PL67928B1 - - Google Patents

Description

Pierwszenstwo: 11.XII.1967 Wielka ! Brytania Opublikowano: 15.XII.1973 67928 KI. 65h,l/06 MKP B63h 1/06 UKD Twórca wynalazku: Colin Wray Herbert Wlasciciel patentu: The Glacier Metal Company Limited Alperton, Wembley (Wielka Brytania) Sruba okretowa Przedmiotem wynalazku jest sruba okretowa ze skrzydlami przymocowanymi odlaczalnie do piasty sruby za pomoca sworzni.W znanych rozwiazaniach konstrukcyjnych tego typu wszystkie sruby napedowe stwarzaja trudno¬ sci przy demontazu celem dokonania przegladu lub wymiany sruby, walu napedowego lub lozysk. W miare zwiekszania wymiarów statków, zwiekszaja sie i trudnosci manipulowania sruba, a przeglad i konserwacja wymaga pewnego okresu przebywa¬ nia w suchym doku, co nie moze byc korzystne, gdyz pojemnosc statków staje sie coraz wieksza, a wartosc przewozonego ladunku coraz wyzsza.Wiele istniejacych srub ma lopatki wykonane ja¬ ko integralna calosc z piasta przymocowana do konca walu napedowego za pomoca nakretki. Trud¬ nosci operowania duza jednolita sruba sa zmniejszo¬ ne, w konstrukcji sruby o oddzielnych odlewanych lopatkach, zaopatrzonych w kolnierze do ich moco¬ wania do odpowiednio obrobionych powierzchni mo¬ cujacych na obwodzie piasty. Odejmowane lopatki stosowane sa równiez w srubach o nastawnym sko¬ ku.Wada tego typu rozwiazan jest to, ze sruba na¬ pedowa lub sruby umieszczone sa zwykle na statku pod czescia rufowa i wprowadzenie lopatki sruby z jej polozenia roboczego jest zwykle bardzo trudna operacja, poniewaz konieczne jest najpierw przesu¬ niecie jej w kierunku poprzecznym, pod rufa, a po¬ tem dopiero uniesienie jej w góre, co przewaznie wy- 20 maga stosowania licznych podwieszen i specjalnych zaczepów pod rufa statku. Demontaz sruby nape¬ dowej w znacznych rozwiazaniach konstrukcyjnych czesci rufowej staje sie zatem ze wzgledu na swój uciazliwy charakter coraz mniej ekonomiczny w miare jak zwiekszaja sie rozmiary srub, na przy¬ klad w duzych statkach do przewozów masowych.W przypadku bardzo duzych statków, takich jak tankowce lub masowce, urzadzenia dokowe sa ogra¬ niczone i staje sie rzecza pozadana mozliwosc wy¬ miany lopatki sruby na wodzie, bez pomocy urza¬ dzen nabrzeznych.Celem i zadaniem wynalazku jest wyeliminowanie tych niedogodnosci oraz opracowanie konstrukcji sruby okretowej ze skrzydlami odlaczalnymi umo¬ zliwiajacej wymiane skrzydel na morzu.Sruba okretowa wedlug wynalazku ze skrzydlami przymocowanymi odlaczalnie do piasty sruby za pomoca sworzni charakteryzuje sie tym, ze ma uklad przeplywowy czynnika oczyszczajacego po¬ miedzy wspólpracujacymi powierzchniami nasady kazdego skrzydla a piasta podczas przylaczania skrzydla do piasty, umozliwiajacy przylaczenie skrzydla na morzu, przy czym w nasadzie skrzydla umieszczony jest otwór wlotowy czynnika oczysz¬ czajacego, a ponadto nasada skrzydla ma kolowy kolnierz umieszczony w koncowym wycieciu w piascie, a miedzy obrzezem kolnierza a wycieciem umieszczony jest pierscien uszczelniajacy.Dalsza cecha charakterystyczna sruby wedlug 67 9283 67 928 4 wynalazku jest to, ze piasta ma czop ustalajacy wystajacy ze srodka wyciecia i wprowadzony w gniazdo w nasadzie skrzydla, pozostawiajac wolna przestrzen polaczona z wylotem zaworu wlotowego, oraz to, ze posiada na wspólpracujacych powierzch¬ niach nasady skrzydla kanaly przeplywowe czyn¬ nika czyszczacego oraz wyciecia i zawór wylotowy czynnika czyszczacego, przy czym zawór osiowy jest osadzony w otworze osiowym w sworzniach mocujacych.Korzystnie polozenie skrzydel sruby wzgledem piasty jest ustalone za pomoca kolków ustalajacych umieszczonych w gniazdach w nasadzie skrzydla i w piascie.Korzystnym jest równiez to, ze sruba ma dodat¬ kowe gniazda do umieszczenia kolków ustalajacych umozliwiajace zmiane skoku skrzydel oraz to, ze piasta sruby stanowi jedna calosc z walem.Przedmiot wynalazku jest objasniony na przy¬ kladzie wykonania przedstawionym na rysunku, na którym fig. l przedstawia wal sruby i piasty z od- laczalnymi skrzydlami w przekroju osiowym, fig. 2 wal z fig. 1 w przekroju poprzecznym wzdluz linii II-II oraz linie I-I przekroju na fig. 1, fig. 3 i 4 przedstawiaja przekroje odpowiednio nasady skrzy¬ dla w widoku czolowym wedlug fig. 5 wzdluz linii III-III i IV-IV.Na fig. 1 pokazano piaste 1 sruby, uksztaltowana jako jedna calosc z walem 2, który jest w razie po¬ trzeby korzystnie wydrazony, co uwidocznione zo¬ stalo na rysunku