PL68026B1 - - Google Patents

Description

Opublikowano: 04.04.1974 68026 KI. 5a,43/28 MKP E21b 43/28 Wspóltwórcy wynalazku: Tadeusz Tyniec, Mieczyslaw Sinkiewicz, Marian Krzy¬ zanowski Wlasciciel patentu: Kopalnia Siarki „Siarkopol", Grzybów (Polska) Sposób odzyskiwania chlonnosci otworów eksploatacyjnych w metodzie podziemnego wytapiania siarki Przedmiotem wynalazku jest sposób uzyskiwania chlonnosci w otworach eksploatacyjnych metoda pod¬ ziemnego wytapiania siarki wyrazajaca sie przeplywem wody technologicznej do zloza. Brak przeplywu wody technologicznej do zloza, wystepuje czesto bezposrednio po wlaczeniu do grzania, badz tez wystepuje w pózniej¬ szym czasie w wyniku zatkania rur eksploatacyjnych substancja skladajaca sie z siarki, margli, tlenków zela¬ za itp. Brak droznosci w rurach eksploatacyjnych po¬ woduje w konsekwencji zanik produkcji siarki z danego otworu.Stosowane dotychczas sposoby uzyskiwania poczatko¬ wej chlonnosci otworu polegaja na wtloczeniu wody technologicznej rurami siarkowymi (3H cala) i odpro¬ wadzeniu jej rurami wodnymi (6% cala) i odwrotnie.Zabiegi te powoduja duze zuzycie wody technologicznej nie zawsze dajac pozytywny skutek. W przypadku za¬ tkania rur eksploatacyjnych (0 3H cala) substancja tamponujaca, stosuje sie dotychczas metode przewierca¬ nia powstalego korka. Sposobem tym w pewnych przy¬ padkach mozna odzyskac przeplyw wody do zloza.W wielu jednak przypadkach przewiercanie takie nie daje pozytywnych rezultatów z uwagi na powstala w for¬ mie pierscienia w rurach wodnych (6% cala) zestalona substancja tamponujaca. Zestalona substancja tamponu¬ jaca moze wystepowac równiez poza rurami wodnymi w strefie przyodwiertowej. Brak przeplywu wody do zloza uniemozliwia splyw wytopionej siarki do rur eksploata¬ cyjnych otworu eliminujac go z produkcji.Celem wynalazku jest odzyskanie chlonnosci i umo¬ zliwienie przeplywu wody technologicznej do zloza ru¬ rami eksploatacyjnymi w poczatkowym okresie eksplo¬ atacji oraz w wypadku, gdy przewiercenie substancji 5 tamponujacej rury nie doprowadzi do przeplywu wody do zloza.Zagadnienie to zostaje rozwiazane przez rozpuszcze¬ nie siarki wystepujacej w rudzie siarkowej, w substancji tamponujacej lub siarki zestalonej w pierscieniowej prze- 10 strzeni wewnatrz rur wodnych (0 6% cala) przy pomo¬ cy wodorotlenków metali alkalicznych, które reaguja w roztworze wodnym z siarka elementarna wedlug zna¬ nych reakcji: !5 4 S + 6 NaOH = 2 Na2S + Na2S203 + 3 H20 4 S + 6 KOH = 2 K2S + K2S203 + 3 H20 Produkty reakcji sa rozpuszczalne w wodzie. Wytwo- 2q rzony siarczek sodowy lub potasowy reaguje w dalszym ciagu z siarka elementarna, dajac w rezultacie wielosiar¬ czek sodu lub potasu o wzorze: 25 Na2Sx lub K2SX gdzie: x osiaga wartosc od 2 do 5.Wielosiarczki te sa równiez rozpuszczalne w wodzie.Rozpuszczenie tym sposobem siarki powoduje rozpad- 30 niecie sie zwartej zcementowanej siarka substancji tam- 6802668026 ponujacej wzglednie w przypadku rudy siarkowej spo¬ woduje przenikanie roztworu do coraz dalszych partii rudy siarkowej. W przypadku, gdy substancja tamponu¬ jaca jest zestalona siarka ulegnie ona calkowitemu roz¬ puszczeniu. Sposobem tym odzyskuje sie chlonnosc otwo¬ rów i przeplyw wody do zloza umozliwiajac wznowie¬ nie wzglednie uruchomienie produkcji z danego otworu.Otwory, które dotychczas nie posiadaly chlonnosci, a wiec te, które nie wykazywaly