podczas skrawania a jednoczesnie urno- 5 zliwialby uzyskanie duzej ilosci polozen roboczych, przy zachowaniu powtarzalnosci ustawienia po wy¬ konaniu przez niego pelnych obrotów.Dla uzyskania tego celu postawiono zadanie opracowania imaka czteronozowego z wyelimino¬ waniem sprzegla, lecz z zachowaniem mozliwosci ustawienia go w wielu róznych polozeniach.Cel ten osiaga sie w imaku czteronozowym skla¬ dajacym sie z korpusu ustawionego bezposrednio 15 na plycie suportu narzedziowego, sruby centruja¬ cej osadzonej trwale w plycie suportu, nakretki dociskowej umieszczonej w górnej czesci tej sru¬ by, zaopatrzonej w dzwignie sterujaca, zawieraja¬ cej na . bocznej powierzchni cztery wglebienia wspólpracujace z zabierakiem umieszczonym w kor¬ pusie imaka, przy czym miedzy korpusem imaku i sruba centrujaca, na jej srodkowej nie nagwin¬ towanej czesci zawierajacej podluzne rowki, jest umieszczona sprezysta tuleja, której zewnetrzna ^ powierzchnia boczna, uksztaltowana w postaci stozka scietego odwróconego wieksza podstawa ku górze, o kacie wierzcholkowym w zakresie 40°— —90°, zawiera pryzmatyczne rowki wzdluz tworza¬ cych stozka, w równych odstepach, na przyklad i0 co 15°, wspólpracujace z czterema kulkami umie¬ szczonymi ciasno w czterech otworach symetrycz¬ nie rozmieszczonych w korpusie, w polozeniach ustalonych wkretami ustalajacymi, a na powierz¬ chni wewnatrz otworu tuleja ma podluzne wy- 35 pusty wspólpracujace suwliwie z rowkami na sru¬ bie. Na górnej czolowej powierzchni tuleja sprezy¬ sta ma dwa przeciwlegle wystepy w postaci wy¬ cinków pierscienia, które w pozycji mocowania imaka, wspólpracuja z analogicznymi wystepami 4Q na nakretce dociskowej, przy czym suma katów srodkowych obu wspólpracujacych wycinków nie przekracza 45°, a sprezyna umieszczona na srubie centrujacej pod nakretka dociskowa, wywierajac elastyczny nacisk na tuleje, umozliwia unoszenie 45 sie jej, gdy segmenty pierscieniowe nie stykaja sie ze soba podczas obracania korpusem, po kaz¬ dym przejsciu kulek do nastepnego rowka na po¬ wierzchni stozkowej tulei.Najlepsze wyniki uzyskuje sie dla imaka, któ- 50 rego sprezysta tuleja ma boczna powierzchnie stozkowa o kacie wierzcholkowym w zakresie 50o_60°.Korzysci techniczne i techniczno-uzytkowe skut¬ ki z zastosowania wynalazku sa nastepujace: du- 55 za sztywnosc imaka, co pozwala na uzyskanie wiekszej dokladnosci i gladkosci powierzchni obra¬ bianej, mozliwosc uzyskania wielu polozen robo¬ czych imaka oprócz czterech zasadniczych, uzys¬ kanie trwalej powtarzalnosci ustawienia dla ro- 60 boczych polozen imaka po wykonaniu przez niego pelnych obrotów, pewnosc ustalenia katowego w obu kierunkach dla wszystkich jego polozen, niezawodnosc dzialania, prosta i wygodna regula¬ cja polozenia dzwigni sterujacej nakretki docis- 65 kowej w montazu, jak równiez podczas eksploata¬ cji obrabiarki.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest w przy¬ kladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój pionowy imaka, fig. 2 — przekrój poprzeczny, a fig. 3 — przekrój przez gniazdo zatrzasku w plycie suportu narzedziowego.Jak uwidoczniono na fig. 1—3 imak sklada sie z korpusu 1 i ustawianego na plycie 2 suportu na¬ rzedziowego, na której w teoretycznej osi obrotu imaka osadzona jest centrujaca sruba 3 zabezpie¬ czona przed obrotem ustalajacymi kolkami 4. Na srodkowej nie nagwintowanej czesci sruby 3 jest umieszczona sprezysta tuleja 5 wspólpracujaca su¬ wliwie z ta sruba poprzez podluzne rowki 6 na srubie i wypusty 7 w otworze tulei. Na zewnetrz¬ nej powierzchni bocznej tulei 5, która ma ksztalt stozka scietego o kacie wierzcholkowym 54°, roz¬ mieszczone sa co 15° pryzmatyczne rowki 8 wspól¬ pracujace z czterema kulkami 9 umieszczonymi ciasno w czterech otworach 10 symetrycznie roz¬ mieszczonych w narozach korpusu 1, przy czym polozenie tych kulek ustalone jest wkretami 11.Tuleja 5 ma jedno rozciecie 12 i trzy podluzne naciecia 13 na zewnetrznej