linia 3 kreskowana. Piasta i wal stanowia jedna calosc uksztaltowana jako odkuwka lub odlew, albo stanowia konstrukcje spawana dwóch oddzielnych czesci. Piasta wykonana zwykle w ksztalcie cylindra o promieniu wiekszym od pro¬ mienia walu 2 ma wewnatrz wglebienie 4 o mniej wiecej sferycznym ksztalcie zmniejszajace ciezar i obnizajace koncentracje naprezen w przejsciu wa¬ lu z piasta. Wykonanie piasty i walu jako jednej czesci pozwala na najkorzystniejsze uksztaltowanie piasty, zwlaszcza na zmniejszenie odleglosci miedzy srodkiem ciezkosci sruby a rufowym koncem tulei lozyska 5, podpierajacego wal 2, poniewaz ma to wplyw na naprezenie gnace w wale i na charakte¬ rystyke pracy sruby. Piasta 1 sruby ma kolowe wneki 7, w które umieszczone zostaja kolowe kol¬ nierze 8 nasady skrzydel 9. Kazda wneka 7 ma centralny czop 10 mocujacy, dopasowany do otwo¬ ru w kolnierzu 8 skrzydla. Miedzy powierzchnia boczna kolnierza 8 a powierzchnia wneki 7 znaj¬ duja sie pierscienie 11 uszczelniajace. Kolnierz 8 ma pewna liczbe otworów 12 dla srub 13 mocuja¬ cych skrzydlo do piasty.Obszar 6 piasty 1 chroniony jest przed korozyj¬ nym oddzialywaniem wody morskiej za pomoca tulei 14, tworzacej element wirujacy uszczelnienia sruby, w sklad którego wchodzi ponadto staly pier¬ scien 15. Pozostale powierzchnie zewnetrzne piasty moga byc chronione przed korozyjnym oddzialy¬ waniem wody morskiej przez pokrycie ich powlo¬ kami odpornymi na korozje.Jak widac na fig. 3 i 5 dokladny skok skrzydel sruby zabezpieczaja dwa kolki 16 ustalajace, umiesz¬ czone w gniazdach 17 na powierzchni styku kolnie¬ rza 8 i wneki 7.Dzieki wykonaniu alternatywnych par dokladnie rozmieszczonych gniazd 17 mozliwe jest, przez umieszczenie kolków 16 ustalajacych w odpowied¬ nich gniazdach, uzyskanie zadanego skoku podczas 5 montazu skrzydel.Przy przestawianiu skrzydel sruby na inny skok, zwlaszcza jesli odbywa sie to na morzu, wazne jest, aby powierzchnie laczone byly czyste ii wolne od produktów korozji. Do tego celu uklad ma urza¬ dzenie doprowadzajace strumien czynnika wyplu¬ kujacego na wspólpracujace powierzchnie kolnie¬ rza 8 i wneki 7 i wokól srub 13 mocujacych i kol¬ ków 16 ustalajacych. Czynnik oczyszczajacy, któ¬ rym jest na przyklad powietrze, slodka woda lub inna ciecz zawierajaca inhibitory korozyjne, dopro¬ wadzany jest pod cisnieniem, a jego zadaniem jest usuniecie obcych cial i wody morskiej. Czynnik doprowadzany jest do przestrzeni 18 (fig. 3 i 4) pomiedzy czopem 10 a kolnierzem skrzydla, poprzez wlotowy zawór 19 zwrotny, a z przestrzeni 18 do¬ prowadzany jest kanalami 20 na obwodzie czopa 10 do pierscieniowego kanalu 21 u podstawy czopa 10.Stamtad odplywa w kierunku na zewnatrz pro¬ mieniowymi kanalikami 22 wykonanymi na dolnej powierzchni kolnierza i mijajac kolki 16 ustalajace, dostaje sie do pierscieniowego rowka 23 ponizej pierscieni 11 uszczelniajacych (fig. 5). Gniazda 17 kolków 16 ustalajacych maja rowki 24 o przekroju pólkolowym biegnace w kierunku osiowym od ka¬ nalu 22 promieniowego i doprowadzajace ciecz wy¬ plukujaca do konców kolków ustalajacych.Z rowka 23 ciecz wyplukujaca plynie kanalami 25 do otworów 12 pod sruby. Puste otwory 12 zam¬ kniete sa zaslepkami 26 dla utrzymania odpowied¬ niego cisnienia cieczy oczyszczajacej zaraz po za¬ lozeniu kolnierza skrzydla na czop. W pierwszym okresie czynnik przeplywa swobodnie miedzy wspólpracujacymi powierzchniami kolnierza i czo¬ pa, ale po wlozeniu i dokreceniu srub mocujacych jego przeplyw ograniczony zostaje do opisanych wy¬ zej kanalów. Po zakreceniu ostatniej sruby, czyn¬ nik czyszczacy doprowadzany kanalem 25 zmuszo¬ ny jest do splywania w dól wokól gwintu sruby 13 do przestrzeni pod sruba, skad wydostaje sie po¬ przez zawór 28 wylotowy w lbie sruby na zewnatrz osiowym rowkiem 27 w srubie 13.W odmianie ukladu wyplukujacego, nie pokaza¬ nej na rysunku, otwory pod sruby polaczone sa ze soba, a ostatni otwór dla umozliwienia wlozenia sruby polaczony jest z oddzielnym zaworem wylo¬ towym w kolnierzu skrzydla.Rozwiazanie wedlug wynalazku znacznie uprasz¬ cza przeglad sruby, jej naprawe i prace zwiazane z przegladem czesci rufowej oraz umozliwia prze¬ prowadzenie tych prac bez korzystania z suchego doku, poslugujac sie jedynie prostymi urzadzeniami dzwigowymi, bedacymi w wyposazeniu statku.W razie potrzeby prace sa korzystnie prowadzone przez wlasna zaloge statku, o ile dysponuje ona wy¬ posazeniem do prac pod woda. PL PL