przeplywu wody z rur eksploatacyjnych do zloza, moga byc sposobem wedlug wynalazku uruchomione. Dotyczy to równiez licznych otworów w których zanikla produkcja z uwagi na za¬ tkanie substancja tamponujaca, a które nie uzyskaly przeplywu po przewierceniu.Stosowanie sposobu wedlug wynalazku umozliwi wznowienie eksploatacji w wielu otworach, z których dotychczas nie uzyskiwano siarki wzglednie produkcja zanikla. Aby odzyskac chlonnosc wg wynalazku do otwo¬ ru, w którym przewiercono substancje tamponujaca, a nie uzyskano przeplywu wody do zloza, nalezy dopuscic kolumne rur powietrznych (1 cal) do dna otworu.Rurami tymi doprowadzic roztwór wodorotlenku sodu lub potasu o stezeniu powyzej 40%. Ilosc wprowadzo¬ nego roztworu nalezy tak dobrac, aby poziom byl nieco powyzej dolnej perforacji rur wodnych. Otwór w tym stanie pozostawic bez zmian na okres okolo 24 godzin.W tym czasie roztwór wodorotlenku sodu lub potasu rozpusci siarke. Szybkosc tej reakcji zalezna jest od tem¬ peratury.W temperaturze zblizonej do 20°C jak wykazaly to próby laboratoryjne substancja tamponujaca rozpada sie calkowicie juz w czasie 20—24 godz. W temperaturach wyzszych, które moga wystepowac w otworze, reakcja ta przebiega znacznie szybciej. Po 24 godzinach rozpo¬ czac wtlaczanie przegrzanej wody technologicznej.Celowym jest zastosowanie wyzszego cisnienia rzedu 30—40 atm. W wypadku nie uzyskiwania przeplywu, co moze byc spowodowane duza iloscia substancji tampo¬ nujacej nalezy usunac z dna otworu zsedymentowane 10 15 20 25 30 35 nierozpuszczone w roztworze wodorotlenku substancje.W tym celu wprowadza sie kolumna rur jednocalowych sprezone powietrze odpuszczajac zpompowywany roz¬ twór rurami eksploatacyjnymi na powierzchnie terenu.Po przepompowaniu otworu przeprowadzic dodawa¬ nie roztworu wodorotlenku w taki sam sposób i w ta¬ kiej samej kolejnosci. W razie istnienia w strefie przy- otworowej duzej ilosci zestalonej substancji tamponuja¬ cej, zabieg ten nalezy przeprowadzic kilkakrotnie.Postepowanie wedlug wynalazku w przypadku nie uzyskania przeplywu do zloza juz w czasie wlaczenia otworu do gnania jest analogiczne do opisanego wyzej.Nalezy jedynie przed wprowadzeniem wodorotlenku sprawdzic, czy rury eksploatacyjne nie zostaly juz za¬ tkane. W tym przypadku nalezy przeprowadzic najpierw zwiercanie, a nastepnie kolejno operacje z dodaniem wo¬ dorotlenku sodu lub potasu.Zaleta sposobu uzyskiwania chlonnosci otworów a tym samym przeplywu wody do zloza wedlug wynalaz¬ ku jest prostota oraz niskie koszty operacji szczególnie przy zastosowaniu wodorotlenku sodowego, który jest tanszy od wodorotlenku potasu. Niezaleznie od tego nie stosuje sie tu zadnych specjalnych urzadzen prócz nor¬ malnie stosowanych przy tej metodzie eksploatacji siarki. PL PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób odzyskiwania chlonnosci otworów eksploata¬ cyjnych w metodzie podziemnego wytapiania siarki, zna¬ mienny tym, ze do otworów eksploatacyjnych zatampo- nowanych zestalona siarka lub substancja siarkowo-ilo- wo-marglista zarówno przed jak i w trakcie eksploatacji wprowadza sie silnie alkaliczne roztwory wodorotlenku sodowego lub potasowego kolumna rur na dno otworu w postaci stezonego roztworu wodnego powodujac che¬ miczny rozklad substancji tamponujacej rozpuszczalnej w wodzie i latwej do usuniecia znanymi sposobami. WDA-l. Zam. 6764, naklad 120 egz. Cena 10 zl PL PL