powierzchni stozkowej, a na górnej powierzchni czolowej dwa przeciw¬ legle wystepy 14 w postaci wycinków pierscienia.Na górnej czesci sruby 3 jest umieszczona docis¬ kowa nakretka 15 zaopatrzona w sterujaca dzwig¬ nie 16. Na dolnej czolowej powierzchni nakretki 15 sa dwa przeciwlegle wystepy 17 w postaci wy¬ cinków pierscienia, które w stanie zamocowania imaka opieraja sie o analogiczne wystepy 14 na tulei 5. Miedzy nakretka 15 i tuleja 5 umieszczona jest srubowa sprezyna 18, a na dolnej czesci sru¬ by 3 centrujacy pierscien 19.Nakretka 15 na bocznej powierzchni walcowej ma cztery wglebienia 20, do których wchodzi za- bierak 21 umieszczony w korpusie 1 podczas obra¬ cania nakretka 15.Korpus 1 ma cztery wglebienia 22 symetrycznie rozmieszczone na plaszczyznie jego podstawy, do których wchodzi rygiel 23 zatrzasku 24 umieszczo¬ nego w plycie 2 podczas obracania korpusem 1.Dzialanie imaka jest nastepujace: W celu doko¬ nania zmiany zasadniczych polozen imaka, nalezy nakretke 15 obrócic w lewo, przy pomocy dzwigni 16, wówczas nastepuje zluzowanie docisku tulei 5 do kulek 9 wskutek przesuniecia katowego wyste¬ pów 14 na tulei 5 wzgledem wystepów 17 na na¬ kretce 15.Przy dalszym ruchu nakretki 15 w lewo, za- bierak 21 wchodzi do wglebienia 20 w nakretce i nastepuje obrót korpusu 1 razem z nakretka 15, Gdy korpus 1 obróci sie o 90°, rygiel 23 zatrzasku 24 wchodzi do wglebienia 22 w korpusie 1 unie¬ mozliwiajac ruch powrotny korpusu 1, wówczas ruchem dzwigni 16 w prawo uzyskuje sie docis¬ niecie korpusu 1 do plyty 2, poprzez sprezysta tu¬ leje 5 i kulki 9 oraz zacisniecie tulei 5 na sru¬ bie 3.Dla zamocowania imaka 1 w polozeniach posred¬ nich, nalezy obrócic korpus 1 o wymagany kat, ruchem dzwigni 16 w lewo, do jednego z wyczu-i 68 118 6 walnych co 15° polozen i ruchem dzwigni 16 w prawo ustalic polozenie imaka. PL PL

Claims (2)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Imak czteronozowy do tokarek skladajacy sie z korpusu ustawionego na plycie suportu narze¬ dziowego, sruby centrujacej osadzonej trwale w plycie suportu, nakretki dpciskowej, umieszczo¬ nej w górnej czesci sruby centrujacej, zaopatrzo¬ nej w dzwignie sterujaca i zawierajaca na bocz¬ nej powierzchni cztery wglebienia wspólpracuja¬ ce z zabierakiem umieszczonym w korpusie imaka, znamienny tym, ze miedzy korpusem (1) i centru¬ jaca sruba (3) na jej srodkowej nie nagwintowa¬ nej czesci, zawierajacej podluzne rowki (6) jest umieszczona sprezysta tuleja (5), której zewnetrzna powierzchnia boczna, uksztaltowana w postaci sto¬ zka scietego odwróconego wieksza podstawa ku gó¬ rze, o kacie wierzcholkowym w zakresie 40°—90°, zawiera pryzmatyczne rowki (3) wzdluz tworza¬ cych stozka, w równych odstepach, na przyklad co 15°, wspólpracujace z czterema kulkami (9) 10 15 umieszczonymi ciasno w czterech poprzecznych otworach (10) symetrycznie rozmieszczonych w kor¬ pusie (1), w polozeniu ustalonym wkretami (11), a na powierzchni wewnatrz otworu tuleja (5) ma podluzne wypusty (7) wspólpracujace suwliwie z rowkami (6) sruby (3), poza tym na górnej czo¬ lowej powierzchni tuleja (5) ma dwa przeciwlegle wystepy (14) w postaci wycinków pierscienia, któ¬ re w pozycji mocowania imaka wspólpracuja z analogicznymi wystepami (17) na nakretce do¬ ciskowej (15), przy czym suma katów srodkowych obu wspólpracujacych wycinków nie przekracza 45°, a sprezyna (18) jest umieszczona .nad tuleja (5) pod nakretka (15), dzieki czemu wywiera ona ela¬ styczny nacisk na tuleje (5) umozliwiajac unosze¬ nie sie jej podczas obracania korpusem (1), po kaz¬ dym przejeciu kulek (9) do nastepnego rowka (8), gdy segmenty (14) i (17) nie stykaja sie ze soba.

2. Imak wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze kat wierzcholkowy stozka powierzchni bocznej tulei (5), przy którym uzyskuje sie najlepsze wyniki za¬ wiera sie w zakresie 50°—60°. FigiKI. 49a,29/24 68118 MKP B23b 29/24 Cena zl 10,— RlZG — 680/73 125+20 egz. A4 PL PL