Claims (9)

1. Zastrzezenia patentowe 1. Sruba okretowa ze skrzydlami przymocowany¬ mi odlaczalnie do piasty sruby za pomoca sworzni, 15 20 25 30 35 40 45 50 55 6067 928 znamienna tym, ze ma uklad (19—28) przeplywowy czynnika oczyszczajacego pomiedzy wspólpracuja¬ cymi powierzchniami nasady kolnierza (8) kazdego skrzydla a piasta (1) podczas przylaczania skrzydla do piasty, umozliwiajacy przylaczanie skrzydla na morzu.

2. Sruba wedlug zastrz. 1, znamienna lym, ze w nasadzie kolnierza (8) skrzydla umieszczony jest za¬ wór wlotowy (19) czynnika oczyszczajacego.

3. Sruba wedlug zastrz. 1 lub 2, znamienna tym, ze nasada skrzydla ma kolowy kolnierz (8) umiesz¬ czony w kolowej wnece (7) w piascie (1), a pomiedzy obrzezem kolnierza (8) a wneka (7) umieszczony jest pierscien uszczelniajacy (11).

4. Sruba wedlug zastrz. 3, znamienna tym, ze piasta (1) ma czop ustalajacy (10), wystajacy ze srodka wyciecia i wprowadzony w gniazdo w na¬ sadzie skrzydla, pozostawiajac wolna przestrzen (18), polaczona z wylotem zaworu wlotowego (19). 10

5. Sruba wedlug zastrz. 3 lub 4, znamienna tym, ze ma kanaly (20, 21, 22, 23) przeplywowe czynnika oczyszczajacego przez wspólpracujace powierzch¬ nie nasady skrzydla i wyciecia oraz zawór wyloto¬ wy (28) czynnika czyszczacego.

6. Sruba wedlug zastrz. 5, znamienna tym, ze za¬ wór wylotowy (28) jest osadzony w otworze osio¬ wym (27)-w sworzniach mocujacych (13).

7. Sruba wedlug zastrz. 1—6, znamienna tym, ze polozenie skrzydel sruby wzgledem piasty jest ustalone za pomoca kolków ustalajacych (16) umieszczonych w gniazdach (17) w nasadzie kol¬ nierza (8) skrzydla i w piascie (1).

8. Sruba wedlug zastrz. 7, znamienna tym, ze ma dodatkowe gniazda (17) do umieszczenia kolków (16) ustalajacych umozliwiajace zmiane skoku skrzy¬ del.

9. Sruba wedlug zastrz. 1—8, znamienna tym, ze piasta (1) sruby stanowi jedna calosc z walem (2).KI. 65h,l/06 67 928 MKP B63h 1/06 670 — LDA — 16.2.73 — 95 egz. Cena zl 10.— PL PL